Instytut Pamięci Narodowej

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/193152,26-pazdziernika-2023-zmarla-Joanna-Radecka-dzialaczka-opozycyjna-w-PRL.html
27.02.2026, 07:29

26 października 2023 zmarła Joanna Radecka, działaczka opozycyjna w PRL

26.10.2023

Urodzona 2 października 1942 roku w Wilnie, Joanna Radecka była wybitną działaczką społeczną i obrończynią praw człowieka w Polsce. Po wojnie przeniosła się z rodzicami do Gdańska, a od 1983 roku mieszkała w Gdyni.

Jej edukacyjne ścieżki prowadziły przez Wydział Ekonomii Uniwersytetu Gdańskiego oraz Studium Ochrony Środowiska i Kształtowania Środowiska w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Z zawodu geograf i urbanista, Joanna poświęciła niemal całe swoje zawodowe życie pracy w Urzędzie Miejskim w Gdańsku, gdzie piastowała stanowisko inspektora ochrony środowiska.

W 1981 roku pełniła funkcje w Komisji Ochrony Środowiska przy NSZZ „Solidarność”, w tym jako wiceprzewodnicząca na poziomie krajowym. Jej nieugięta postawa w czasach stanu wojennego oraz aktywna działalność w podziemiu solidarnościowym doprowadziły do jej aresztowania w 1982 roku. Spędziła siedem miesięcy w więzieniu śledczym, zanim została zwolniona na mocy amnestii w 1983 roku.

Joanna Radecka była nie tylko aktywną działaczką opozycyjną, ale także autorką i współautorką ważnych dokumentów sprzeciwiających się reżimowi komunistycznemu. Współzałożycielka „Organizacji Pomocy Oporowi Społecznemu” oraz autorka tekstów do niezależnych pism, takich jak „Poza układem”, poświęciła się też ochronie środowiska, dostarczając informacje na temat skażeń środowiska, szczególnie po katastrofie w Czarnobylu.

W okresie po upadku komunizmu w Polsce Joanna była krytykiem porozumień Okrągłego Stołu i nadal aktywnie angażowała się w życie publiczne. Zajmowała się również uczczeniem pamięci Anny Walentynowicz, legendy ruchu „Solidarność”.

Jej zasługi zostały docenione przyznaniem Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski, wręczonego przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego w 2009 roku oraz Krzyża Wolności i Solidarności, który przyjęła w 2015 roku z rąk prezydenta Andrzeja Dudy.

Msza święta oraz pogrzeb Joanny Radeckiej odbył się 31 października 2023 w kościele św. Michała Archanioła w Gdyni-Oksywiu.