Nawigacja

Konferencje naukowe

Strona znajduje się w archiwum.

Konferencja „Kobiety w oporze społecznym i opozycji w Polsce 1944–1989 na tle porównawczym” – Warszawa, 7–8 kwietnia 2011

ENGLISH

KONFERENCJA

KOBIETY W OPORZE SPOŁECZNYM I OPOZYCJI W POLSCE 1944–1989
NA TLE PORÓWNAWCZYM


Instytut Pamięci Narodowej
Warszawa, 7–8 kwietnia 2011 r.
Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia”, ul. Marszałkowska 21/25


Dzieje oporu społecznego i opozycji w Polsce Ludowej wzbudzają duże zainteresowanie badaczy historii najnowszej, czego efektem są liczne publikacje naukowe. Kategoria płci pojawia się jednak w tych badaniach rzadko. Tymczasem warto zastanowić się, czy istniały specyficzne formy zaangażowania kobiet w opozycję i opór, które nie zostały dotychczas wystarczająco rozpoznane i opisane. Kobiety brały udział w strajkach, aktywnie przeciwstawiały się polityce wyznaniowej państwa, uczestniczyły w opozycji lat 70., ruchu „Solidarności” i w podziemiu lat 80. Dyskusja nad specyfiką ich zaangażowania i doświadczeń, a także nad rolą płci w konfliktach z władzą wydaje się potrzebna dla lepszego zrozumienia historii politycznej i społecznej PRL.

Konferencja „Kobiety w oporze społecznym i opozycji w Polsce 1944–1989 na tle porównawczym” miała na celu pogłębienie wiedzy na ten temat i stworzenie przestrzeni do wspomnianej dyskusji. Aby uzyskać szerszy kontekst badanych zjawisk, jeden z paneli konferencyjnych został poświęcony udziałowi kobiet w oporze i opozycji w innych krajach komunistycznych.

Konferencja odbywała się w języku polskim i angielskim (z tłumaczeniem symultanicznym).  

PROGRAM

7 kwietnia 2011 r.

9.00–9.05 – Otwarcie konferencji
 

9.05–11.40 – Sesja I

Represje

Prowadzący – dr hab. Grzegorz Miernik

  • DR MARCIN ZAREMBA (Polska),  Przemoc seksualna wobec kobiet zaraz po wojnie.
  • DR ANNA MULLER (Polska/USA), „Pomiędzy oporem a chęcią przeżycia”. Próba problematyzowania pojęcia oporu na przykładach więźniarek stalinowskich.        
  • AGNIESZKA SŁAWIŃSKA (Polska), Obóz dla młodocianych przestępczyń politycznych w Bojanowie.
  • TOMÁŠ BURSÍK (Republika Czeska),  „Straciłyśmy wiele czasu...” Więźniarki w Czechosłowacji w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku.               
  • VIRGINIA ION (Rumunia), Kobiety w więzieniach komunistycznej Rumunii. Aresztowania członków rodzin dygnitarzy z okresu przedkokmunistycznego.         
  • Dyskusja 

11.40–12.00 – Przerwa kawowa
 

12.00–13.00 – Sesja II

Codzienność i bierny opór

Prowadzący – dr Małgorzata Fidelis

  • DR HAB. MÁRIA PALASIK (Węgry), Matki, żony, córki i siostry w społeczeństwie węgierskim w latach 1945–1956. Kobiety w codzienności okresu rewolucji i represji.
  • KATARZYNA FLORCZYK (Polska), Opór jako oporność. Praktyki oporu kobiet w Polsce w latach 1945–1956.
  • Dyskusja

13.00–15.00 – Przerwa
 

15.00–17.10 – Sesja III

Opór ekonomiczny i strajki

Prowadzący – dr Marcin Zaremba

  • DR HAB. GRZEGORZ MIERNIK (Polska), Opór kobiet przeciw kolektywizacji rolnictwa.
  • DR MAŁGORZATA FIDELIS (Polska/USA), Przodownice pracy i buntowniczki: strajki kobiet w Żyrardowie 1945–1951.
  • DR ADAM LESZCZYŃSKI (Polska), Czym były „strajki kobiece”? „Solidarność” 1980–1981 i gender.
  • DR MAŁGORZATA MAZUREK (Polska/Niemcy), Aferzystki i inspektorki: kobiety po obu stronach powojennej „walki ze spekulacją”.
  • Dyskusja

17.10–17.30 – Przerwa kawowa

 

17.30–19.00 – Sesja IV

Religia

Prowadzący – prof. Antoni Dudek

  • DR HAB. RYSZARD GRYZ (Polska), „Elementy usiłujące zakłócić bezpieczeństwo i porządek”. Kobiety w walce o nowe kościoły w PRL.            
  • MAŁGORZATA KRUPECKA (Polska), Zakonnice a władze komunistyczne w Polsce.
  • PROF. DR HAB. VIRGINIJA JURENIENE (Litwa), Litewska rodzina jako miejsce biernego oporu wobec sowieckiej okupacji.
  • Dyskusja

8 kwietnia 2011 r.

9.00–11.00 – Sesja V

Opozycja polityczna i dysydentki , część I

Prowadzący – dr Łukasz Kamiński

  • AGNIESZKA KLARMAN (Polska), Czasopisma Wydziału Kobiecego PSL.
  • DR BARBARA KIJEWSKA (Polska), Kobiety w opozycji demokratycznej na Wybrzeżu Gdańskim w latach 1976–1980.
  • MARTINA HYNKOVÁ (Republika Czeska), Płeć w ruchu opozycyjnym w Czechosłowacji. Typologia ról wybranych opozycjonistek.
  • SHANA PENN (USA), Płeć opozycji antykomunistycznejw Czechosłowacji i w Polsce. Studium porównawcze.
  • Dyskusja

11.00–11.25 – Przerwa kawowa
 

11.25–13.00 – Sesja V

Opozycja polityczna i dysydentki , część II

Prowadzący – dr Łukasz Kamiński

  • DR SHEILA SKAFF (USA), Opozycja reżyserek filmowych.
  • IEVA GUNDARE (Łotwa), Łotewskie dysydentki: Maija Silmale i Lidija Lasmane-Doronina
  • CRISTINA PETRESCU (Rumunia), Kobiety przeciwko rumuńskiemu komunizmowi. Pomiędzy wycofaniem się w aktywność zawodową, a otwartym oporem.
  • Dyskusja

13.00–15.00 – Przerwa
 

15.00–16.20 – Sesja VI

„Solidarność” i podziemie, część I

Prowadzący – dr Adam Leszczyński

  • DR ADAM MIELCZAREK (Polska), Kobiety – szeregowe działaczki podziemia lat osiemdziesiątych w świetle badań ankietowych.
  • JAN OLASZEK (Polska), O roli kobiet w warszawskim podziemiu lat osiemdziesiątych.
  • DR ŁUKASZ KAMIŃSKI (Polska), Kobiety w Solidarności Walczącej.
  • NATALIA JARSKA (Polska), Po drugiej stronie. Żony i matki internowanych.

16.20–16.40 – Przerwa kawowa
 

16.40–18.00 – Sesja VII

„Solidarność” i podziemie, część II (Komunikaty)

Prowadzący – dr Adam Leszczyński

  • JOANNA KARBARZ-WILIŃSKA (Polska), Ewa Kuberna – działalność opozycyjna w latach osiemdziesiątych i represje władz wobec kobiety ze Stalowej Woli.
  • EMILIA ŚWIĘTOCHOWSKA-BOBOWIK (Polska), Formy działalności kobiet w białostockiej opozycji.
  • Dyskusja  
do góry