Nawigacja

Видання IPN укр

Konferencje naukowe

CALL FOR PAPERS: Ogólnopolska konferencja naukowa „Za kulisami bezpieki. Jednostki pomocnicze UB-SB na tle codziennego funkcjonowania aparatu represji PRL (1944–1990)” – Kraków, 18-19 maja 2023 (zgłoszenia do 5 marca 2023 r.)

Zapraszamy do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Za kulisami bezpieki. Jednostki pomocnicze UB-SB na tle codziennego funkcjonowania aparatu represji PRL (1944–1990)”, która odbędzie się w Krakowie w dniach 18-19 maja 2023 r. (zgłoszenia do 5 marca 2023 r.).

Celem konferencji jest przyjrzenie się aparatowi bezpieczeństwa z innej niż dotąd perspektywy i zwrócenie uwagi na jego zaplecze organizacyjne oraz codzienne funkcjonowanie. Wiele z tych obszarów można zaliczyć do „białych plam” w historii aparatu represji Polski Ludowej.

Przykładowe zagadnienia:

  • Charakter kadr – typowanie kandydatów do pracy w resorcie, nabór do służby, profil kadr, ścieżki kariery, nietypowi funkcjonariusze;
  • System pracy – dzień codzienny funkcjonariusza, hierarchia służbowa, podejście do realizacji zadań, specyfika pracy na etatach niejawnych;
  • Sprawy pracownicze – uposażenia, nagrody i awanse, kary i degradacje;
  • Kobiety w resorcie – nabór, zadania, indywidualne historie;
  • Edukacja funkcjonariuszy i szkolnictwo resortowe – poziom wykształcenia ogólnego i specjalistycznego, uzupełnianie wykształcenia, kursy, szkolenia zawodowe krajowe i zagraniczne, szkolnictwo wyższe;
  • Ceremoniał UB i SB – obchody oficjalnych uroczystości, rocznice MO i SB, święta państwowe, etos służby;
  • Hermetyczność świata funkcjonariuszy – podejście do ideologii, nowomowa, zagadnienia dotyczące mentalności, moralności i standardów etycznych, przejawy dwójmyślenia;
  • Wyposażenie – umundurowanie, broń, pojazdy, technika operacyjna i sprzęt specjalny, łączność;
  • Logistyka i zaopatrzenie – transport, sklepy „za żółtymi firankami”, stołówki pracownicze, gospodarstwa rolne, przydziały rzeczowe;
  • Obiekty zajmowane przez UB/SB i budownictwo – siedziby urzędów i jednostek, rozbudowywanie infrastruktury, mieszkania służbowe, lokale konspiracyjne;
  • Resortowe organizacje polityczne i społeczne – PPR i PPS, PZPR, ZMP, ZMS, ZSMP, Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, Towarzystwo Szkoły Świeckiej, Liga Kobiet i inne;
  • Sport – funkcjonariusze jako sportowcy i działacze sportowi, kluby sportowe, spartakiady MO i SB;
  • Rodziny funkcjonariuszy – małżeństwa resortowe, koligacje rodzinne;
  • Opieka zdrowotna – szpitale, polikliniki i sanatoria należące do resortu, lekarze służący w organach bezpieczeństwa;
  • Religijność i obrzędowość – światopogląd, funkcjonariusze i ich rodziny a wiara, obchodzenie świąt, chrzciny, komunie, represje za tzw. religianctwo, przypadki nawróceń;
  • Spędzanie czasu wolnego – zorganizowane formy spędzania wolnego czasu, domy kultury; ogniska plastyczne i muzyczne, koła zainteresowań, pracownicze ogródki działkowe, łowiectwo;
  • Dzieci i młodzież – żłobki i przedszkola, kolonie letnie i zimowiska;
  • System wczasów pracowniczych – domy wczasowe, wczasy krajowe i zagraniczne;
  • Opieka socjalna – emerytury i renty, opieka nad osieroconymi dziećmi funkcjonariuszy;
  • Pomniki i miejsca pamięci związane z historią UB i SB;
  • Mobilizacja resortu na wypadek wojny.

Dobry pretekst do przedstawienia wielu z tych zagadnień stanowią liczne jednostki pomocnicze i usługowe resortu, bez których aparat operacyjny UB/SB nie byłby w stanie sprawnie działać. Wiele z nich nie zostało dotąd szerzej opisanych, choć niewątpliwie były jego ważnymi elementami. Na poziomie centrali były to departamenty, biura i mniejsze komórki, które odpowiadały m.in. za sprawy kadrowe, prawne, finanse, transport, aprowizację, logistykę, a także kwestie techniczne, gospodarcze oraz utrzymanie i rozbudowę infrastruktury. Niektóre z nich zostały powołane do realizowania bardziej specjalistycznych zadań, jak np. szyfry, technika operacyjna, cenzura, kontrola korespondencji, radiokontrwywiad, łączność, informatyka, kontrola wewnętrzna, dyscyplinowanie funkcjonariuszy, ochrona obiektów, czy badanie dziejów samego resortu. Konferencja byłaby dobrą okazją do przyjrzenia się ich organizacji, zadaniom i kadrze, tak od strony założeń, jak i praktyki działania.

Przygotowane przez Państwa artykuły pokonferencyjne staną się podstawą bloku tematycznego periodyku „Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944-1989”, którego wydanie planowane jest na rok 2024 (40 punktów).

Wraz ze zgłoszeniem na konferencję, prosimy o nadesłanie abstraktu wystąpienia (ok. 300 znaków ze spacjami). Zachęcamy też do rozsyłania poniższej informacji do badaczy zewnętrznych zainteresowanych tematyką bezpieki.

Instytut Pamięci Narodowej nie pokrywa kosztów konferencji dla uczestników zewnętrznych.

Kontakt:

do góry