Nawigacja

Konferencje naukowe

Ogólnopolska konferencja naukowa „Kryzys w partii – partia w kryzysie. Ostatnia dekada PZPR” – Warszawa, 25–26 września 2019

Strajki lipcowe i sierpniowe w 1980 r. zapoczątkowały kolejny, wielopłaszczyznowy kryzys PRL. Można stwierdzić, że ówczesne wielkie protesty społeczne i powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” stanowiły początek końca dyktatury komunistycznej w Polsce. Rzeczonego kryzysu, pomimo różnorakich prób (od negocjacji z opozycją, przez rozwiązanie siłowe, po próby reformy systemu), nie udało się rządzącym zażegnać. Trwał on, choć z różnym natężeniem, przez całe lata osiemdziesiąte. Podnoszone chętnie przez propagandę po zniesieniu stanu wojennego hasła „normalizacji” były tylko zaklinaniem rzeczywistości.

Dla PZPR ta zapaść miała podwójny wymiar. Z jednej strony kryzys państwa i gospodarki przekładał się na spadek poparcia społecznego dla władz i wpływał na partię od zewnątrz. PZPR była jednak dotknięta także kryzysem wewnętrznym. W latach 1980–1981 wyrażał się on m.in. w zmianach partyjnego przywództwa, składaniu legitymacji partyjnych oraz podwójnym członkostwie działaczy partii w „Solidarności”, powstaniu tzw. struktur poziomych i klubów zrzeszających partyjnych dogmatyków. Sytuacja uległa zmianie po wprowadzeniu stanu wojennego, jednak symptomy załamania nadal były dostrzegalne. Pojawiły się pomysły zastąpienia PZPR nową formacją polityczną, wzrosła rola wojska i aparatu bezpieczeństwa w strukturach władzy, główny ośrodek decyzyjny przeniósł się z Biura Politycznego i Sekretariatu KC PZPR do nieformalnych grup kierowniczych, w ramach walk frakcyjnych Wojciech Jaruzelski eliminował politycznych konkurentów. Oba wymiary kryzysu, wewnętrzny i zewnętrzny, były silnie powiązane i wzajemnie się napędzały. Finałem procesu atrofii PZPR była zaskakująca dla jej kierownictwa klęska w wyborach czerwcowych w 1989 r., pokojowe oddanie władzy, a następnie samorozwiązanie w 1990 r.

Wydaje się, że pomimo powstania w ostatnich latach szeregu ważnych publikacji, dotyczących ostatniej dekady rządów PZPR, wciąż jest miejsce na nowe opracowania, analizy i interpretacje. Zapraszamy wszystkich badaczy zainteresowanych tą tematyką do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej, która odbędzie się w Warszawie w dniach 25–26 września 2019 r. Zachęcamy do zgłaszania tematów referatów, obejmujących następujące zagadnienia i obszary badawcze (interesować nas będzie przy tym zarówno perspektywa ogólnopolska, jak i przykłady określonych zjawisk i procesów w skali regionalnej; jesteśmy zainteresowani zarówno podejściem historycznym, jak również politologicznym czy socjologicznym):

  • kondycja PZPR pod koniec lat 70.;
  • przejawy, etapy i wymiary kryzysu PZPR w latach 80.;
  • PZPR w relacjach z „Solidarnością”;
  • zmiany na stanowiskach kierowniczych w partii;
  • liderzy PZPR w latach 1980–1990;
  • Zjazdy PZPR;
  • partyjni liberałowie i dogmatycy;
  • napięcia i podziały w kierownictwie partyjnym;
  • szeregowi członkowie partii wobec kryzysu;
  • partyjne koncepcje wyjścia z kryzysu;
  • odbiór społeczny działalności PZPR;
  • relacje PZPR ze stronnictwami „sojuszniczymi” i innymi organizacjami reżimowymi;
  • relacje PZPR z aparatem państwowym;
  • prasa partyjna w warunkach kryzysu;
  • kondycja terenowych struktur partyjnych;
  • „bratnie” partie wobec kryzysu w PRL, ich relacje z PZPR;
  • państwa Zachodu wobec polskiego kryzysu.

Udział w konferencji jest bezpłatny. Uczestnikom spoza IPN zapewniamy pokrycie kosztów dojazdu, wyżywienie oraz noclegi w Warszawie. Od prelegentów wymagać będziemy dostarczenia w terminie sześciu tygodni po konferencji artykułów naukowych, odpowiadających tematom poszczególnych wystąpień. Planujemy wydanie ich w formie recenzowanego tomu studiów. Jednocześnie zastrzegamy sobie prawo selekcji zgłoszeń, które będziemy przyjmować do końca kwietnia 2019 r. Program obrad zostanie ogłoszony w ciągu miesiąca po tym terminie.

Zainteresowanym chętnie udzielimy dodatkowych informacji mailowo lub telefonicznie.      

Organizatorzy / kontakt do przesyłania zgłoszeń:

dr Tomasz Kozłowski, tel. 22 581 87 37, e-mail: tomasz.kozlowski@ipn.gov.pl

dr Michał Siedziako, tel. 91 312 94 15, e-mail: michal.siedziako@ipn.gov.pl

 

do góry