Nawigacja

Bieżąca działalność Biura

Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – Kalinów, 6 lipca 2021

6 lipca 2021 r. na cmentarzu parafialnym w Kalinowie zostało pochowanych pięciu nieznanych Powstańców Śląskich poległych w bitwie o Górę św. Anny 21 maja 1921 r.

Mszę świętą pogrzebową w kościele parafialnym pw. Św. Floriana w miejscowości Wysoka, położonej u stóp Góry św. Anny, celebrował proboszcz – ks. Adrian Adamik. Podniosłość wydarzeń, w których dane było uczestniczyć tak zaproszonym gościom, jak i rodzimym mieszkańcom Opolszczyzny podkreśliło odśpiewanie w trakcie liturgii hymnu „Boże, coś Polskę”.

Uroczystości została podporządkowana ceremoniałowi wojskowemu, prowadzonemu przez oficerów 10. Brygady Logistycznej Wojska Polskiego w Opolu pod dowództwem i osobistym nadzorem płk. Macieja Siudaka oraz mjr. Dariusza Chądzińskiego.

Na ostatnią wartę Powstańców odprowadzili licznie zgromadzeni goście: Wiceminister Obrony Narodowej – Marcin Ociepa, Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN – Adam Siwek wraz z zastępcą – Joanną Piskorz, Wicewojewoda Dolnośląski – Jarosław Kresa, Wicewojewoda Opolska – Teresa Barańska, przedstawiciel Wojewody Śląskiego – Czesław Sobierajski, Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach – dr Andrzej Sznajder, Zastępca Burmistrza Gminy Leśnica – Andrzej Iwanowski, Burmistrz Strzelec Opolskich – Tadeusz Goc, Dyrektor Instytutu Śląskiego w Opolu – dr Bartosz Kuświk, oficerowie Wojska Polskiego oraz pozostałych służb mundurowych, urzędnicy, społeczność lokalna ze szczególnym udziałem młodzieży i dzieci zgromadzonych wokół organizacji OSP. 

 

  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM

 

Po mszy pięć trumien ze szczątkami poległych Powstańców, nakrytych flagą państwową, w asyście wojskowej oraz przy wtórze bicia kościelnych dzwonów, wyprowadzono z świątyni. Następnie uczestnicy uroczystości udali się do miejscowości Kalinów (gm. Strzelce Opolskie), gdzie przy kościele pw. Narodzenia NMP utworzono kondukt pogrzebowy prowadzony przez kompanię oraz orkiestrę Wojska Polskiego.

 

  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM

 

Ceremonię pochówku rozpoczęło odśpiewanie hymnu państwowego. Po dokonaniu końcowych obrzędów pogrzebowych przez ks. proboszcza, trumny Powstańców zostały złożone przez żołnierzy do grobu. Na cześć poległych kompania oddała salwę honorową, a orkiestra odegrała utwór „Śpij kolego”.

Następnie głos zabrali goście. Jako pierwszy wystąpił Wiceminister Obrony Narodowej – Marcin Ociepa, podkreślając rangę i historyczne znaczenie wydarzenia, po nim Wicewojewoda Opolska – Teresa Barańska oraz Burmistrz Strzelec Opolskich – Tadeusz Goc. W imieniu głównych organizatorów do zgromadzonych zwrócił się Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Warszawie – Adama Siwka, który ukazał wagę oraz doniosłość celebrowanej uroczystości, a także wyjątkowe zaangażowanie wszystkich osób i instytucji, które doprowadziły do uroczystego pochówku nieznanych Powstańców Śląskich, począwszy od pracowników IPN, poprzez wszystkich zaangażowanych (administrację lokalną, służby, osoby prywatne) w organizację miejsca pochowku, przygotowanie wojskowe i oprawę religijną. Dyrektor Siwek umiejscowił uroczystość w kontekście wieloletnich obchodów Stulecia Odzyskanej Niepodległości. Tło historycznych wydarzeń, związanych z okolicznościami śmierci pięciu Powstańców przedstawił historyk-regionalista, badacz dziejów Ziemi Strzeleckiej – Piotr Smykała

 

  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
  • Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM
    Ceremonia pogrzebowa Powstańców Śląskich – fot. MN/BUWiM

 

Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.

Ceremonię prowadził Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu – Wojciech Trębacz.

Organizatorami uroczystości byli: Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa, Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu, Urząd Miejski w Strzelcach Opolskich oraz Parafia św. Floriana w Wysokiej (gm. Leśnica).

 

Rys historyczny wydarzeń z maja 1921 roku.

Ziemia Strzelecka w 1921 r. stała się areną zaciętych walk powstańczych III Powstania Śląskiego, i chociaż od tamtych krwawych wydarzeń minęło równo 100 lat, wspominane wypadki budzą nadal wiele emocji, stanowiąc szczególnie ważny przedmiot w badaniach nad skomplikowaną historią Górnego Śląska.

Powstańcy zginęli od kul na odcinku linii frontu, przebiegającej pomiędzy wsiami: Dąbrówka i Ligota Dolna podczas niemieckiego ataku z dnia 21 maja 1921 r. Powyższe ustalenia wynikają z analizy dokumentów niemieckiej ofensywy, gdzie teren ówczesnych zmagań bitewnych, został w dosyć szybkim tempie opanowany przez nacierające oddziały Freikorpsów, które do wieczora 21 maja zatrzymały się  na rubieży miejscowości: Kamień Śląski, Niwki, Kalinowice, Wysoka, Góra św. Anny, Żyrowa.

Owych pięciu bezimiennych, w ogniu walk, znalazło się w miejscu, gdzie być może założony był w otwartym polu, wysunięty punkt obserwacyjny. Miejsce ich śmierci oraz pierwotnego pochówku, mogą także sugerować nieudaną próbę wycofania się z obszaru zajmowanej przez Niemców wsi Dąbrówka lub pobliskiego lasu. Dokładne okoliczności śmierci powstańców obecnie nie są znane. Mógł to być patrol powstańczy, składający się z pięciu osób. Dzięki badaniom szczątków, dokonanym przez zakład Bioarcheologii Uniwersytetu Warszawskiego wiemy, że najstarszy spośród poległych miał ok. 25-28 lat. Pozostałych trzech było w wieku około 20 lat, natomiast ostatni, najmłodszy (w wieku około 12-14 lat), mógł pełnić rolę gońca przenoszącego meldunki. Zginęli  nad ranem – w   początkowej fazie bitwy. Po ustaniu walk zostali pochowani w miejscu śmierci, pod polną drogą. Śląska religijność kazała ludności autochtonicznej otoczyć miejsce śmierci powstańców modlitewną pamięcią, choć namacalne dowody na istnienie pośród pól wsi Ligota Dolna powstańczej mogiły, zostały w ostatnich dziesięcioleciach poważnie zatarte w związku z czym zespół pracowników Instytutu Pamięci Narodowej, zajmujących się pracami ekshumacyjnymi z roku 2019, do końca nie wiedział, czy ma do czynienia z faktycznym pochówkiem, czy jedynie z miejscem zapamiętanym przez okoliczną ludność, jako arena powstańczych walk.

 

 

Mirosław Leśniewski

OBUWiM IPN – Delegatura w Opolu  

do góry