Nawigacja

Видання IPN укр

Bieżąca działalność Biura

Odsłonięcie i poświęcenie tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – Warszawa, 17 września 2021

W 82. rocznicę sowieckiej agresji na Polskę upamiętniliśmy Stefana Melaka – głosiciela prawdy o Zbrodni Katyńskiej, współzałożyciela Komitetu Katyńskiego, represjonowanego przez reżim komunistyczny.

17 września 2021 r. podczas uroczystości przy pomniku Poległym i Pomordowanym na Wschodzie została odsłonięta tablica ku czci pierwszego przewodniczącego Komitetu Katyńskiego. Instytut Pamięci Narodowej reprezentował zastępca prezesa dr hab. Karol Polejowski wraz z dyrektorem Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Adamem Siwkiem oraz dyrektor Archiwum IPN Marzeną Kruk.

  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM

Do uczestników uroczystości zwrócił się w liście prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki:

Stoimy przed pomnikiem upamiętniającym ofiary sowieckich represji: wszystkich obywateli polskich poległych i pomordowanych na Wschodzie. Wśród nich są też ofiary zbrodni katyńskiej – okrutnego ludobójstwa, dokonanego wiosną 1940 roku przez sowieckie NKWD na przedstawicielach polskich elit. Kłamstwo katyńskie, obarczające winą za ten mord III Rzeszę, przez lata funkcjonowało w społecznej świadomości. Dziś gromadzimy się przed tym pomnikiem, by oddać hołd człowiekowi, który całe życie poświęcił walce o prawdę i godne upamiętnienie ofiar  – napisał prezes IPN. – Odsłonięta dziś tablica poświęcona pamięci Stefana Melaka będzie trwałym znakiem naszej wdzięczności za Jego pracę i bezkompromisową postawę. W czasach, gdy tak wielu bało się szeptać, on głośno występował w imieniu tych wszystkich, którzy nie mogli już mówić. I za to jesteśmy Mu winni naszą wdzięczność – podkreślił dr Nawrocki.

  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM

Podczas wydarzenia dyrektor Adam Siwek oraz dyrektor Marzena Kruk zostali odznaczeni Krzyżami Służby Niepodległości. Uroczystość zakończyła ceremonia złożenia wieńców przed nowo odsłoniętą tablicą sfinansowaną ze środków Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN oraz pod tablicą Poległym i Pomordowanym na Wschodzie, w hołdzie ofiarom sowieckiej agresji we wrześniu 1939 r.

Tablica upamiętniająca Stefana Melaka to kolejna inicjatywa Instytutu Pamięci Narodowej, która ma na celu kultywowanie pamięci o osobach represjonowanych przez komunistów. W 2020 roku IPN sfinansował tablicę ku czci Wojciecha Ziembińskiego – inicjatora budowy pomnika Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.

  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
  • Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
    Odsłonięci tablicy upamiętniającej Stefana Melaka – fot. MN/BUWiM
* * *

Stefan Melak urodził się 13 sierpnia 1946 roku w rodzinie o głębokich korzeniach patriotycznych. Wraz z braćmi współtworzył Krąg Pamięci Narodowej, organizował prelekcje na tematy niewygodne dla komunistycznych władz i był inicjatorem pierwszych uroczystości w tzw. Dolince Katyńskiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Tam też, 31 lipca 1981 roku, ustawił pierwszy w Polsce pomnik ku czci pomordowanych jeńców Starobielska, Ostaszkowa i Kozielska. Jako inicjator i pierwszy przewodniczący Komitetu Katyńskiego z oddaniem służył prawdzie, nieustannie przypominając społeczeństwu o dokonanej przez Sowietów zbrodni i dążąc do tego, by odpowiedzialnością za ten mord obarczyć jej prawdziwych sprawców.

Stefan Melak był głęboko zaangażowany w działalność opozycyjną, m.in.: brał aktywny udział w kolportażu pism niezależnych. Korzystając z tzw.: drugiego obiegu, wydawał publikacje dotyczące Katynia. W 1979 roku wstąpił w szeregi Konfederacji Polski Niepodległej. Za swoją działalność antykomunistyczną oraz udział w zjeździe „Solidarności” został internowany w Ośrodku Odosobnienia w Warszawie-Białołęce, Jaworzu i Darłówku. Zwolniony z więzienia w 1982 roku natychmiast powrócił do wydawania niezależnej prasy, organizacji pielgrzymek i prelekcji. W 1991 roku doprowadził do wzniesienia w Miednoje i Charkowie krzyży upamiętniających spoczywających tam polskich obywateli. Przemiany ustrojowe nie zmieniły jego nastawienia do propagowania prawdy o komunistycznym ludobójstwie: organizował odczyty historyczne, wystawy i uroczystości patriotyczne. Zginął w katastrofie prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem, 10 kwietnia 2010 roku, w drodze na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.

W 2010 roku Instytut Pamięci Narodowej uhonorował Komitet Katyński nagrodą Kustosz Pamięci Narodowej. W 2020 roku przyznano Stefanowi Melakowi Krzyż Wolności i Solidarności.

do góry