Instytut Pamięci Narodowej

Reprezentujący prezesa IPN, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Adam Siwek oddał hołd Ofiarom niemieckich zbrodni pod Pomnikiem Drzewa Pawiackiego na terenie Muzeum Więzienia Pawiak w Warszawie, w miejscu, gdzie podczas II wojny światowej funkcjonowało największe niemieckie więzienie polityczne na terytorium okupowanej Polski.

Modlitwę w intencji Ofiar odmówił ks. dr Robert Ogrodnik, wiceprezes Fundacji Cultura Memoriae.

Kapelan Rodziny Ravensbrück przypomniał, że 13 czerwca 1999 r. papież Jan Paweł II beatyfikował w Warszawie 108 polskich męczenników – ofiar II wojny światowej. W ich gronie był duchowny zamordowany w Palmirach – ksiądz Zygmunt Sajna.

Druga część uroczystości odbyła się na Cmentarzu w Palmirach, gdzie również w asyście Honorowej Wojska Polskiego, złożono kwiaty i zapalono znicze. 

Dyrektor Adam Siwek wraz z Adrianną Garnik dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL oraz Maksymilianem Sokół-Potockim zastępcą dyrektora Centralnej Biblioteki Wojskowej zapalili znicze na grobie Janusza Kusocińskiego wybitnego lekkoatlety, złotego medalisty w biegu na 10 km podczas Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles, uczestnika kampanii wrześniowej, działacza niepodległościowego. W czerwcu 1940 r. Niemcy wywieźli go do Palmir i rozstrzelali w Puszczy Kampinoskiej. 

Uroczystość została zorganizowana przez: Polski Związek Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych, Muzeum Więzienia Pawiak Oddział Muzeum Niepodległości w Warszawie oraz Muzeum – Miejsce Pamięci Palmiry Oddział Muzeum Warszawy.

***

Na Cmentarzu–Mauzoleum w Palmirach spoczywa ok. dwóch tysięcy obywateli RP – Polaków i Żydów, głównie przedstawicieli inteligencji, zamordowanych przez Niemców w kilkudziesięciu masowych egzekucjach. Ginęli tu m.in. artyści, działacze społeczni i polityczni, urzędnicy, a potem również duchowni czy nauczyciele. Wielu z nich było mieszkańcami stolicy. W Palmirach Niemcy rozstrzelali m.in. marszałka Sejmu Macieja Rataja, jednego z przywódców polskich socjalistów Mieczysława Niedziałkowskiego, złotego medalistę olimpijskiego Janusza Kusocińskiego oraz pisarza i redaktora pierwszego konspiracyjnego pisma „Polska Żyje” Witolda Hulewicza.

Mieszkańcy wsi Palmiry i Pociecha oraz pracownicy służby leśnej, narażając życie, zbierali informacje o ofiarach i starali się oznaczyć teren egzekucji. Dzięki temu prace ekshumacyjne rozpoczęto w tym miejscu zaraz po wojnie. Trzy betonowe krzyże, które tu postawiono, to symbol Golgoty i cierpienia ofiar. Ich dłuższe boczne ramiona mają przedstawiać rozwarte ręce bezbronnego, rozstrzeliwanego człowieka.

Polecamy:

• Anna Czocher: Palmiry – symbol niemieckiego okrucieństwa
• Prace poszukiwawcze w Palmirach