Święto Narodowe 3 Maja jest obchodzone w rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. 232 lata temu, w 1791 r., Sejm Czteroletni przyjął ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 maja. Była to druga na świecie i pierwsza w Europie ustawa regulująca organizację władz państwowych, a także prawa i obowiązki obywateli, wciąż jeszcze podzielonych na stany.
Rocznica przyjęcia Konstytucji 3 Maja jest świętem ustanowionym w II Rzeczypospolitej, w 1919 roku. Zostało ono zdelegalizowane przez okupantów niemieckich i sowieckich podczas II wojny światowej. Również w PRL jego publiczne obchodzenie było zabronione. Obchodziła je jednak opozycja, narażając się w ten sposób na represje ze strony aparatu komunistycznego. Ponownie stało się państwowym świętem w 1990 roku.
W ramach tegorocznych oficjalnych obchodów rano w Pałacu Prezydenckim prezydent Andrzej Duda wręczył awanse generalskie w Siłach Zbrojnych RP. Mianował ośmiu oficerów Wojska Polskiego na stopnie generalskie i admiralski.
Następnie w Bazylice Archikatedralnej pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela została odprawiona msza święta w intencji Ojczyzny. Liturgii przewodniczył metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz.
Przed południem na Zamku Królewskim w Warszawie wybitni Polacy odebrali z rąk prezydenta RP najwyższe odznaczenia państwowe. Orderami Orła Białego w uznaniu znamienitych zasług dla chwały i pożytku Rzeczypospolitej uhonorowani zostali – Stanisław Gebhardt, żołnierz AK i Szarych Szeregów, więzień obozów koncentracyjnych, polityk, działacz emigracyjny oraz Joanna Wnuk–Nazarowa, kompozytorka i dyrygentka.
Główne uroczystości rozpoczęły się w południe na placu Zamkowym. Oprócz pary prezydenckiej na uroczystość przybyli m.in. premier Mateusz Morawiecki, marszałek Sejmu Elżbieta Witek, marszałek Senatu Tomasz Grodzki, szef MSZ Zbigniew Rau oraz prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska. Instytut Pamięci Narodowej reprezentował zastępca prezesa dr hab. Karol Polejowski. Licznie zgromadzone przed Zamkiem Królewskim delegacje oraz mieszkańcy Warszawy wysłuchali przemówienia prezydenta Andrzeja Dudy.
– Konstytucja 3 maja to wielkie dzieło polskiej myśli politycznej, na wskroś nowoczesnej, na skalę wówczas światową. To rewolucyjny dokument, który w nowy sposób ustanawiał ustrój państwa w skali ówczesnej Europy i świata
– mówił prezydent.
Przypomniał przy tym, że z 232 lat, jakie minęły od uchwalenia Konstytucji 3 maja, zaledwie 59 lat Polska przeżyła jako kraj prawdziwie wolny i niepodległy. Podkreślił, że należy być wdzięcznym wszystkim tym, którzy przez pokolenia walczyli o wolną Polskę, a w czasach współczesnych ją umacniali i dbali o jej suwerenność.
– Wierzę w to, że dobra przyszłość przed nami. To kwestia odpowiedzialności polskich władz i wszystkich pokoleń – obecnych i przyszłych – za polskie sprawy. Przetrwać może tylko państwo silne
– stwierdził prezydent Andrzej Duda podczas wystąpienia na placu Zamkowym.
POLECAMY
- Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki, Święto 3 maja w czasach Polski „ludowej”
Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja uchodziła w PRL za święto przeciwników systemu. Władza robiła wszystko, by utrudnić niezależne, patriotyczne manifestacje. - Filip Musiał, Wokół symboli narodowych i Święta Trzeciego Maja
Początek maja przynosi aż trzy święta państwowe – Święto Pracy, formalnie – Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy i znacznie ważniejsze z perspektywy tradycji niepodległościowej – Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, a także Święto Narodowe Trzeciego Maja. - Grzegorz Majchrzak, Bitwa o most, czyli 3 maja 1982 r. w Warszawie
3 maja od 1951 r. stał się w Polsce Ludowej „normalnym” dniem pracy. Komunistyczne władze przez kolejne trzy dekady nie celebrowały kolejnych rocznic uchwalenia Konstytucji 3 Maja.