Nawigacja

1wrzesnia39.pl

przejdź do portalu

Książki

Mity i stereotypy w dziejach Polski i Ukrainy w XIX i XX wieku

Mity i stereotypy w dziejach Polski i Ukrainy w XIX i XX wieku, red. Andrzej Czyżewski, Rafał Stobiecki, Tomasz Toborek, Leonid Zaszkilniak, Warszawa–Łódź 2012, 496 s.

Obserwujemy dziś rehabilitację mitu i stereotypu jako narzędzi pozwalających wyjść poza scjentystyczny ideał historiografii, odsłaniających fundamenty myślenia o przeszłości i jego kulturowe, religijne czy ideologiczne uwikłania.

Tom studiów Mity i stereotypy w dziejach Polski i Ukrainy w XIX i XX w. jest wspólnym dziełem historyków, którzy od lat uczestniczą w naukowym dialogu polsko-ukraińskim. W centrum zainteresowania autorów pozostaje historiografia narodowa jako ukształtowana w XIX stuleciu opowieść o przeszłości rywalizujących ze sobą społeczności.

Pierwsza część – Mit, stereotyp, pamięć we współczesnej humanistyce, ze szczególnym uwzględnieniem historiografii – grupuje teksty o charakterze teoretyczno-metodologicznym. Część druga – Historiografia. Między mitotwórstwem a mitoburstwem – łączy wypowiedzi odnoszące się do różnych tematów: od historii politycznej, przez historię kultury i życia naukowego, aż po zagadnienia z dziedziny dziejów gospodarczych. Kolejna część – Polacy i Ukraińcy wobec kultu bohaterów narodowych – odwołuje się do trwale zakorzenionych w narodowych narracjach wizerunków herosów, m.in. do postaci Bohdana Chmielnickiego i Józefa Piłsudskiego. Wreszcie ostatnia, zatytułowana Dziedzictwo Rzeczpospolitej wielu narodów. Polsko-ukraińskie spory wokół mitu Kozaczyzny, zbiera teksty odnoszące się do wspólnej przeszłości, zarówno tej dokumentującej współpracę obu nacji, jak i tej, której symbolem stały się dramatyczne konflikty z XVII i XVIII w.

SPIS TREŚCI

Rafał Stobiecki, Wprowadzenie

I. Mit, stereotyp, pamięć we współczesnej humanistyce, ze szczególnym uwzględnieniem historiografii

  • Jerzy Maternicki, Historiografia i mity
  • Леонід Зашкільняк, Міфологічні підстави конструювання української історії в постмодерну добу
  • Wojciech Wrzosek, Osiem tez o obecności mitu w historii
  • Maciej Bugajewski, Historiozoficzne wymiary dekonstrukcji mitu
  • Алла Киридон, Історична пам’ять як травматичний розрив із минулим: проблемне поле сучасного історичного дискурсу
  • Karolina Polasik-Wrzosek, Etnografia/etnologia jako świadectwo stereotypu etnicznego

II. Historiografia. Między mitotwórstwem a mitoburstwem

  • Andrzej Wierzbicki, Mitologizacje i demitologizacje „Słowiańszczyzny” w polskiej myśli historycznej XIX wieku
  • Іван Куций, Польща в українській історіографії Галичини ХІХ ст.: міф про цивілізаційну зраду слов’янства
  • Katarzyna Błachowska, „Powrót do Macierzy” – przyłączenie Rusi Halickiej do Korony w interpretacji Adama Naruszewicza
  • Agnieszka Kawalec, U źródeł legendy Ossolineum
  • Сергій Сєряков, Єзуїтське шкільництво як чинник прогресивного/регресивного розвитку Речі Посполитої у польській історіографії 1850–1870-х років
  • Wiesław Puś, Mit rewolucji przemysłowej w historiografii polskiej 
  • Marzena Iwańska, Miasto i przestrzeń miejska w świadomości mieszkańców Łodzi przełomu XIX i XX wieku
  • Przemysław Waingertner, „Rządzi Polską zakonspirowana mafia” – o stereotypie masonerii w II Rzeczypospolitej
  • Joanna Pisulińska, Historycy lwowscy lat 1918–1939. Różne kształty pamięci
  • Тетяна Цимбал, Міфи українських емігрантів як спосіб збереження зв’язку з батьківщиною
  • Вікторія Константінова, «Свої–чужі?»: взаємні міфи та стереотипи в свідомості українського та польського населення Північного Приазов’я (за матеріалами історико-археографічних експедицій)

III. Polacy i Ukraińcy wobec kultu bohaterów narodowych

  • Bożena Płonka-Syroka, Stereotypowe cechy polskiego romantycznego polityka. Ludwik Mierosławski i Edward Dembowski – analiza porównawcza
  • Лідія Лазурко, Інтелектуальне коло „Kwartalnika Historycznego” львівської доби: творення культу національного героя
  • Віталій Масненко, Міфологізація образу Богдана Хмельницького в українській історичній думці та національній свідомості другої половини ХІХ – першої третини ХХ ст.
  • Zbigniew Anusik, Fenomen Iwana Mazepy w historiografii polskiej XIX i XX w.
  • Віталій Тельвак, Михайло Грушевський: між доланням і творенням історичних міфів
  • Mariola Hoszowska, Mit Matki Polki w dziewiętnastowiecznych syntezach historycznych
  • Marta Sikorska-Kowalska, Mikołaj Hankiewicz – bohater dwóch narodów
  • Magdalena Nowak, Metropolita Andrzej Szeptycki – między rzeczywistością historyczną a mitologiczną 
  • Rafał Stobiecki, Józef Piłsudski i jego miejsce w narodowym imaginarium Polaków 
  • Hanna Wójcik-Łagan, Piłsudski i Ukraina w przekazie szkolnym w latach trzydziestych XX w. Przyczynek do kultu Marszałka

IV. Dziedzictwo Rzeczypospolitej wielu narodów. Polsko-ukraińskie spory wokół mitu Kozaczyzny

  • Andrzej Stępnik, Mit Kozaczyzny w historiografii polskiej XIX i XX wieku
  • Юрій Волошин, Шляхетські ідеали в козацькому соціумі Лівобережної України 60–70-х років XVIII cт.
  • Violetta Julkowska, Dekonstrukcja mitu Kozaczyzny w Dwu latach dziejów naszych Karola Szajnochy 
  • Eugeniusz Koko, Obraz Rusinów-Ukraińców w piśmiennictwie Franciszka Rawity-Gawrońskiego
  • Валентина Шандра, Історія і влада на Правобережній Україні в XIX – початкy XX століття: творення легітимаційних міфів
  • Василь Педич, Історія як політика (дискусії в галицькій українській історіографії міжвоєнного часу)
  • Костянтин Івангородський, Радянський історіографічний міф про Люблінську унію як „загарбання України” Польщею
  • Dorota Malczewska-Pawelec, Geneza Kozaczyzny w peerelowskich syntezach dziejów Polski

Wykaz skrótów / Cписок скорочень
Summary
Indeks nazwisk / Показник прізвищ

Pliki do pobrania

Gdzie kupić publikacje:

KsięgarnieKsięgarnia internetowaOddziały IPN Sprzedaż wysyłkowaDostępność Biuletynu IPN w placówkach Poczty Polskiej

do góry