Nawigacja

Видання IPN укр

Konferencje naukowe

CALL FOR PAPERS: Ogólnopolska konferencja naukowa „»Naród z Partią, Partia z Narodem«. Święta państwowe i oficjalne uroczystości w Polsce 1944–1989” – Kraków, 23–24 listopada 2023 (zgłoszenia do 30 czerwca 2023)

Zapraszamy do udziału w konferencji „»Naród z Partią, Partia z Narodem«. Święta państwowe i oficjalne uroczystości w Polsce 1944–1989”, organizowanej w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN „Ruch komunistyczny i aparat władzy 1917–1990”, która odbędzie się w dniach 23–24 listopada 2023 r. w Krakowie. Organizatorami konferencji są: Oddział IPN w Katowicach i Oddział IPN w Krakowie.

  • Fot. Zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego.
    Fot. Zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego.

Zamiarem organizatorów konferencji jest umożliwienie zaprezentowania i usystematyzowanie najnowszych wyników badań dotyczących świąt państwowych i oficjalnych uroczystości w Polsce pod rządami komunistów. Cezurą początkową jest w tym przypadku ustanowienie władzy PKWN na obszarze Polski „lubelskiej”, końcową zaś 31 grudnia 1989 r., czyli dzień, w którym weszła w życie uchwalona trzy dni wcześniej ustawa o zmianie Konstytucji PRL, przywracająca nazwę państwa – Rzeczpospolita Polska. Zaproszenie kierujemy do historyków, jak również przedstawicieli różnych dziedzin szeroko pojętej humanistyki, którzy w swoich badaniach podejmują lub podejmowali zagadnienia związane z tematem konferencji.

Święta państwowe i oficjalne uroczystości przez prawie pół wieku były istotnym narzędziem realizacji komunistycznego projektu społeczno-politycznego, który dziś nie bez powodu bywa nazywany „utopią nad Wisłą”. Różnorodne święta, obchody rocznicowe i uroczystości branżowe służyły postulowanej „mobilizacji mas”, implementacji ideologii, a jednocześnie były, niekiedy skutecznymi, próbami legitymizacji władzy partii komunistycznej. Miały afirmować sukcesy rządzących, ale również nierzadko podsycać negatywne emocje społeczne, skierowane w stronę przeciwników państwa i ustroju.

W pierwszej części konferencji chcemy przyjrzeć się poszczególnym świętom mającym najmocniejsze uzasadnienie ideologiczne, jak np. Święto Pracy, Narodowe Święto Odrodzenia Polski, rocznice Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej, Święto Ludowego Wojska Polskiego, Święto Armii Czerwonej, rocznice urodzin Włodzimierza Lenina i inne. Zamierzamy też skierować uwagę na święta i uroczystości poszczególnych grup społecznych i zawodowych, jak np. Dzień Górnika, Dzień Hutnika, Dzień Nauczyciela, Dzień Milicjanta. W zakresie tematycznym konferencji mieszczą się również święta o charakterze ogólnym, pozornie nie mające konotacji politycznych, mimo to pełniące istotną funkcję w oficjalnym kalendarzu, jak np. Międzynarodowy Dzień Kobiet czy Międzynarodowy Dzień Dziecka. Ponadto chcielibyśmy uwzględnić święta imprezy i uroczyści incydentalne, które zostały włączone do oficjalnego kalendarza, jak np. cykliczne imprezy miejskie (dni miast, festyny, jarmarki), w ramach których, obok imprez sportowych, kulturalnych i rozrywkowych, starano się realizować również cele polityczne.

Proponowane obszary tematyczne:

  • święta państwowe i oficjalnie uroczystości w systemach totalitarnych i dyktaturach – kwestie teoretyczne,
  • święta państwowe i oficjalnie uroczystości w państwach komunistycznych – specyfika, cechy wspólne, uzasadnienie ideologiczne,
  • oficjalny kalendarz Polski „ludowej”, np. Święto Pracy, Narodowe Święto Odrodzenia Polski, Święto Zwycięstwa i Wolności, Rocznica Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej, Święto Wojska Polskiego, rocznica urodzin Włodzimierza Lenina,
  • święta grup społecznych i zawodowych, np. górników, hutników, rolników, nauczycieli, milicjantów, funkcjonariuszy SB, żołnierzy,
  • instytucje władzy (partii i państwa) odpowiedzialne za organizację świąt i uroczystości,
  • polityka i działania podejmowane wobec świąt „obcych ideologicznie”, a następnie usuniętych z oficjalnego kalendarza,
  • procesy implementacji w państwie i społeczeństwie świąt i uroczystości zgodnych z ideologią marksistowsko-leninowską,
  • próby „upaństwowienia” świąt i uroczystości religijnych poprzez ich zeświecczenie i sprowadzenie do funkcji wyłącznie pozareligijnych (odpoczynek, spotkania z rodziną, tzw. ferie świąteczne zamiast Bożego Narodzenia, Święto Wiosny zamiast Wielkanocy),
  • kluczowe treści przekazu ideologicznego realizowanego z w ramach oficjalnych świąt i uroczystości,
  • propaganda świąt i uroczystości – formy, strategie, techniki,
  • odbiór społeczny i postawy wobec świąt państwowych i oficjalnych uroczystości,
  • kontrola i zabezpieczenie oficjalnych świąt i uroczystości przez formacje mundurowe i służby cywilne odpowiedzialne za utrzymanie ładu i porządku oraz bezpieczeństwo państwa.

Udział w konferencji jest nieodpłatny. Od uczestników nie będzie pobierana opłata konferencyjna. Organizatorzy pokrywają koszty przyjazdu i zakwaterowania na konferencji  Pracownicy  IPN rozliczają swój pobyt w ramach delegacji służbowych.

Termin zgłoszenia udziału w konferencji upływa 30 czerwca 2023 r.

Zgłoszenia wraz z podaniem tytułu wystąpienia i abstraktem prosimy przesyłać na adresy e-mail sekretarzy konferencji:

Organizatorzy zastrzegają sobie możliwość doboru tematycznego referatów w przypadku dużej ilości zgłoszeń.

do góry