21 lipca 2023 r. o godz. 18.00 spod pomnika Umschlagplatz przy ul. Stawki w Warszawie już po raz dwunasty wyruszł Marsz Pamięci. Jest on corocznym hołdem dla największej żydowskiej społeczności przedwojennej Europy – niemal 300 tys. warszawskich Żydów zamordowanych przez Niemców w obozie zagłady w Treblince
Marsz Pamięci przeszedł ulicami Warszawy trasą: Umschlagplatz – Stawki – Dubois – Zamenhofa – Nowolipki – Andersa – do Skweru Batalionu Harcerskiego AK „Wigry” pod kinem Muranów. Uczestnicy mieli ze sobą rozdawane przez wolontariuszy wstążki z wypisanymi imionami – symbolizujące i upamiętniające te ofiary, któych nazwiska pozostają nieznane.
Tegoroczny Marsz Pamięci poświęcony był oporowi w getcie warszawskim, poprzedzającym powstanie 19 kwietnia 1943 roku. Organizatorzy zwrócili uwagę na różne rodzaje oporu, przede wszystkim cywilnego, chcąc pokazać, jak doszło do wybuchu heroicznego powstania w getcie. Temat ten przybliża otwarta na zakończenie marszu przed kinem Muranów wystawa plenerowa „Korzenie powstania. Opór w getcie warszawskim”. Zaprezentowano na niej losy działaczy żydowskiego podziemia z różnych pokoleń, ugrupowań politycznych i środowisk. Wystawa pokazuje ich wspólny wysiłek i współpracę, ale też trudności, z jakimi mierzyli się, podejmując różne formy oporu i samopomocy na terenie getta. Ważną część ekspozycji stanowi kobierzec z roślinnością muranowską, spotykaną przed wojną w ogródkach i na podwórzach domów, która jako pierwsza powróciła na ruiny getta i na nowo zapuściła tam korzenie.
W Marszu Pamięci, organizowanym przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma. Wiceprezes IPN oddał hołd pomordowanym, składając wieniec pod murem-pomnikiem Umschlagplatz.
***
Wielka deportacja Żydów do obozu zagłady w Treblince
22 lipca 1942 r. Niemcy rozpoczęli tzw. Wielką Akcję, która zakładała fizyczną likwidację Żydów. W wyniku akcji, która trwała do 21 września 1942 r. życie straciło niemal 300 tys. warszawskich Żydów. Z Umschlagplatz – placu przeładunkowego przy ulicy Stawki – wyruszały transporty do obozu zagłady.