Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/202814,Odsloniecie-upamietnienia-trzech-blogoslawionych-kaplanow-w-Zagorniku.html
28.02.2026, 00:45

Odsłonięcie upamiętnienia trzech błogosławionych kapłanów w Zagórniku

22 czerwca 2024 r. w Zagórniku (pow. wadowicki) przy Krzyżu Jubileuszowym na Wzgórzu Miłosierdzia, odsłonięto płaskorzeźbę poświęconą trzem błogosławionym kapłanom: ks. Władysławowi Bukowińskiemu, ks. Piotrowi Dańkowskiemu i ks. Michałowi Rapaczowi. W uroczystości wziął udział dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa IPN oraz dr hab. Filip Musiał, dyrektor krakowskiego oddziału IPN.

22.06.2024

Wydarzenie rozpoczęło się Drogą Krzyżową od Centrum ks. Bukowińskiego do Krzyża Jubileuszowego, gdzie została odprawiona msza święta. Po jej zakończeniu zastępca prezesa IPN, dr Szpytma przemówił do zebranych uczestników, przedstawiając sylwetki błogosławionych kapłanów.

Następnie dr Mateusz Szpytma wraz z Pawłem Marczyńskim prezesem Stowarzyszenia im. bł. Ks. Władysława Bukowińskiego „Ocalenie” uroczyście odsłonili płaskorzeźbę.

Organizatorami byli: Stowarzyszenie im. bł. ks. Władysława Bukowińskiego „Ocalenie”, Parafia Rzymskokatolicka p.w. św. Bartłomieja w Zagórniku oraz Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie.

Ks. Władysław Bukowiński (1904-1974) nazywany Apostołem Wschodu, był kapłanem archidiecezji krakowskiej. Przed 1939 r. był proboszczem katedry w Łucku. W 1940 został aresztowany przez NKWD. W czerwcu 1941 r. cudem uniknął śmierci w czasie masowego rozstrzeliwania więźniów przed wkroczeniem Niemców. W nocy z 3 na 4 stycznia 1945 r. został ponownie aresztowany przez Sowietów. Jako ksiądz katolicki został skazany na 10 lat karnych obozów pracy. Przebywał w łagrach, pracując przy wyrębie lasów, kopaniu rowów, a także w kopalni miedzi. Po wyczerpującej kilkunastogodzinnej pracy, prowadził nielegalne duszpasterstwo, odwiedzał chorych w więziennym szpitalu, udzielał sakramentów, prowadził rekolekcje. W 1954 r. został zwolniony z obozu i zesłany do Karagandy w Kazachstanie, gdzie pracował jako stróż na budowie. Jednocześnie podjął tajne duszpasterstwo. Był pierwszym księdzem katolickim, który przybył do Karagandy. Pracował wśród polskich zesłańców z lat 1936-1937. Wielu z nich widziało kapłana po raz pierwszy od dwudziestu lat. Odwiedzając wiernych w domach, potajemnie udzielał sakramentów i katechizował.

W czerwcu 1955 r. odrzucił propozycję powrotu do Polski i zdecydował się zostać obywatelem ZSRR, by pozostać na stałe w Kazachstanie. Miał pełną świadomość wszelkich konsekwencji tej decyzji. Pozostał wierny swojemu powołaniu, gdyż jasno widział potrzebę apostolstwa na tym terenie. W 1958 r. został ponownie aresztowany i uwięziony za działalność religijną. W sumie spędził w sowieckich  więzieniach i łagrach 13 lat 5 miesięcy i 10 dni. Zmarł 3 grudnia 1974 r. w Karagandzie i tam znajduje się jego grób. Został beatyfikowany w 2016 r.

Ks. Piotr Dańkowski (1908-1942) pochodził z Jordanowa. Był kapłanem archidiecezji krakowskiej, wikariuszem parafii m. in. w Suchej Beskidzkiej i Zakopanem. W czasie okupacji niemieckiej – członek ZWZ ps. „Jordan”. Został aresztowany przez Niemców w 1940 r. Przeszedł okrutne śledztwo w katowni gestapo w zakopiańskim więzieniu „Palace”. Następnie trafił do więzienia w Tarnowie, skąd został przewieziony do KL Auschwitz. Tam został zamordowany w Wielki Piątek 3 kwietnia 1942 r. Został beatyfikowany w 1999 r. wraz z innymi 107 polskimi męczennikami II wojny światowej.

Ks. Michał Rapacz (1904-1946) pochodził z Tenczyna. Był kapłanem archidiecezji krakowskiej. Pełnił posługę duszpasterską jako wikariusz w Płokach i Rajczy. W 1937 r. powrócił do parafii Narodzenia NMP w Płokach jako jej administrator. Został zamordowany przez komunistyczną bojówkę w nocy z 11 na 12 maja 1946 r. w lesie, około kilometra od budynku kościoła. Został beatyfikowany w 2024 r.

Wszyscy trzej błogosławieni duchowni zostali wyświęceni na kapłanów w Krakowie w 1931 r.