Nawigacja

Aktualności

Upamiętnienie ofiar represji komunistycznych na Wyspach Sołowieckich z udziałem IPN

W 80 rocznicę „operacji polskiej” NKWD zastępca dyrektora Biura Edukacji Narodowej IPN Adam Hlebowicz wziął udział w uroczystościach upamiętniających to wydarzenie na północy Rosji. 

4 sierpnia delegacja polska w składzie: Andrzej Chodkiewicz – konsul generalny RP w Sankt Petersburgu, Natalia Bryżko-Zapór, dyrektor Instytutu Polskiego w tym mieście oraz przedstawiciel IPN Adam Hlebowicz odwiedzili Ołoniec, miejsce urodzenia w 1901 r. rtm. Witolda Pileckiego. Tego samego dnia delegacja złożyła wieńce w Krasnym Borze koło Pietrozawodska w Karelii, gdzie zamordowano w latach 1937-38 ponad tysiąc osób, w tym kilkunastu Polaków. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Polonii karelskiej, z Ireną Brik na czele, zastępcą prezesa tej organizacji.

5 sierpnia polska delegacja uczestniczyła w wydarzeniach upamiętniających Wielki Terror w ZSRS w miejscowości Sandarmoch, także w Karelii. W tym miejscu NKWD zamordowało około 9 tysięcy ludzi, w tym 19 księży katolickich oraz wielu Polaków. Wszyscy więźniowie byli przywiezieni tutaj z Wysp Sołowieckich. W 1998 r. miejsce to otrzymało status cmentarza, na granitowym obelisku widnieje napis „Ludzie, nie mordujcie się nawzajem”. Wart podkreślenia jest udział w upamiętnieniu władz Karelii, a także przedstawicieli dyplomatycznych Estonii, Litwy, Norwegii, Stanów Zjednoczonych i Ukrainy. 

6 sierpnia odbyły się uroczystości w rocznicę Wielkiego Terroru i „operacji polskiej” NKWD w miejscu powstania pierwszego łagru sowieckiego tzw. SŁON na Wyspach Sołowieckich. Zaproszeni goście odwiedzili prawosławny monaster, gdzie w latach 1923–1939, po wygnaniu stąd zakonników, mieścił się największy i najsłynniejszy łagier okresu międzywojennego. Złożone zostały wieńce pod tablicą upamiętniającą polskie ofiary represji a także, na zaproszenie Stowarzyszenia Memoriał z Petersburga, odbyło się oprowadzanie po miejscach dawnego GUŁAG-u. Według miejscowego badacza Jurija Brodskiego Polacy byli pod względem ilości represjonowanych trzecią grupą narodowościową, po Rosjanach i Żydach. W latach 1937–1938 zamordowano tutaj m.in. 33 polskich duchownych. Łącznie w okresie międzywojennym przebywało w SŁON około 110 tysięcy więźniów. Wielu z nich zostało rozstrzelanych w okresie 1937–38 w Sandarmochu i na terenie obwodu leningradzkiego. 

do góry