Nawigacja

Książki

Zbuntowani. Niezależne Zrzeszenie Studentów w województwie katowickim 1980–1989

Tomasz Kurpierz, Zbuntowani. Niezależne Zrzeszenie Studentów w województwie katowickim 1980–1989, Katowice 2012, 408 s., ISBN 978-83-8098-232-1 

Wersja elektroniczna publikacji w Bibliotece Cyfrowej IPN

Niezależne Zrzeszenie Studentów tworzyli młodzi ludzie o rozmaitych poglądach, których połączyła antykomunistyczna postawa oraz chęć zmiany otaczającej ich siermiężnej i szarej rzeczywistości. W przeciwieństwie do dość licznych w „Solidarności” zwolenników reformowania PRL wśród studentów działających w NZS znacznie mniej było osób wierzących w możliwość jakiejkolwiek sensownej przebudowy istniejącego od kilku dekad systemu. Członkowie zrzeszenia domagali się demokratyzacji życia akademickiego, przestrzegania przez władze podstawowych swobód obywatelskich oraz poszanowania praw człowieka. Górnośląskie uczelnie – podobnie jak wiele innych ośrodków w kraju – w ostatniej dekadzie PRL stały się areną burzliwych wydarzeń, których finał nastąpił wraz z upadkiem systemu komunistycznego w Polsce w 1989 roku.

Monografia przedstawia dzieje NZS w województwie katowickim. Tomasz Kurpierz omówił struktury niezależnego ruchu studenckiego w okresie legalnej działalności na największych uczelniach w regionie – Uniwersytecie Śląskim, Politechnice Śląskiej, Śląskiej Akademii Medycznej i Akademii Ekonomicznej w Katowicach, opisał także działalność konspiracji studenckiej w czasie stanu wojennego – przede wszystkim na Uniwersytecie Śląskim i Politechnice Śląskiej. Na tych też uczelniach nastąpiła w drugiej połowie dekady reaktywacja zrzeszenia, zaś na przełomie 1988 i 1989 r. NZS ponownie zaczęło działać również w Śląskiej Akademii Medycznej. Działania zrzeszenia w województwie katowickim ściśle związane były z wydarzeniami rozgrywającymi się w innych ośrodkach akademickich, dlatego też górnośląskie struktury niezależnego ruchu studenckiego zostały omówione na szerszym, ogólnopolskim tle, tym bardziej, że niektórzy regionalni liderzy NZS weszli również w skład krajowych władz organizacji.

SPIS TREŚCI

Wstęp

Przed Sierpniem

  • Początki szkolnictwa wyższego na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim
  • Studencki opór i Październik ’56
  • Marzec ’68 i jego skutki
  • Przedsierpniowa opozycja i opór społeczny

Przed rejestracją (lato 1980 r. – luty 1981 r.)

  • Powstanie „Solidarności”
  • Pierwsze studenckie inicjatywy
  • Ludzie i struktury
  • Regionalna i akademicka „Solidarność”
  • Partia i władze uczelni wobec powstania NZS
  • Walka o rejestrację i pierwsze konfrontacje
  • Początek walki o wolne słowo
  • Służba Bezpieczeństwa wobec NZS
  • NZS a Socjalistyczny Związek Studentów Polskich
  • W czasie strajku łódzkiego

Od rejestracji do stanu wojennego (luty – grudzień 1981 r.)

  • Struktury
  • Władza wobec rejestracji
  • Kryzys bydgoski
  • I Krajowy Zjazd Delegatów
  • Walka o niezależność uczelni
  • Niezależna prasa i wydawnictwa
  • Wszechnica Górnośląska
  • Studencka wiosna
  • O wolność dla więźniów politycznych
  • Kontakty zagraniczne
  • NZS a młodzież szkolna
  • Niespokojne wakacje
  • Jesienne konflikty
  • Strajk listopadowo-grudniowy

Pierwsza konspiracja (1981–1985)

  • Wprowadzenie stanu wojennego
  • Internowania
  • Rozwiązanie NZS i inne represje
  • Studencka konspiracja i opór społeczny
  • Reorganizacja struktur SB
  • Namiastka samorządności
  • Duchowe i materialne wsparcie Kościoła
  • Impas – opór nielicznych

Reaktywacja (1985–1988)

  • Studencki Komitet Oporu
  • Reaktywacja
  • Papieska pielgrzymka
  • Między konspirą a jawnością
  • Służba Bezpieczeństwa wobec reaktywacji NZS
  • Na powierzchni

U schyłku PRL (1988–1989)

  • Ujawnienie
  • Zajścia pod katedrą
  • Odbudowa struktur
  • Między kompromisem a buntem
  • Walki o rejestrację ciąg dalszy
  • Rejestracja i ostatnie miesiące w PRL

Zakończenie
Bibliografia
Wykaz skrótów
Indeks osób

Gdzie kupić publikacje:

KsięgarnieKsięgarnia internetowaOddziały IPN Sprzedaż wysyłkowaDostępność Biuletynu IPN w placówkach Poczty Polskiej

do góry