Nawigacja

Aktualności

48. Konferencja Muzykologiczna ZKP „Granice wolności” – Łagów Lubuski, 5–7 września 2019 (termin zgłoszeń upłynął)

W roku 1949 miał miejsce okryty niesławą zjazd kompozytorów i krytyków muzycznych w Łagowie Lubuskim, podczas którego przedstawiciele aparatu władzy narzucili polskim twórcom doktrynę socrealizmu. Było to kolejne z serii spotkań środowisk twórczych w sprawie mających obowiązywać w sztuce zasad ideologicznych, które nastapiło po zjeździe literatów (w Szczecinie), plastyków (w Nieborowie), ludzi teatru (w Oborach) czy architektów (w Warszawie). Odbiło się ono szerokim echem w kręgu polskich kompozytorów i muzykologów, prowadząc do zróżnicowanych reakcji: od okupionych moralnymi dylematami prób przystosowania się po dramatyczne decyzje o emigracji z kraju.

Po 70 latach warto wrócić do Łagowa, by tam na miejscu, gdzie może wciąż słychać słabe echa wydarzeń 1949 roku, zastanowić się nad sprawami związanymi z relacją między muzyką a władzą, muzyką a wolnością, abstrakcyjną formą a mimetyczną treścią sztuki dźwięków. Zapraszamy wszystkich na 48. Konferencję Muzykologiczną ZKP „Granice wolności”, która odbędzie się w dniach 5-7 września 2019 roku w Łagowie Lubuskim. W tym historycznym miejscu zastanówmy się wspólnie nad problemami dotyczącymi tytułowych granic wolności w muzyce. Dotyczyć one mogą zarówno szczegółowych kwestii związanych z konsekwencjami socrealistycznej presji czy zimnowojennego podziału Europy, jak i znacznie szerszych wymiarów relacji między artystyczną wolnością a jej uwarunkowaniami w zakresie całej historii muzyki. Proponujemy zastanowienie się nad następującymi problemami:

  • Jak to możliwe, że muzyka, sztuka ponoć asemantyczna, mogła zostać uwikłana w tak wyniszczający konflikt ideologiczny?
  • W jaki sposób muzyka polska zdejmowała z „folkloryzmu” odium socrealistyczne?
  • Czy uderzająco zgodne odrzucenie muzyki nowej przez reżim hitlerowski i stalinowski opierało się na podobnych przesłankach estetycznych i ideologicznych?
  • Czy powojenna awangarda zachodnia była swego rodzaju rewersem muzycznego socrealizmu, wprost wpisującym się (jak twierdzi np. Karol Berger) w polaryzację polityczną okresu zimnej wojny? I jak w takim razie rozumieć socjalistyczne zaangażowanie niektórych darmstadtczyków?
  • Czy także muzyka „szkoły polskiej” miała – w samej swej substancji, czyli niezależnie od tematyki utworów – nieodłączny wymiar polityczny?
  • Czy współcześnie – w skali kraju, Europy, świata – istnieją zagrożenia wolności twórczej, związane z jej relacją wobec władzy?
  • Jak dziś należałoby zdefiniować niegdysiejszy konflikt między realizmem/formalizmem? Jakie kategorie ów konflikt dziś określają – zarówno po stronie dyskursów władzy, jak i dyskursów artystycznych?
  • W jaki sposób niegdysiejsze i współczesne mechanizmy rynkowe regulowały/regulują granice wolności w muzyce?
  • Czy i w jakim stopniu na wolność twórczą miały/mają wpływ takie czynniki, jak płeć, wiek, pochodzenie etniczne lub społeczne?
  • Czy problematyka wolności twórczej jest istotna w kontekście muzyki tradycyjnej oraz muzyki dawnej?
  • Czy nikła obecność w repertuarze koncertowym dzieł drugiej awangardy, a zarazem czołowa pozycja repertuarowa Szostakowicza (czy też np. fenomen zainteresowania, jakie budzi twórczość Wajnberga) nie powinna skłonić do rewizji utartych poglądów? Może porażka awangardy ukazuje także słabość jej podstaw ideologicznych? Może żywotność Szostakowicza (a także np. fakt, że najczęściej grywanym dziełem Lutosławskiego jest Koncert na orkiestrę) oznacza, że – abstrahując od sytuacji politycznej – to właśnie tego typu twórczość zawiera pierwiastki uniwersalne?
  • Czy wolność może także prowadzić na manowce: jeśli zbyt radykalnie ignoruje naturę ludzkiego ucha, procesów percepcyjnych, utrwalonych zwyczajów prezentacji muzyki?
  • Czy oświeceniowa idea wolności, którą jako pierwszy umieścił na swym ideologicznym sztandarze Beethoven, jest wciąż centralną kategorią artystyczną i polityczną? Jakie nowe odcienie przybiera w roku 2019? Jak wygląda ten problem w świetle powrotu sacrum i duchowości w muzyce przełomu XX/XXI wieku?
  • W jaki sposób zmierzch awangardy, powrót „natury dźwięku” w spektralizmie oraz muzyczny postmodernizm wpłynęły na rozumienie wolności twórczej i jej stosunku do tradycji i do natury?
  • Jak dialektyka wolności/konieczności, wychowania/dziedziczenia, ludzkiej kondycji/ludzkiej natury przejawia się w samym dziele muzycznym i refleksji o nim?

Lista możliwych pytań nie jest – oczywiście – zamknięta. Na propozycje tematów wraz z abstraktami czekamy do 31 marca 2019 roku (w załączeniu karta zgłoszenia). Prosimy o przesyłanie ich na adres: rciesielski@lbk.pl (Rafał Ciesielski).

Na każde wystąpienie przewidujemy 20 minut + 10 minut dyskusji. Ze względu na specyfikę tematu głównego, jak i miejsca konferencji, tym razem nie będziemy przyjmować tematów tzw. dowolnych. Zgłoszenia akceptował będzie Komitet Programowy w składzie: Beata Bolesławska-Lewandowska, Rafał Ciesielski, Iwona Lindstedt i Marcin Trzęsiok. W przypadku dużej liczby zgłoszeń Komitet zastrzega sobie prawo merytorycznego ich wyboru.

Opłata konferencyjna wynosi: 400 zł (pełna kwota), 300 zł – dla członków ZKP. Emerytom oraz osobom nieafiliowanym przysługuje zwolnienie z opłaty konferencyjnej. Opłata nie obejmuje kosztów dojazdu oraz noclegów. Organizatorzy zapewniają całodzienne wyżywienie oraz transport lokalny (dojazd z dworca kolejowego w Świebodzinie i/ lub Zielonej Górze), oferują także pomoc w rezerwacji miejsc noclegowych (w pokojach jedno- i dwuosobowych, ze względu na trwające negocjacje szczegóły i koszty zostaną podane w późniejszym terminie).

Komitet Programowy:

Dr hab. Konrad Białecki, prof. UAM, OBBH IPN w Poznaniu, Instytut Historii UAM

Dr Beata Bolesławska-Lewandowska, przewodnicząca SM ZKP, Instytut Sztuki PAN, bboleslawska@wp.pl

Prof. dr hab. Krzysztof Brzechczyn, OBBH IPN w Poznaniu, Instytut Filozofii UAM

Dr hab. Rafał Ciesielski, zarząd SM ZKP, Instytut Muzyki Uniwersytetu Zielonogórskiego

Dr hab. Iwona Lindstedt, wiceprzewodnicząca SM ZKP, Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego

Dr hab. Marcin Trzęsiok, prof. Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach, zarząd SM ZKP

Organizatorzy:

Związek Kompozytorów Polskich, Sekcja Muzykologów, 00-272 Warszawa, Rynek Starego Miasta 27 tel./faks: +4822 831-17-41

Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu, ul. Rolna 45 A, 61-487 Poznań

Formularz zgłoszeniowy

 

do góry