KSIĄŻKI
Wojciech Muszyński, Bolesław Piasecki. Początki drogi (1915–1944), IPN, Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego, Warszawa 2023, 680 s. + 24 s. wkł. zdj., ISBN 978-83-8229-806-2
Praca biograficzna o Bolesławie Piaseckim, opisuje pierwsze 15 lat jego politycznej działalności w II RP i okresie wojny. Została podzielona na 5 części, które w układzie chronologicznym przedstawią różne aspekty jego aktywności jako ideologa i przywódcy narodowego radykalizmu, jednego z najbardziej skrajnych nurtów polskiego nacjonalizmu lat trzydziestych XX w., a później konspiratora i uczestnika walki zbrojnej z okupantem niemieckim i sowieckim.
Adam Pleskaczyński, Czas bestii. Terror w okupowanej Polsce 1939–1945, projekt graficzny Konstancja Pleskaczyńska, Poznań-Warszawa 2023, 496 s., ISBN 978-83-8229-830-7
Liczący 1200 archiwalnych zdjęć album jest największym wydanym zbiorem fotografii prezentującym oblicza niemieckiego i sowieckiego terroru na okupowanych w latach II wojny światowej ziemiach polskich. Przedstawiono w nim eksterminację polskiej inteligencji i ponurą codzienność okupowanej Polski: masowe egzekucje, aresztowania, pacyfikacje polskich wsi, ale również zagładę ludności żydowskiej, deportacje, wywózki na roboty przymusowe do Niemiec i do sowieckiego Gułagu, funkcjonowanie więzień i wszelkiego rodzaju obozów. Wyselekcjonowany materiał ikonograficzny został opracowany po przeanalizowaniu zawartości liczących kilkadziesiąt tysięcy zdjęć zbiorów Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej i wielu innych instytucji w Polsce i za granicą.
Edward Gigilewicz, Leon Popek, Kościoły i kaplice na Wołyniu z obrazami Włodzimierza Sławosza Dębskiego, IPN, Towarzystwo Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej, Lublin-Warszawa 2023, 432 s., ISBN 978-83-8229-840-6
Album, wydany z okazji 80. rocznicy zbrodni wołyńskiej, ukazuje kościoły i kaplice na Wołyniu na akwarelach Włodzimierza Sławosza Dębskiego oraz na fotografiach przedwojennych i współczesnych.
KOMIKSY
Tomasz Łabuszewski, Michał Konarski, Hubert Ronek, Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1946. Zeszyt 11. „Targi mińskie" 1942 r., Warszawa 2023, 52 s., ISBN 978-83-8229-804-8
W komiksie przedstawiono historię Janki Wydry i drogę, która ostatecznie zawiodła ją w szeregi II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych pod Monte Cassino. Cofamy się do prapoczątków serii, czyli obrony Grodna i poznajemy działalność Wydzielonej Organizacji Dywersyjnej „Wachlarz”.
Obrona Grodna 1939 r., scenariusz Tomasz Robaczewski, rysunki Huber Ronek, koncepcja serii, wkładka historyczna i konsultacja historyczna Tomasz Łabuszewski, Warszawa 2015, 42 s. (seria „Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1944”, zeszyt 1)
Antek Srebrny, gdy go poznajemy, ma zaledwie 14 lat. Jest grodzieńskim harcerzem. Od początku II wojny światowej razem z kolegami szykuje się do walki z Niemcami. Los sprawia jednak, że przychodzi mu zmierzyć się z innym śmiertelnym wrogiem Polski – Sowietami. Podobnie jak wielu jego rówieśników, bierze udział w obronie swojego rodzinnego miasta – Grodna – przed Armią Czerwoną.
To nie jedyne niebezpieczeństwo, jakie na niego czyha. Jego tropem podąża tajemniczy pan X. Czy Antkowi uda się przetrwać uliczne walki z Armią Czerwoną? Kto pomoże mu w starciu z groźnym panem X? Co dla Antka i jego rodziny oznacza data 10 lutego 1940 r.?
Na wszystkie te pytania znajdziesz odpowiedź w pierwszym zeszycie serii „Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1944” – Obrona Grodna 1939 r.
Pakiet
Komiksom (Zeszyty 1–4) towarzyszy gra planszowa oparta na fabule komiksowej, uzupełniona poważnym wsadem historycznym i ikonograficznym, wydatnie poszerzająca wiedzę o zdarzeniach przeżywanych przez głównego bohatera – Antka Srebrnego – na kartach poszczególnych zeszytów. Kolejnymi elementami pakietu są dwustronne puzzle ukazujące z jednej strony zdjęcia klisze, będące ilustracją poszczególnych czterech etapów drogi głównego bohatera: rok 1939, deportację, walki w Afryce i bitwę pod Monte Cassino, z drugiej zaś obrazujące polski wysiłek zbrojny na europejskim teatrze działań. Całość uzupełnia zestaw naklejek na ubrania prezentujący dwanaście naszywek noszonych przez oddziały polskie w Afryce i we Włoszech.
►Do kupienia w księgarniach stacjonarnych IPN
Kierunek Wilhelmshaven 1945 r., scenariusz Grzegorz Drojewski, rysunki: Hubert Ronek, koncepcja serii, wkładka historyczna i konsultacja historyczna dr Tomasz Łabuszewski, Warszawa 2017, 40 s. (seria „Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939–1945”, zeszyt 7) ISBN 978-83-8098-103-4
Siódma część „Wojennej Odysei Antka Srebrnego 1939–1945” opisuje kolejne przygody tytułowego bohatera i jego przyjaciół. Antek razem z 1 Dywizją Pancerną gen. Stanisława Maczka „Bacy” wiosną 1945 r. rusza w kierunku niemieckiej bazy marynarki wojennej w Wilhelmshaven. Po drodze – w Oberlangen – odnajduje dawno niewidziane bliskie osoby. Dostaje od dowódcy nowe zadanie specjalne – schwytania oficera SS, złodzieja dzieł sztuki, Könessera, odpowiedzialnego za rabunek skarbów z Wawelu.
PERIODYKI
„Biuletyn IPN” nr 9/2023 – Wojna i zadośćuczynienie
Minister Arkadiusz Mularczyk, współautor Raportu o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej przekonuje w rozmowie z „Biuletynem IPN”, że reparacje, których się domagamy, są kwestią racji stanu. Na przykładzie potężnych firm, które prosperują od czasów hitlerowskich do dziś oraz zbrodni na Pomorzu w 1939 r. i w podwileńskich Ponarach pokazujemy, że Niemcy nie potrafiły w pełni rozliczyć się z ludobójczą przeszłością.
24 marca 1944 r. Niemcy za ratowanie Żydów zamordowali Józefa i Wiktorię Ulmów z siódemką dzieci. Przypominamy o tym w przededniu beatyfikacji całej rodziny męczenników z Markowej; prezentujemy krótko cztery filmy dokumentalne o rodzinie Ulmów.
Dodatkiem do „Biuletynu IPN” jest płyta DVD z filmem Matusia. Opowieść o sprawiedliwej w reżyserii Macieja Fijałkowskiego.
„Biuletyn IPN” nr 12/2023 – Panna „S”
Grudniowy numer „Biuletynu IPN ukazuje pierwszoplanowe i mniej znane bohaterki Solidarności. Hasłem numeru jest Panna „S”, w nawiązaniu do piosenki Jana Krzysztofa Kelusa, który tak nazwał cały związek.
Często, kiedy przedstawia się historię NSZZ „Solidarność”, można odnieść wrażenie, że tworzyli ją sami mężczyźni. Dlaczego? – Dlatego, że nawet te z kobiet, które w tworzeniu związku odegrały kluczową rolę, bywają zapomniane, pozostają w cieniu przywódców. Może wyjątkiem jest Anna Walentynowicz.
A przecież bez nich nie byłoby tego niepowtarzalnego zrywu dziesięciu milionów Polaków.
Warto spojrzeć na organizację, która przybliżyła nas do upragnionej Niepodległości, przez pryzmat sylwetek kilkunastu pań, które pokonując lęk stanęły do walki z komunizmem.
Dodatkiem do „Biuletynu IPN” jest płyta DVD z filmem „Stanisław Helski. Dlatego”, 2023, 55 min. w reżyserii Michała Torza.
„Biuletyn IPN” nr 10/2023 – I odnowił oblicze ziemi
16 października 1978 r. to data przełomowa. W 45 rocznicę wyboru św. Jana Pawła II na Stolicę Piotrową przypominamy znaczenie jego pontyfikatu.
Przed czterdziestu pięciu laty czuliśmy, że to wielka chwila, że otwiera się szansa. Ale jak wielka szansa, nie zdawaliśmy sobie sprawy. Z dzisiejszej perspektywy chyba wciąż nie uzmysławiamy sobie, jak wiele się zmieniło, dzięki temu, że na czele Kościoła stanął wtedy nasz Rodak.
Na pewno w dniu rocznicy wielokrotnie przywołamy słowa papieża wypowiedziane w Warszawie: „Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi oblicze ziemi. Tej Ziemi!”. Czy jednak pamiętamy o tym, że Duch rzeczywiście zstąpił i posługując się papieżem ODNOWIŁ OBLICZE ZIEMI?
Dodatkiem do „Biuletynu IPN” jest płyta DVD z filmem Wiara ’44 w reżyserii Wiktora Bojanowskiego. Ten film opowiada, skąd czerpali moc powstańcy warszawscy.
►Do kupienia w księgarniach stacjonarnych IPN