W uroczystościach, zainaugurowanych Mszą Świętą pogrzebową, wzięli udział przedstawiciele władz Polski i Ukrainy oraz członkowie rodzin pomordowanych.
Do uczestników wydarzenia list skierował Prezydent RP Karol Nawrocki:
„Każdy, kto choćby słyszał o ludobójstwie na Wołyniu, Podolu, w Galicji, nie jest w stanie przejść obojętnie wobec tej historii. Żaden prawy, uczciwy człowiek – a na pewno nikt, kto mieni się Polakiem – nie może uznać tej tragedii za mało znaczący, odległy epizod historii, niepotrzebnie zaprzątający nam uwagę ponad 80 lat później”
– napisał Prezydent RP w liście odczytanym przez Marcina Przydacza, szefa Biura Polityki Międzynarodowej w Kancelarii Prezydenta RP.
„Dla nas, Polaków, dzisiejsza uroczystość ma rangę doniosłego symbolu. Symbolu, który rozpocznie pewien trwały proces – proces szczerego przebaczenia i pojednania. Dlatego wyrażam nadzieję i oczekiwanie, że w ślad za nią pójdą już wkrótce następne pogrzeby ofiar – we wszystkich miejscowościach, w których dokonano ludobójczej zbrodni na Polakach”.
– tłumaczył Prezydent RP.
Na symbolikę dzisiejszego pogrzebu zwrócił uwagę także zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowego dr hab. Karol Polejowski. Jak wyjaśnił, uroczystość w Puźnikach to przejaw pojednania między dwoma narodami, których dzieje związane są ze sobą od wieków.
– Dziś chowamy 42, 43, a może 46 – to wykażą badania genetyczne – ofiar zbrodni sprzed 80 lat. Można śmiało powiedzieć, że dzięki pamięci przetrwało pragnienie, które dziś się urzeczywistnia. Abyśmy na tym cmentarzu spotkali się wspólnie, Polacy i Ukraińcy, i pochowali tych, którzy zasługują na chrześcijański pochówek. Tylko na pamięci i prawdzie możemy budować pojednanie i wspólną, dobrą przyszłość
– zastrzegł zastępca prezesa IPN.
– Na ekshumacje, identyfikacje i pochówek czeka jeszcze ponad 130 tys. naszych rodaków. Ich krew wsiąkła w ich rodzinną ziemię. Tak jak dziś w rodzinną ziemię wsiąka krew ukraińskich żołnierzy i cywilów, którzy giną, broniąc swojej ojczyzny przed agresją naszego wspólnego wroga, jakim jest Rosja
– podsumował dr hab. Polejowski.
W ceremonii pogrzebowej ofiar zbrodni wołyńskiej wzięli udział: marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska, minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska, minister kultury i komunikacji strategicznej Ukrainy Tatiana Bereżna oraz dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL Adrianna Garnik.
Uroczystości zakończyły się złożeniem wieńców i zapaleniem zniczy pod centralnym Krzyżem Kwatery na dawnym cmentarzu parafialnym w Puźnikach.
***
W dniach 23 kwietnia – 10 maja 2025 r. na terytorium Ukrainy, w dawnej wsi Puźniki, zostały przeprowadzone prace ekshumacyjne. W toku prac zostały odnalezione i zabezpieczone szczątki ofiar zbrodni dokonanej w lutym 1945 roku przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii.
W pracach koordynowanych przez Fundację „Wolność i Demokracja” wzięli udział eksperci z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Instytutu Pamięci Narodowej oraz firmy „Wołyńskie starożytności”. Prace w całości sfinansowano z budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Polecamy materiały IPN:
- Baza Ofiar Zbrodni Wołyńskiej
- „Kulisy historii” odc. 224 „Wołyń ‘43”
- Krwawa Niedziela. Michał Nowak gościem cyklu „Historia toczy się dziś”
- Artykuły i audycje o Zbrodni Wołyńskiej na portalu przystanekhistoria.pl
- Publikacja do pobrania: Dokumenty zbrodni wołyńskiej tom 1 – wersja polska, wersja ukraińska
- Publikacja do pobrania: Dokumenty zbrodni wołyńskiej tom 2 – wersja polska, wersja ukraińska