23 stycznia 2026 roku w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie odbyła się konferencja, której celem było przypomnienie znaczenia tematyki powstańczej w polskiej tradycji, historii, literaturze i sztuce.
– W latach 60. XIX wieku, tuż po upadku powstania styczniowego, urodziło się całe pokolenie późniejszych Ojców Niepodległości. Roman Dmowski, Józef Piłsudski, wybierając różne drogi do niepodległej Polski, odwoływali się właśnie do tego antyrosyjskiego zrywu. W II RP Powstańcy cieszyli się ogromnym szacunkiem, jako ci, którzy z bronią w ręku rzucili wyzwanie jednemu z największych mocarstw ówczesnego świata.
– zaznaczył dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN.
Dyskuje oraz analizy panelistów miały za zadanie pokazać, w jaki sposób powstanie wpisało się w polską tradycję, na ile zbudowało podwaliny dla odzyskania wolności i niepodległości Polski, ile wniosło do naszego narodowego dziedzictwa oraz co z etosu możemy wnosić do budowania Polski XXI wieku.
Referaty wygłosili m.in. historycy Instytutu Pamięci Narodowej: dr Marek Jedynak, dyrektor Biura Prezesa i prof. dr hab. Włodzimierz Suleja z Biura Badań Historycznych oraz prof. Andrzej Nowak z Kolegium IPN.
Drugiego dnia wydarzenia będzie można obejrzeć największe polskie produkcje filmowe poświęcone Powstaniu Styczniowemu jak: „Wierna rzeka”, w reż. Tadeusza Chmielewskiego, „Powstaniec 1863” w reżyserii Tadeusza Syki czy „Szwadron” w reżyserii Juliusza Machulskiego.
***
Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli Prezes Instytutu Pamięci Narodowej i Biskup Polowy Wojska Polskiego.
***
Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN prowadzi ewidencję grobów weteranów – część ewidencji stanowią groby powstańców styczniowych. Dzięki realizacji ustawy o grobach weteranów udało się znacznie ograniczyć proceder likwidowania na cmentarzach mogił powstańców, którzy zmarli w końcu XIX lub na początku XX w., a których groby pozbawione były opieki rodzin.
Instytut Pamięci Narodowej podejmuje również bezpośrednie działania na rzecz ratowania grobów weteranów powstania 1863 r. – oprócz przyznawanych świadczeń i dotacji na opiekę nad grobami weteranów, BUWiM IPN w ramach zadań własnych wyremontował blisko 30 pomników nagrobnych powstańców styczniowych.
Polecamy: