Nawigacja

50. rocznica Grudnia '70

„Nie płaczcie matki, to nie na darmo”. Gdyńskie obchody 50. rocznicy Grudnia '70 z udziałem prezesa IPN dr. Jarosława Szarka – 17 grudnia 2020

W programie odsłonięcie pamiątkowej tablicy, promocja książki, prezentacja wystawy, złożenie kwiatów na grobach uczestników Grudnia '70.

Gdyńskie obchody Grudnia '70, z udziałem prezesa Instytut Pamięci Narodowej dr. Jarosława Szarka i dyrektora Oddziału IPN w Gdańsku prof. Mirosława Golona, rozpoczęły się pod pomnikiem Ofiar Grudnia. Przedstawiciele IPN złożyli przy pomniku wieniec, oddając hołd ofiarom „czarnego czwartku”. 

Następnie przedstawiciele IPN udali się na Cmentarz Witomiński w Gdyni, miejsce spoczynku siedmiu osób zamordowanych przed pięćdziesięcioma laty: Brunona Drywy, Apolinarego Formeli, Jana Kałużnego, Zygmunta Polito, Stanisława Sieradzana, Jerzego Skonieczki i Zbigniewa Wycichowskiego. Na wszystkich grobach złożyli kwiaty. W części uroczystości uczestniczyły przypadkowo spotkani członkowie poszczególnych rodzin.

Delegacja IPN pamiętała także o dwóch osobach, które za swojego życia były kustoszami pamięci Grudnia '70: Wiesławie Kwiatkowskiej i Adamie Gotnerze, a także o grobach dwóch ofiar spoczywających na Cmentarzu Leszczynki: Zygmuncie Glinieckim i Januszu Żebrowskim.

Kolejnym punktem obchodów było odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN na budynku SKM w Gdyni Wzgórzu św. Maksymiliana, poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70, zastrzelonym przez milicję i wojsko w okolicach przystanku SKM (pamięci: Apolinarego Formeli l. 20, Stanisława Lewandowskiego l. 26, Jerzego Skonieczki l. 15, Zbigniewa Wycichowskiego l. 20, Waldemara Zajczonki l. 20, Janusza Żebrowskiego l. 17).

  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej IPN poświęconej młodym ofiarom Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020

Prezentacji upamiętnienia dokonał prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek.

– Odsłaniana dziś tablica jest symbolem grudniowego bólu. Tamta, komunistyczna władza, strzelała nawet do dzieci, 15-latków. Instytut Pamięci Narodowej pamięta o ofiarach. Odwiedzamy groby, składamy kwiaty, palimy znicze w Szczecinie, Gdańsku, Gdyni, Elblągu – mówił prezes IPN.

– Dziękuję Instytutowi Pamięci Narodowej za to upamiętnienie i za pamięć o ofiarach Grudnia '70. Jestem przekonany, że gdynianie, mijając tablicę codziennie w drodze do pracy, przystaną na chwilę, by pomyśleć i oddać hołd zamordowanym – mówił prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, uczestniczący w ceremonii.  

Poświęcenia tablicy przygotowanej przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Gdańsk dokonał ks. dr Maciej Kwiecień, dyrektor Radia Plus. Szczegółowa relacja.

Kolejnym punktem uroczystości była promocja książki „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (wydanie II rozszerzone) z udziałem prezesa IPN dr. Jarosława Szarka, prezydenta Gdyni dr. Wojciecha Szczurka oraz autorów – dr. Piotra Brzezińskiego i Roberta Chrzanowskiego.

  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Promocja książki IPN Gdańsk „Zbrodnia bez kary. Grudzień ’70 w Gdyni. Przebieg wydarzeń, represje, walka o prawdę, najdłuższy proces III RP” (online) – Gdynia, 17 grudnia 2020

– Grudzień '70 to jedna z najważniejszych dat w powojennej historii Polski. Komuniści robili wszystko, by pogrzebać pamięć o rewolcie grudniowej razem z jej ofiarami. Nocne, potajemne pogrzeby oraz represje wobec tych wszystkich, którzy próbowali zachowywać pamięć o zamordowanych w czasie Grudnia '70, są tego najlepszym przykładem – powiedział prezes IPN dr Jarosław Szarek.

– Muszę przyznać, że jako gdynianin i prawnik nie jestem w stanie się z tym pogodzić, że Rzeczpospolita Polska nie osądziła grudniowej zbrodni, a sprawcy nie ponieśli prawnych konsekwencji – podkreślił dr Wojciech Szczurek, prezydent miasta Gdyni.

– Proces dotyczący Grudnia '70 był najdłuższym w historii III RP. Biorąc pod uwagę zaangażowane siły i środki, jego efekt okazał się bardzo mizerny, stał się symbolem słabości wymiaru sprawiedliwości. Wyrok okazał się kuriozalny i całkowicie nieadekwatny w stosunku do popełnionej strasznej zbrodni – dodał dr Piotr Brzeziński, współautor książki.

– W trakcie prac nad drugim wydaniem książki udało nam się pozyskać nowe, unikatowe materiały. M.in. podczas kwerendy dowiedzieliśmy się, że tekst „Ballady o Janku Wiśniewskim” funkcjonował już, w nieco innej formie, w 1971 r. wśród mieszkańców Gdyni – zaznaczył Robert Chrzanowski, współautor książki.

Spotkanie poprowadziła Małgorzata Sokołowska, dziennikarka, pisarka, wydawczyni publikacji z Oficyny Verbi Causa. W dyskusję wprowadził prof. Mirosław Golon, dyrektor IPN Gdańsk. Szczegółowa relacja z promocji książki dostępna jest tutaj.

Po promocji na Skwerze Kościuszki prezes IPN zaprezentował najnowszą szczecińsko-gdańską wystawę „Powstanie Grudniowe 1970 roku”.

Podczas uroczystości prezes IPN wręczył listy gratulacyjne bohaterom Grudnia 1970 roku: Jerzemu Kowalczykowi, Halinie Młyńczak, Konradowi Ałunowskiemu, Sławomirowi Dzięgielewskiemu, Mirosławowi Przybyszewskiemu.

  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020
  • Uroczyste otwarcie wystawy „Powstanie Grudniowe 1970 roku” z udziałem uczestników Grudnia ’70 – Gdynia, 17 grudnia 2020

– Pół wieku temu uczestniczyli Państwo w grudniowym proteście, wyrażając swe niezadowolenie wobec komunistycznej władzy. Chcieliście Państwo rozmawiać, opowiedzieć o swej krzywdzie. Nie wysłuchano Was. Odpowiedzią rządzącej PZPR – w nazwie swej mającej przymiotnik „robotnicza” – były wymierzone w Was serie z broni maszynowej i katowanie na milicyjnych komisariatach – powiedział prezes IPN.

– Brutalna, krwawa pacyfikacji wystąpień w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie, Elblągu nie została zapomniana i Wasze cierpienie nie poszło na marne. Z niego wyrosła Solidarność. Nie zabrakło Was na drodze do wolnej Ojczyzny – dodał.

– W imieniu Instytutu Pamięci Narodowej oddaję Wam cześć, a jednocześnie zapewniam, że czynić będziemy wszystko, aby pamięć o Waszym zrywie została przekazana kolejnym pokoleniom Polaków – podkreślił dr Jarosław Szarek.  

W imieniu uczestników Grudnia '70 głos zabrał Jerzy Kowalczyk, członek prezydium Głównego Komitetu Strajkowego dla Miasta Gdyni.

– Nigdy nie zapomnę brutalnej pacyfikacji Głównego Komitetu Strajkowego. Nikt z nas nie wyszedł z tego cało. Nasza krew była na ścianach i posadzce. Tak nas maltretowali, wyzywając od zdrajców i bandytów – wspominał.

– Dziękuję za dzisiejszą uroczystość, za piękną wystawę Instytutowi Pamięci Narodowej. Za pamięć o tamtych wydarzeniach, o uczestnikach Grudnia '70 i ofiarach – dodał.

Jerzy Zalewski, Włodzimierz Ilnicki i Krzysztof Nowak odbiorą listy w innym terminie. Wszyscy bohaterowie otrzymali również wydawnictwa IPN poświęcone tematyce Grudnia '70. Szczegółowa relacja.

Na zakończenie uroczystości delegacja IPN, na czele z prezesem dr. Jarosławem Szarkiem, udała się na uroczystą Mszę świętą do kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gdyni. Kościół ten jest miejscem szczególnym; jego proboszczem był śp. ks. Hilary Jastak, świadek Grudnia '70. Duchowny czynnie zaangażował się w pomoc rodzinom ofiar: w kościele wznoszone były modlitwy w intencji zamordowanych, a plebania stała się miejscem spotkań i wymiany informacji ich rodzin. W bocznej kaplicy kościoła przechowywane są do dziś cenne pamiątki związane z Grudniem '70.

  •  #1
    #1
  •  #3
    #3
  •  #4
    #4

 

Relacja z obchodów 50. rocznicy Grudnia '70 w Gdańsku, Gdyni i Elblągu w IPNtv

do góry