11 czerwca 1985 roku, czyli 40 lat temu, doszło do wymiany 25 agentów, w tym 5 Polaków, m. in. Bogdana Walewskiego, działających na rzecz USA na 4 szpiegów sowieckich, m. in. Mariana Zacharskiego. Akcję przeprowadzono na moście Gliniecke pod Poczdamem po kilkuletnich negocjacjach. Walewski, wyswobodzony z więzienia na Rakowieckiej, gdzie odbywał karę 25 lat więzienia, skorzystał z okazji i wybrał wolność w Stanach Zjednoczonych. Z kolei Marian Zacharski – uwolniony z więzienia w USA, mimo kuszących ofert przejścia na stronę Amerykanów – wrócił do Polski i pracował już po 1989 roku dla polskich służb specjalnych.
Co nimi kierowało? Dlaczego zaproponowano do wymiany Bogdana Walewskiego i jakie było znaczenie jego materiałów? W jakich okolicznościach zatrzymano Mariana Zacharskiego i jak próbowano go skłonić, by wyjawił jakie informacje pozyskał na rzecz Związku Sowieckiego i PRL? Jak potoczyły się ich losy po wymianie agentów?
O tym opowiadamy w najnowszym odcinku „Historia toczy się dziś”. Gościem programu jest dr Paweł Skubisz (Biuro Badań Historycznych IPN) – doktor nauk humanistycznych, historyk specjalizujący się w dziejach najnowszych Polski i historii wojskowości. Jego zainteresowania badawcze obejmują m.in. wojsko II RP, aparat represji PRL, wywiad, kontrwywiad oraz formacje ochrony granic. Rozmowę prowadzi red. Krzysztof Świątek.
Premiera 6 czerwca 2025 r. o godz. 9.15 na kanale IPNtv.
***
„Historia toczy się dziś” to cykl rozmów, w którym poruszane są kluczowe tematy związane z historią, teraźniejszością oraz przyszłością. Prowadzący Krzysztof Świątek w każdej audycji rozmawia z zaproszonymi gośćmi – ekspertami, historykami oraz liderami opinii publicznej.
Kolejne odcinki cyklu „Historia toczy się dziś” w każdy piątek o godz. 9.15 na kanale IPNtv w serwisie YouTube.