Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się mszą św. w bazylice św. Brygidy. W trakcie nabożeństwa przedstawiciel Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego wręczył rodzinie, nadany pośmiertnie przez Prezydenta RP, Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości.
Jan Kowalczys został pochowany na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku w asyście honorowej Marynarki Wojennej RP.
W ostatniej drodze towarzyszyli mu najbliżsi, przedstawiciele Wojewody Pomorskiej, władz miasta, organizacji i stowarzyszeń oraz mieszkańcy Gdańska. Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali prezes dr Karol Nawrocki i zastępca dyrektora oddziału IPN w Gdańsku Waldemar Szulc.
* * *
Jan Kowalczys urodził się w 1927 r. we wsi Rakliszki (teren dzisiejszej Białorusi). W wieku 16 lat wstąpił do Armii Krajowej na Nowogródczyźnie. Od kwietnia 1944 r. walczył w 5. batalionie 77. Pułku Piechoty AK, gdzie pełnił funkcję gońca. W sierpniu 1944 r. aresztowany przez NKWD. Stalinowski sąd skazał go na dziesięć lat pozbawienia wolności i pięć lat pozbawienia praw publicznych.
Po wypuszczeniu z łagru został przymusowo uznany za obywatela ZSRS i karnie osiedlony w Norylsku. Mieszkał tam, a na zesłaniu wziął ślub z Oktiabriną Biereziną córką zesłańca rosyjskiego, która po ślubie przyjęła obywatelstwo polskie. Wrócił do Polski, do Gdańska, w roku 1957, z żoną i trójką małych dzieci, urodzonych w ZSRS.
Rozpoczął pracę na kolei jako maszynista. W PKP obsługiwał najpierw parowozy, następnie lokomotywy spalinowe i lokomotywy elektryczne. Na emeryturę przeszedł w 1987 r.
W 1948 r. Jan Kowalczys został wyróżniony przez Rząd RP w Londynie Medalem Wojska. W 2020 r. otrzymał rangę kapitana Wojska Polskiego. W styczniu 2021 r. Prezydent RP odznaczył Jana Kowalczysa Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Jan Kowalczys „Śmiały” zmarł 24 stycznia 2024 r. w wieku 96 lat.
