Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/202930,Brzeszcze-Uroczystosc-pamieci-wiezniarek-karnej-kompanii-kobiet-KL-Auschwitz-Bor.html
27.02.2026, 17:49
Uroczystość pamięci więźniarek karnej kompanii kobiet KL Auschwitz – Bor/Budy. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)

Brzeszcze. Uroczystość pamięci więźniarek karnej kompanii kobiet KL Auschwitz – Bor/Budy

25.06.2024

25 czerwca 1942 r., po ucieczce dzień wcześniej jednej z więźniarek KL Auschwitz, w celu zaostrzenia dyscypliny Niemcy przekształcili kobiece komando w karną kompanię. 200 więźniarkom różnych narodowości ogolono głowy i wysłano je do nowo utworzonego podobozu w Borze/Budach. Kobiety były wykorzystywane przez Niemców do ciężkiej pracy fizycznej, m.in. przy wyrębie lasu, w tartaku, oczyszczania stawów i w pracach rolniczych. Po niespełna dwóch miesiącach katorgi zmarło ponad 60 więźniarek. Podobóz w Borze/Budach istniał do marca 1943 r., gdy karną kompanię przeniesiono do obozu kobiecego w KL Birkenau.

25 czerwca 2024 r., w 82. rocznicę utworzenia karnej kompanii kobiet, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał złożył kwiaty pod tablicą na historycznym budynku w Brzeszczach Borze. Uroczystość zorganizowała Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.

Na czasowej wystawie w budynku zaprezentowano trzy małe szklane ampułki, opisane na etykietkach „Be 10 34”. To preparat firmy Bayer, testowany na więźniarkach i więźniach kompleksu obozu KL Auschwitz-Birkenau. Firma Bayer przed wojną i w czasie okupacji tworzyła koncern chemiczny IG Farben wraz z firmą Basf i Agfa.