W dniu 19 marca br. w Łódzkim Domu Kultury (ul. Traugutta 18) w ramach marcowego spotkania Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Łodzi odbyła się prelekcja dr. Adama Cyry z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu pt. „Ochotnik do Auschwitz – rtm. Witold Pilecki (25.05.1948)”. Podczas wykładu prelegent zapoznał zgromadzonych z tragicznym życiorysem rotmistrza Pileckiego, akcentując jego kontakty z patronem Klubu – gen. Stefanem Roweckim „Grotem” w okresie II wojny światowej. Wykład dr. Cyry wzbogacony był prezentacją multimedialną ilustrującą życie Pileckiego. Postać Witolda Pileckiego znana jest przede wszystkim z heroicznego czynu, jakim było dobrowolne poddanie się aresztowaniu i uwięzieniu w obozie koncentracyjnym Auschwitz. Podczas pobytu w obozie Pilecki zorganizował tam więźniarski ruch oporu, a także przekazywał Armii Krajowej tragiczny obraz życia codziennego wewnątrz obozu. Dzięki niemu informacje o zbrodniach popełnianych na więźniach wydostawały się poza druty obozu. Po niemal trzyletnim okresie pobytu w Auschwitz zorganizował udaną ucieczkę. Następnie brał udział w Powstaniu Warszawskim, był jeńcem obozów w Murnau i Lamsdorf. W grudniu 1945 r. powrócił do Polski. Aresztowany 8 maja 1947 r., po okrutnym śledztwie przeprowadzonym przez funkcjonariuszy MBP, został skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie 15 marca 1948 r. na trzykrotną karę śmierci, m.in. za prowadzenie działalności szpiegowskiej na rzecz gen. Andersa. Został stracony 25 maja 1948 r. w więzieniu mokotowskim. Zrehabilitowano go w 1991 r. W wielu dyskusjach na temat losu Witolda Pileckiego przewija się postać Józefa Cyrankiewicza – również więźnia Auschwitz, a po wojnie premiera RP (po 1952 r. PRL). Dr Cyra stwierdził, że niejednokrotnie stawiane w prasie tezy, jakoby Cyrankiewicz podczas swojego pobytu w Auschwitz był konfidentem obozowego gestapo lub też dopuszczał się jakichkolwiek zbrodni względem współwięźniów, nie mają naukowego uzasadnienia.
Dr Adam Cyra jest starszym kustoszem Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu i autorem wielu prac poświęconych historii obozu, m.in. „Ochotnik do Auschwitz – Witold Pilecki (25.05.1948)”.
***
W kolejnych miesiącach 2008 r. przewidziano następujące spotkania Klubu Historycznego im. gen. Roweckiego „Grota” w Łodzi:
- 2 kwietnia – wykład i prezentacja multimedialna Pawła Perzyny (naczelnik Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Łodzi) „Struktura zasobu archiwalnego Oddziału IPN w Łodzi”
- 23 kwietnia – wykład Antoniego Galińskiego (główny specjalista IPN Oddział w Łodzi) „Życie za życie – Maria Eugenia Jasińska (20.04.1943), Olga Kamińska Prokop (9.03.1943)”
- 28 maja – wykład prof. dr. hab. Wiesława Jana Wysockiego (pracownik naukowy Uniwersytetu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego) „Misja gen. Władysława Sikorskiego, Naczelnego Wodza i Premiera RP (4.07.1943)”
- 18 czerwca – wykład dr. Leona Popka (IPN Oddział w Lublinie) „Zbrodnie OUN-UPA na ludności Wołynia w 1943 r.”, połączony z promocją książki „Świadkowie oskarżają”
- 20 sierpnia – wykład Doroty Sieprackiej (IPN Oddział w Łodzi) „Relacje polsko-żydowskie w Kraju Warty w latach 1939-1945”
- 10 września – wykład prof. dr. hab. Tadeusza Dubickiego (pracownik naukowy Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie) „Polscy uchodźcy wojenni w Rumunii i na Węgrzech w latach 1939–1945”
- 15 października – wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Tarki (pracownik naukowy Uniwersytetu Opolskiego) „Generał Aleksander Krzyżanowski »Wilk«, Komendant Okręgu Wileńskiego ZWZ-AK”
- 19 listopada – wykład Konrada Rokickiego (IPN Oddział w Warszawie) „Służba Bezpieczeństwa wobec inteligencji od Października 1956 do Marca 1968”
- 17 grudnia – posiedzenie Rady i Zarządów Klubów Historycznych im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w okręgu łódzkim (w Łodzi, Kaliszu, Wieluniu, Sieradzu i Pabianicach).