Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/206817,Obchody-80-rocznicy-meczenskiej-smierci-blogoslawionego-ksiedza-Jozefa-Stanka.html
26.02.2026, 17:14
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Na zdj. doradca prezesa IPN Jan Józef Kasprzyk. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)
Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka – Warszawa, 23 września 2024. Fot. Mateusz Niegowski (IPN)

Obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci błogosławionego księdza Józefa Stanka

23 września 2024 r. na warszawskim Czerniakowie u zbiegu ulic Solec i Wilanowskiej uczciliśmy pamięć błogosławionego ks. Józefa Stanka, jednego z kapelanów Powstania Warszawskiego, męczennika II wojny światowej.

W 80. rocznicę męczeńskiej śmierci błogosławionego ks. Józefa Stanka ps. „Rudy”, kapelana Zgrupowania Armii Krajowej „Kryska” przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, Instytutu Historycznego Nurtu Niepodległościowego im. Andrzeja Ostoja Owsianego oraz Parafii Świętego Wincentego Pallotiego w Warszawie złożyli kwiaty pod pomnikiem znajdującym się w miejscu stracenia błogosławionego ks. Stanka przez Niemców. 

– Ksiądz Józef Stanek dobrze wypełnił słowa Ewangelii, iż nie ma większej miłości nad tę, jeśli ktoś życie swoje oddaje za swoich przyjaciół

– powiedział doradca prezesa IPN Jan Józef Kasprzyk.

Zaznaczył także, że ksiądz Stanek wykazał się niezwykłą odwagą i poświęceniem, pozostając ze swoimi towarzyszami broni do samego końca. Choć miał możliwość ucieczki na prawobrzeżną Warszawę, wolną już od niemieckich wojsk, zdecydował się oddać swoje miejsce w ewakuacyjnym pontonie rannemu koledze z oddziału. Zamiast ratować własne życie, wybrał pozostanie z powstańcami, których wspierał duchowo i moralnie w najtrudniejszych chwilach. 

***

Ksiądz Józef Stanek urodził  się 3 grudnia 1916 roku w Łapszach Niżnych na Spiszu. Po śmierci rodziców trafił do pallotyńskiego gimnazjum w Wadowicach, a następnie wstąpił do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (pallotynów), gdzie przyjął święcenia kapłańskie w 1941 roku. Podczas II wojny światowej zaangażował się w pomoc dla ludności cywilnej oraz działalność konspiracyjną w Warszawie.

W sierpniu 1944 roku, w czasie Powstania Warszawskiego, pełnił posługę jako kapelan zgrupowania „Kryska” pod pseudonimem „Rudy”. Był niezwykle oddany powstańcom, udzielając sakramentów, wspierając duchowo i organizując pomoc medyczną. Pod koniec walk na Czerniakowie zrezygnował z możliwości przeprawy pontonowej na drugi brzeg Wisły, oddając swoje miejsce ciężko rannemu powstańcowi Wojciechowi Zabłockiemu, pozostając do końca z walczącymi. 23 września 1944 roku został schwytany przez Niemców, torturowany, a następnie publicznie powieszony na własnej stule.

Jego heroiczna postawa stała się symbolem poświęcenia i odwagi kapelanów wojennych. W 1999 roku ks. Józef Stanek został beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II jako jeden ze 108 błogosławionych męczenników II wojny światowej. Jego pamięć jest wciąż żywa jako przykład patriotyzmu i wierności ideałom chrześcijańskim.