Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/230181,Obchody-81-rocznicy-meczenskiej-smierci-blogoslawionego-ksiedza-Jozefa-Stanka.html
26.02.2026, 17:14
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka. Na zdj. doradca Prezydenta RP prof. Dariusz Dudek – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka. Na zdj. zastępca dyrektora Biura Prezesa IPN Adam Stefan Lewandowski – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)
Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2025. Fot. Krzysztof Kapłon (IPN)

Obchody 81. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka

23 września 2025 r. na warszawskim Czerniakowie u zbiegu ulic Solec i Wilanowskiej uczciliśmy pamięć błogosławionego ks. Józefa Stanka, jednego z kapelanów Powstania Warszawskiego, męczennika II wojny światowej.

W 81. rocznicę męczeńskiej śmierci błogosławionego ks. Józefa Stanka ps. „Rudy”, kapelana Zgrupowania Armii Krajowej „Kryska” przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, Instytutu Historycznego Nurtu Niepodległościowego im. Andrzeja Ostoja Owsianego oraz Parafii Świętego Wincentego Pallotiego w Warszawie złożyli kwiaty pod pomnikiem znajdującym się w miejscu stracenia błogosławionego ks. Stanka przez Niemców. 

Prezydent RP Karol Nawrocki skierował do uczestników wydarzenia list, który odczytał jego doradca prof. Dariusz Dudek. Prezydent przypomniał w nim sylwetkę ks. Józefa Stanka:

– Zawsze uczynny i ofiarny, z odwagą posługiwał wśród huku pocisków. Odprawiał msze święte, spowiadał w piwnicach i ruinach budynków – kiedy wokół żołnierze Armii Krajowej toczyli bój z niemieckimi okupantami o wolność stolicy i całej Polski. Dla młodego kapelana patriotyzm i głęboka wiara stanowiły nierozerwalną jedność. Dawał temu wyraz podczas nabożeństw, które kończył odśpiewaniem „Roty” i „Mazurka Dąbrowskiego”. Był zawsze razem z bliźnimi: powstańcami i cywilami. Wspierał wszystkich duchowo w najtrudniejszych chwilach. I pozostał z nimi aż do końca.

Z kolei zastępca dyrektora Biura Prezesa IPN Adam Stefan Lewandowski podziękował wszystkim zebranym w imieniu zastępcy prezesa IPN dr. hab. Karola Polejowskiego, że w tak licznym gronie zgromadzili się, aby oddać hołd ks. kapelanowi. Podkreślił też, że:

– Oddając hołd księdzu kapelanowi Józefowi Stankowi, oddajemy również hołd wszystkim tym, którzy przelali krew za niepodległą Polskę.

***

Ksiądz Józef Stanek urodził  się 3 grudnia 1916 roku w Łapszach Niżnych na Spiszu. Po śmierci rodziców trafił do pallotyńskiego gimnazjum w Wadowicach, a następnie wstąpił do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (pallotynów), gdzie przyjął święcenia kapłańskie w 1941 roku. Podczas II wojny światowej zaangażował się w pomoc dla ludności cywilnej oraz działalność konspiracyjną w Warszawie.

W sierpniu 1944 roku, w czasie Powstania Warszawskiego, pełnił posługę jako kapelan zgrupowania „Kryska” pod pseudonimem „Rudy”. Był niezwykle oddany powstańcom, udzielając sakramentów, wspierając duchowo i organizując pomoc medyczną. Pod koniec walk na Czerniakowie zrezygnował z możliwości przeprawy pontonowej na drugi brzeg Wisły, oddając swoje miejsce ciężko rannemu powstańcowi Wojciechowi Zabłockiemu, pozostając do końca z walczącymi. 23 września 1944 roku został schwytany przez Niemców, torturowany, a następnie publicznie powieszony na własnej stule.

Jego heroiczna postawa stała się symbolem poświęcenia i odwagi kapelanów wojennych. W 1999 roku ks. Józef Stanek został beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II jako jeden ze 108 błogosławionych męczenników II wojny światowej. Jego pamięć jest wciąż żywa jako przykład patriotyzmu i wierności ideałom chrześcijańskim.