Instytut Pamięci Narodowej

Śmierć nieosądzona. Sprawa księdza Romana Kotlarza

Lublin–Warszawa 2020, 400 s. + 56 s. wkł. ilustr.

Książka przybliża sylwetkę duchownego, który brał udział w manifestacjach 25 czerwca 1976 r., a następnie w kilku kazaniach upomniał się o osoby represjonowane po tych wydarzeniach i w rezultacie sam stał się ofiarą bezprawnych działań ze strony bezpieki zakończonych jego śmiercią 18 sierpnia 1976 r. Autorzy przypominają też wcześniejszą posługę duszpasterską księdza i losy jego sprawy po 1976 r., która nie doprowadziła do znalezienia sprawców zbrodni.

Arkadiusz Kutkowski

…jak my ich nienawidzimy. Represje sądowe po radomskim Czerwcu 1976 r.

Lublin 2016, 377 s.

Od pierwszych lat istnienia Polski Ludowej jednym z zasadniczych elementów reakcji państwa na masowe protesty społeczne były represje sądowe. Każda interwencja prawno-karna komunistycznych organów represji uderzająca w buntujących się przedstawicieli klasy robotniczej wikłała władze w trudne do przezwyciężenia sprzeczności.

Paweł Sasanka

Czerwiec 1976. Geneza–przebieg–konsekwencje

Warszawa 2006, s. 451 (seria „Monografie”, t. 25)

Robotniczy protest, znany pod symboliczną nazwą Czerwca 1976, nie wzbudzał dotąd większego zainteresowania badaczy. Książka Pawła Sasanki jest pierwszym tak obszernym i szczegółowym studium genezy robotniczych wystąpień, ich przebiegu i brutalnych represji, jakie dotknęły zarówno uczestników zajść, jak i zupełnie przypadkowe osoby.

POBIERZ PDF

David Morgan

Konflikt pamięci. Narracje radomskiego Czerwca 1976

Instytut Pamięci Narodowej – Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2004, 193 s. (seria „Monografie”, t. 12)

Amerykański badacz podjął próbę opisania trwającego już ćwierć wieku procesu kształtowania społecznej pamięci o robotniczym proteście w Radomiu 25 czerwca 1976 r. Poddał analizie różne, często sprzeczne, sposoby rozumienia sensu czerwcowej rewolty, czyniąc to na tle ewoluujących opinii Polaków o systemie komunistycznym. Opisał też próby włączania tradycji Czerwca ’76 w świadomość obywatelską po 1989 r.

Miasta buntu w imperium sowieckim. Konteksty radomskiego Czerwca 1976 roku

red. nauk. Arkadiusz Kutkowski i Sebastian Piątkowski, Lublin–Warszawa 2020, 280 s.

Autorzy omawiają m.in. procesy sądowe uczestników protestu, kreślą ich portret zbiorowy, zajmują się świadomością współczesnej młodzieży o genezie, przebiegu i następstwach wydarzeń, przypominają sylwetkę ks. Romana Kotlarza, który ujął się za represjonowanymi. Porównaniu Czerwca ’76 z innymi protestami służą artykuły poświęcone wydarzeniom w Gdańsku, Lublinie, Wrocławiu, Berlinie, Tbilisi i Budapeszcie.

 

Czerwiec 1976. Spory i refleksje po 25 latach

red. nauk. Paweł Sasanka i Robert Spałek, Warszawa 2003, 168 s. (seria „Konferencje”, t. 8)

Tom jest próbą opisu jednego z kryzysów polityczno-społecznych PRL, określanego mianem Czerwiec’76. Autorzy artykułów analizują przyczyny, przebieg i reperkusje ówczesnych wydarzeń; przyglądają się zarówno działaniom aparatu władzy, jak i reakcjom społeczeństwa. Tom zawiera także 15 relacji świadków i uczestników wydarzeń – przedstawicieli obu stron konfliktu. 

Czerwiec 1976 w materiałach archiwalnych

wstęp, wybór i oprac. Jerzy Eisler, Warszawa 2001, 280 s. (seria „Dokumenty”, t. 4)

Robotniczy bunt o podłożu ekonomicznym szybko przekształcił się w protest społeczny. Tylko w Radomiu do pacyfikacji rewolty skierowano przeszło 1500 milicjantów i zmomowców. Zbiór dokumentów dotyczących przygotowania operacji podwyżek cen, protestów społecznych, ich stłumienia i represji wobec uczestników.

Teresa Ewa Opoka

Na ścieżkach zdrowia

Warszawa 2019, 280 s.

W czerwcu 1976 r. w Radomiu doszło do demonstracji, zakończonych starciami z MO i dramatycznymi walkami ulicznymi. W książce 9 uczestników tych wydarzeń dzieli się wspomnieniami. W relacjach to, co osobiste, miesza się z tym, co należy do przestrzeni publicznej.

Czerwiec 1976: Radom, Ursus, Płock

oprac. Paweł Sasanka i Sławomir Stępień, Warszawa 2006, 162 s. (seria „Albumy”, t. 4)

W albumie prezentowane są dokumenty, w większości pochodzące z Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej i Archiwum Państwowego w Radomiu. Większość dokumentów nie była dotychczas publikowana, pozostając poza obiegiem naukowym. Prezentowane fotografie pochodzą ze zbiorów: IPN, M. Kostrzewskiego, T. Krzemińskiego oraz Komisji Rehabilitacji „Czerwiec ’76”. 

„Biuletyn IPN” nr 4/2011

„Biuletyn IPN” 4 (125) 2011 jest niemal w całości poświęcony protestom z 25 czerwca 1976 r. To wazna data na mapie „polskich miesięcy”. Wtedy bowiem, pierwszy raz od lat powojennych, zaistniała w komunistycznej Polsce jawna opozycja. Nie wszyscy ówcześni opozycjoniści zdawali sobie sprawę, że u kresu drogi, którą obrali, będzie Niepodległa. Niektórzy sądzili, że może uda się tylko zreformować komunizm…

POBIERZ PDF

Arkadiusz Kutkowski

Ksiądz Roman Kotlarz (1928–1976)

Warszawa 2016, 24 s.

Ksiądz Kotlarz stał się swoistym symbolem, „ikoną” protestu robotniczego w czerwcu 1976 r. Całą jego posługę duszpasterską znaczyły konflikty z władzą komunistyczną.

Publikacja nie jest przeznaczona do sprzedaży.

POBIERZ PDF

Jerzy Eisler, Wiesława Młynarczyk, Sławomir Stępień

Czerwiec ’76. Krok ku wolności

Warszawa 2002, 28 s. + 26 s. + 50 k.

Pakiet edukacyjny opracowany został przez pracowników Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej w Warszawie. Dotyczy jednego z ważniejszych wydarzeń z najnowszej historii Polski – protestu robotniczego w czerwcu 1976 r. Pakiet składa się z dwóch części: materiałów dla ucznia i dla nauczyciela.

POBIERZ PDF

Przemysław Ochnia

Radomski Czerwiec 1976

Lublin–Radom 2013, 64 s.

Komiks jest ilustrowanym opisem wydarzeń Czerwca 1976 r. w Radomiu. Na kilkuset planszach ich autor, znany radomski plastyk Przemysław Ochnia, pokazał najbardziej dramatyczne momenty protestu, począwszy od strajku w Zakładach Metalowych im. gen. Waltera w Radomiu, przez walki uliczne na ulicach miasta, po pomoc, jaką represjonowanym robotnikom udzielali działacze Komitetu Obrony Robotników.