W dniach 14–16 września odbyła się w Zamościu zorganizowana przez lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej międzynarodowa konferencja „Dzieci i młodzież w systemach totalitarnych”. Podczas wykładów, warsztatów i dyskusji nauczyciele historii z Polski i Niemiec zastanawiali się w jaki sposób uczyć o trudnych momentach dziejów Europy. Poruszony był również problem roli i funkcji nauczyciela w sytuacji, kiedy jest on równocześnie świadkiem historii i osobą przekazującą uczniom wiedzę.
PROGRAM KONFERENCJI
14.09.
9.00 – 10.30 Wykłady:
- Sytuacja dzieci i młodzieży na ziemiach II RP pod dwiema okupacjami – referent A. Jaczyńska, IPN Lublin
- Germanizacja dzieci polskich – A. Ossowski IPN Łódź (z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej oraz wystawy „Germanizacja dzieci polskich” przygotowanej przez IPN Łódź)
- Nazistowski system wychowawczy. Młodzi Niemcy w systemie totalitarnym – prelegent A. Ehmann
10.30 – 10.50 Przerwa
10.50 – 12.00 Wykłady:
- Komunistyczny system wychowawczy-doświadczenie polskie – prelegent dr Jacek Wołoszyn
- Komunistyczny system wychowawczy-doświadczenie niemieckie – prelegent H. Müller
12.00 – 13.30 Przerwa
13.30 – 15.00 Projekcja filmu Agnieszki Holland „Europa, Europa”
15.00 – 16.00 Dyskusja nt.
- Dlaczego dyktatury są szczególnie zainteresowane pozyskaniem dzieci i młodzieży?
- Rola filmu fabularnego w kształceniu historycznym i literackim
16.00 – 16.30 Przerwa
16.30 – 20.00 Warsztaty: Postawy dzieci i młodzieży wobec faszyzmu i komunizmu (pracują równocześnie dwie grupy mieszane polsko-niemieckie, grupy prowadzone są przez moderatorów z Polski i Niemiec)
- Warsztaty nr 1 – Młodzi wobec faszyzmu niemieckiego (doświadczenie polskie i niemieckie lat 1933–1945) – moderator polski Grzegorz Nawrot (IPN Łódź), moderator niemiecki A. Ehmann
- Warsztaty nr 2 – Młodzi na rozstajach komunizmu (doświadczenie czasów PRL i NRD) – moderatorzy polscy Monika Koszyńska i Wiesława Młynarczyk
(IPN Warszawa), moderator niemiecki H. Müller
15.09.
8.40 Wyjazd na objazd studyjny: Zamojszczyzna jako szczególny obszar w niemieckich planach okupacyjnych
- Skierbieszów – pierwsza wysiedlona przez Niemców wieś 27 listopada 1942 r. – spotkanie w Gimnazjum im. Dzieci Zamojszczyzny – Dyskusja na temat nauczania w miejscu, w którym „działa się historia” – A. Szozda (nauczycielka historii Gimnazjum w Skierbieszowie). Prezentacja projektu edukacyjnego realizowanego w I Społecznym Gimnazjum w Zamościu w ramach projektu „Szkoła z klasą” dotyczącego problematyki dzieci Zamojszczyzny B. Dąbrowska (nauczycielka j. polskiego w IGS w Zamościu, M. Wiśniewska (nauczycielka historii w ISG w Zamościu). (Praca ze świadkiem historii – walory i trudności korzystania w procesie nauczania z bezpośredniej relacji świadka)
- Bełżec – miejsce pamięci na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady – zwiedzanie i dyskusja na temat wykorzystania nowoczesnych ekspozycji historycznych w nauczaniu historii i literatury – prowadzący Robert Kuwałek (kierownik placówki)
- Sochy – wieś spacyfikowana w 1943 r. – cmentarz
- Zwierzyniec – pomnik w miejscu byłego obozu przejściowego dla wysiedlanej ludności Zamojszczyzny
16.09.
9.00 – 12.00 Zwiedzanie Zamościa
- Pomnik ofiar faszyzmu – teren byłego niemieckiego obozu przejściowego dla wysiedlanej ludności Zamojszczyzny
- Spotkanie w Muzeum Barwy i Oręża „Arsenał” – prezentacja multimedialna „Zamość i Zamojszczyzna w okresie okupacji”
- Rotunda zamojska – obiekt, w którym podczas okupacji niemieckiej istniało więzienie dla ludności polskiej
- Budynek przy ul. Kościuszki – była siedziba Gestapo, a następnie NKWD
12.00 – 13.00 Przerwa
13.00 – 16.00 Dalsze zwiedzanie miasta „Zamość jako miasto idealne i perła renesansu”
17.00 – 18.30 Spotkanie plenarne – dyskusja wokół pytań:
- Różnice i podobieństwa w doświadczaniu obu totalitaryzmów w Polsce i Niemczech (ewaluacja prac w ramach warsztatów)
- W jaki sposób wdrażać omówione treści we współczesnym procesie kształcenia? (wypracowane w trakcie warsztatów skuteczne metody dydaktyczne)