Nawigacja

Multimedia

„Bajończycy” – czwarta animacja z cyklu „Bohaterowie Niepodległej”

Projekt „Bohaterowie Niepodległej” to nowa inicjatywa Biura Edukacji Narodowej IPN. Seria nowoczesnych animacji osadzona jest w estetyce gier komputerowych i klimacie superbohaterów. Filmy powstały w oparciu o serię wydawniczą o tej samej nazwie.

Animacje ukazują heroizm patriotów walczących o niepodległą Polskę. Ich nazwiska często są dziś zapomniane. Przywracamy pamięć o nich. Multimedialny projekt edukacyjny „Bohaterowie Niepodległej” powstał dzięki współpracy Biura Edukacji Narodowej IPN z domem produkcyjnym Coloroffon. Wraz ze znakomitymi twórcami opowiadamy o bohaterach polskiej historii jak nigdy dotąd.

Bajończycy

Było ich zaledwie ok. 200, ale wykazali się niesamowitym męstwem. Stanowili jedyny zwarty oddział polski, który pod sztandarem z orłem białym walczył na froncie zachodnim I wojny światowej. Oddział bajończyków powstał wśród polskich emigrantów we Francji, a jego nazwa pochodziła od miasta Bajonna, gdzie odbywał szkolenie wojskowe. Jako część jednego z pułków Legii Cudzoziemskiej bił się w ramach armii francuskiej na froncie zachodnim z Niemcami od jesieni 1914 do wiosny 1915 r. w Szampanii, najcięższe boje stoczył pod Arras i Souchez.

Liczba poległych i rannych Polaków była wówczas tak wielka, że oddział rozwiązano. Bajończycy walczyli na froncie zachodnim do chwili utworzenia wiosną 1917 r. Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera. Dlatego symbolicznie zostali uznani za jej protoplastę. W niepodległej Polsce nazwa bajończycy patronowała 43 Pułkowi Piechoty Wojska Polskiego.

► DO POBRANIA: broszura „Bajończycy” z cyklu „Bohaterowie Niepodległej”

Stefan Pogonowski

Stefan Pogonowski podczas I wojny światowej za walki z Niemcami pod Rygą został odznaczony rosyjskim orderem i awansowany do stopnia porucznika. W 1918 r. wstąpił do I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego i rozpoczął walkę o niepodległą Ojczyznę. W odrodzonym Wojsku Polskim służył w 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego, a następnie 10 Dywizji Piechoty w stopniu porucznika. W sierpniu 1920 r. jako dowódca jednego z batalionów 28 pułku Strzelców Kaniowskich wziął udział w ofensywie, która odparła bolszewicką nawałę. Jego oddział z 14 na 15 sierpnia 1920 r. w Mostkach Wólczyńskich został ostrzelany przez nieprzyjaciela, a on śmiertelnie ranny.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz awansowany na kapitana.

DO POBRANIA: broszura „Stefan Pogonowski” z cyklu „Bohaterowie Niepodległej”

Teresa Grodzińska

Teresa Grodzińska w 1918 ukończyła Gimnazjum Żeńskie im. Marii Gajl w Radomiu, gdzie działała w harcerstwie, a od 1915 w tajnej Organizacji Młodzieży Narodowej. Wiosną 1920 przerwała naukę i podjęła pracę pielęgniarki w Szpitalu Ujazdowskim, a 10 lipca wstąpiła do Wojska Polskiego. Jako sanitariuszka 4. Pułku Piechoty Legionów, podczas walk pod Hrubieszowem wykazała się ogromną wytrwałością i hartem ducha, pracując z ogromnym poświęceniem. 1 września 1920 r. trafiła do niewoli i została brutalnie zamordowana przez bolszewików. Odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

 

DO POBRANIA: broszura „Teresa Jadwiga Grodzińska” z cyklu „Bohaterowie Niepodległej”

 

Bogusław Maria Aleksander Szul-Skjöldkrona

Bogusław Maria Aleksander Szul-Skjöldkrona, na co dzień używający nazwiska Bogusław Szul, wywodził się ze szwedzkiej rodziny z dawna osiadłej w Polsce. Był przedstawicielem pokolenia, które przed I wojną światową angażowało się niemal od ławy gimnazjalnej w prace niepodległościowe. Niespełna dziewiętnastoletni wstąpił do Legionów, przeszedł ich cały szlak wojenny, uzyskał awans oficerski.

Wyróżnił się tym, że kiedy jego macierzysta II Brygada w proteście przeciw traktatowi brzeskiemu zerwała sojusz z Austrią, przeszedł na rosyjską stronę frontu pod Rarańczą, zdołał przedostać się do niej z Warszawy, pokonując setki kilometrów i linię frontu rosyjsko-austriackiego. Pod Kaniowem bił się z Niemcami, a później z Ukrainy dotarł na północ Rosji, gdzie w Murmańsku formowało się polskie wojsko. Został tam szefem sztabu wojsk polskich. Następnie został wysłany do sztabu Armii Błękitnej gen. Józefa Hallera, swojego dowódcy z Legionów. Z nią też wrócił do niepodległej już Polski.

Szul był nie tylko wojskowym, lecz także poetą – uchodzi za najwybitniejszego twórcę tekstów piosenek II Brygady Legionów. Kawaler Orderu Virtuti Militari, zginął w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. w wieku dwudziestu pięciu lat.

► DO POBRANIA: broszura „Bogusław Szul-Skjöldkrona” z cyklu „Bohaterowie Niepodległej”

do góry