Nawigacja

Komunikaty

Oświadczenie IPN w związku z odsłonięciem na cmentarzu parafialnym w Bytomiu tablicy gloryfikującej żołnierzy narodowo-socjalistycznych Niemiec z okresu II wojny światowej oraz członków formacji Selbstschutz i Freikorps

Barbara Niedzielko
Data publikacji 21.11.2019

W niedzielę 17 listopada 2019 r. w Niemczech obchodzony był Narodowy Dzień Żałoby poświęcony pamięci ofiar wszystkich wojen i represji totalitarnych. Delegacja Instytutu Pamięci Narodowej, na zaproszenie niemieckich gospodarzy, brała udział w centralnych uroczystościach w Berlinie, podczas których oddano hołd niewinnym ofiarom zbrodni niemieckiego narodowo-socjalistycznego reżimu, a także wezwano do pokoju, pojednania i współpracy. Takie intencje wyraził m.in. w swoim wystąpieniu w Bundestagu Prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier.

W tym samym czasie na cmentarzu parafii Wniebowzięcia NMP przy ul. Powstańców Śląskich w Bytomiu odsłonięta została tablica pamiątkowa gloryfikująca żołnierzy narodowo-socjalistycznych Niemiec z okresu II wojny światowej, członków Selbstschutzu i Freikorpsów oraz zamordowanych i ciemiężonych Niemców ze Wschodu.

Tego rodzaju działania w sposób bulwersujący godzą w pamięć milionów obywateli Rzeczypospolitej Polskiej – narodowości polskiej i żydowskiej – zamordowanych przez członków zbrodniczych formacji narodowo-socjalistycznych Niemiec. Stanowią zarazem zaprzeczenie idei dobrosąsiedzkiej współpracy i porozumienia.

Upamiętnienie żołnierzy formacji III Rzeszy na terenie Polski w miejscu innym niż wyznaczone 13 niemieckich zbiorczych cmentarzy wojennych (według ustalonych reguł) jest nie do pogodzenia z obowiązującymi od przeszło 25 lat zasadami współpracy polsko-niemieckiej.

Selbstschutz to formacja odpowiedzialna za terroryzowanie polskiej ludności i zabójstwa polskich działaczy już w latach 20. XX w. – szczególnie na terenie Górnego Śląska. Po wybuchu II wojny światowej od pierwszych dni niemieckiej agresji na Polskę członkowie Selbstschutzu uczestniczyli w akcjach masowej eksterminacji obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, jego członkowie brali udział w aresztowaniach i zbiorowych egzekucjach, wykazując się niejednokrotnie wyjątkowym bestialstwem wobec przedstawicieli polskich elit.

Oddziały Freikorps brały udział w zwalczaniu polskich organizacji po I wojnie światowej, m.in. występując zbrojnie przeciwko Powstaniom Śląskim. Członkami tej formacji byli późniejsi prominentni członkowie władz nazistowskich Niemiec, w tym zbrodniarze wojenni, jak Erich von dem Bach-Zelewski czy Rudolf Höss.

Przedmiotowe upamiętnienie powstało z inicjatywy Markusa Tylikowskiego, szefa bytomskiego Związku Młodzieży Mniejszości Niemieckiej. Inicjatywa uzyskała wsparcie m.in. posła do  Bundestagu Stephana Protschka z Alternative für Deutschland, który współfinansował wykonanie tablicy. Z dostępnych nam informacji wynika, że zarządca cmentarza nie wyraził zgody na instalację tablicy. Inicjatorzy upamiętnienia nie uzyskali opinii Instytutu Pamięci Narodowej, wymaganej zapisem art. 53j i art. 53l ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Dodatkowo umieszczenie na upamiętnieniu inskrypcji wyłącznie w języku niemieckim narusza ustawę z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.

W związku z powyższym Instytut Pamięci Narodowej oświadcza, że jest to obiekt wystawiony nielegalnie, powstał z naruszeniem przepisów prawa polskiego, ponadto jest nie do pogodzenia z szacunkiem dla pamięci ofiar niemieckich zbrodniczych formacji narodowo-socjalistycznych. Każdy  tego rodzaju obiekt powinien zostać niezwłocznie usunięty.     

Instytut w każdym tego rodzaju przypadku bezprawnych działań będzie składał zawiadomienia do prokuratury.

 

Statement of the Institute of National Remembrance in connection with the unveiling of a plaque glorifying German National Socialist soldiers of World War II and the members of the Selbstschutz and Freikorps formations at the Parish Cemetery in Bytom

On Sunday, 17 November, Germany celebrated the National Day of Mourning, dedicated to the memory of the victims of all wars and totalitarian regimes. At the invitation of the German hosts the delegation of the Institute of National Remembrance took part in central ceremonies in Berlin, during which tribute was paid to innocent victims of the crimes of the German National Socialist regime. An appeal for peace, reconciliation and cooperation was also made.

Such intentions were expressed, among others, by the President of Germany Frank-Walter Steinmeier in his speech at the Bundestag.

At the same time, at the Bytom Parish Cemetery of the Assumption of the Blessed Virgin Mary (on Powstańców Śląskich street) a memorial plaque glorifying German National Socialist soldiers of World War II, members of the Selbstschutz and Freikorps, as well as the murdered and oppressed Germans from the East, was unveiled.

Such initiatives are insulting to the memory of millions of citizens of the Republic of Poland – of both Polish and Jewish nationality - murdered by members of German criminal national-socialist formations. At the same time, they contradict the idea of good neighbourly cooperation.

The commemorating of the soldiers of any Third Reich formation operating in Poland in a place other than the designated 13 German collective war cemeteries (according to the established rules) is incompatible with the prinicples of Polish-German cooperation which have been in force for over 25 years.

The Selbstschutz was a formation responsible for terrorizing the Polish population and the killings of Polish activists as early as in the 1920s - especially in the Upper Silesia region. After the outbreak of World War II, from the first days of German aggression against Poland, the Selbstschutz members participated in the mass extermination of citizens of the Republic of Poland, taking part in arrests and mass executions, often displaying unprecedented brutality against representatives of the Polish elite.

The Freikorps units took part in combating Polish organizations after World War I, among others, acting militantly against the Silesian Uprisings. The members of this formation, including war criminals such as Erich von dem Bach-Zelewski and Rudolf Höss, were later regarded as prominent members of Nazi Germany.

This commemoration was the initiative of Markus Tylikowski, head of the Bytom German Youth Union. It received support from, among others, Member of the Bundestag Stephan Protschk from Alternative für Deutschland, who co-financed the plaque. According to the information available to us, the cemetery administrator did not agree to the installation of the plaque. Furthermore, the initiators of the commemoration failed to obtain the opinion of the Institute of National Remembrance required by the provision of Art. 53j and Art. 53l of the Act of 18 December 1998 on the Institute of National Remembrance – Commission for the Prosecution of Crimes against the Polish Nation.

In addition, the placing of the inscription only in German is a violation of the Act of 7 October 1999 on the Polish language.

In connection with the above, the Institute of National Remembrance states that the monument was erected illegally, in violation of the provisions of Polish law, and is unacceptable in terms of  the respect for those who fell victim to German criminal national-socialist formations. Any such object should be removed immediately.

The Institute will notify the Prosecutor's Office in any such case of unlawful activities.

 

Erklärung des Instituts für Nationales Gedenken in Bezug auf die Enthüllung einer Tafel auf dem Pfarrfriedhof in Bytom, die deutsche nationalsozialistische Soldaten aus dem Zweiten Weltkrieg und Mitglieder der Formationen: Selbstschutz und Freikorps verherrlicht

Am Sonntag, den 17. November des laufenden Jahres, feierte Deutschland den Nationalen Trauertag zum Gedenken an die Opfer aller Kriege und totalitären Repressionen. Die Delegation des Instituts für Nationales Gedenken nahm auf Einladung der deutschen Gastgeber an zentralen Zeremonien in Berlin teil, bei denen unschuldige Opfer der Verbrechen des deutschen nationalsozialistischen Regimes geehrt wurden. Es wurde ein Aufruf zum Frieden, Versöhnung und Zusammenarbeit gemacht.

 Solche Absichten wurden unter anderem durch den Bundespräsidenten Frank-Walter Steinmeier in seiner Rede vor dem Bundestag zum Ausdruck gebracht.

Gleichzeitig wurde auf dem Friedhof der Pfarrei Mariä Himmelfahrt an der Powstańców Śląskich Straße in Bytom eine Gedenktafel enthüllt, die die Soldaten des nationalsozialistischen Deutschland aus dem Zweiten Weltkrieg, Mitglieder von Selbstschutz und Freikorps sowie ermordete und unterdrückte Deutsche aus dem Osten verherrlicht.

Die Maßnahmen solcher Art beleidigen auf eine entsetzliche Weise das Gedenken an die Millionen von Bürgern der Republik Polen, polnischer und jüdischer Herkunft, die von Mitgliedern der verbrecherischen nationalsozialistischen Formationen Deutschlands ermordet wurden. Gleichzeitig stehen sie im Widerspruch zur Idee der guten nachbarschaftlichen Zusammenarbeit und Verständigung.

Das Gedenken an die Soldaten der Formationen des Dritten Reiches auf dem Gebiet Polens an einem anderen Ort als den benannten 13 deutschen kollektiven Kriegsfriedhöfen (nach den festgelegten Regeln) ist unvereinbar mit dem seit über 25 Jahren geltenden Prinzip der deutsch-polnischen Zusammenarbeit.

Selbstschutz ist eine Formation, die bereits in den 1920er Jahren für die Terrorisierung der polnischen Bevölkerung und die Ermordung polnischer Aktivisten verantwortlich war - vor allem auf dem Gebiet Oberschlesiens. Nach dem Ausbruch des Zweiten Weltkriegs, seit den ersten Tagen der deutschen Aggression gegen Polen, nahmen Selbstschutzmitglieder an Aktionen zur Massenvernichtung polnischer Bürger teil, ihre Mitglieder beteiligten sich an Verhaftungen und Massenhinrichtungen und zeigten oft eine außergewöhnliche Grausamkeit gegenüber den Vertretern von polnischen Eliten.

Die Einheiten des Freikorps nahmen an der Bekämpfung polnischer Organisationen nach dem Ersten Weltkrieg teil, indem sie u.a. gegen die Aufstände in Oberschlesien kämpften. Mitglieder dieser Formation gehörten später zu den prominenten Mitglieder der nationalsozialistischen Behörden Deutschlands, darunter Kriegsverbrecher wie Erich von dem Bach-Zelewski und Rudolf Höss.

Die Gedenkfeier wurde von Markus Tylikowski initiiert, dem Leiter vom Bund der Jugend der Deutschen Minderheit. Die Initiative wurde unter anderem von Stephan Protschka aus Alternative für Deutschland, einem Mitglied des Bundestages unterstützt, der die Ausführung der Tafel mitfinanzierte. Laut den uns vorliegenden Informationen hat der Friedhofsverwalter der Installation der Tafel nicht zugestimmt. Die Initiatoren der Gedenkfeier haben keine Stellungnahme des Instituts für Nationales Gedenken erhalten, die gemäß Artikel 53j und Artikel 53l des Gesetzes vom 18. Dezember 1998 über das Institut für Nationales Gedenken – Kommission zur Strafverfolgung von Verbrechen gegen das polnische Volk erforderlich ist.

Darüber hinaus verstößt die Inschrift auf der Gedenktafel, die ausschließlich in deutscher Sprache ist, gegen das Gesetz vom 7. Oktober 1999 über die polnische Sprache.

In Anbetracht des Vorstehenden erklärt das Institut für Nationales Gedenken, dass das Objekt illegal ausgestellt und unter Verstoß gegen die Vorschriften des polnischen Rechts gebaut wurde. Zudem ist das unvereinbar mit Respekt vor dem Gedenken an die Opfer von verbrecherischen nationalsozialistischen Formationen. Jedes derartiges Objekt sollte sofort entfernt werden.     

Das Institut wird in jedem Fall solcher illegalen Aktivitäten eine Anzeige an die Staatsanwaltschaft erstatten.

do góry