Co? Gdzie? Kiedy?


Twoje skróty

Dodaj link

Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989

Miniaturka
Adam Dziurok, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał, Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989, Warszawa 2010, 508 s.

Wiek XX należał do najtrudniejszych w dziejach państwa i narodu polskiego. Niełatwo ten okres opisać, tym bardziej w syntetycznym skrócie. Naszym zamierzeniem było przedstawienie najnowszej historii Polski taką, jaką była. Bez narodowej mitologii, przedstawiającej losy Polaków wyłącznie w odcieniu heroiczno-martyrologicznym. Równocześnie jednak nie uważamy, aby Polacy musieli się swojej historii wstydzić. Przedstawiamy dzieje Polski niepodległej i tej, która przez długie lata doświadczała jej braku. To właśnie niepodległość i zniewolenie naznaczyły dzieje państwa i narodu w XX w.

Za fundament wspólnej pamięci uznajemy trzy wielkie wydarzenia historyczne. Pierwszym jest rozpoczęte czynem legionowym dzieło odzyskania niepodległości, walki o granice Polski i tworzenia zrębów własnej państwowości. Zwracamy uwagę na niełatwe uwarunkowania, kontekst wewnętrzny i międzynarodowy, w jakich ludzie różnych narodowości i wyznań budowali państwo polskie. Drugim – walka w obronie Rzeczypospolitej, prowadzona na niemal wszystkich frontach II wojny światowej, powstanie Polskiego Państwa Podziemnego i największej podziemnej armii Europy – Armii Krajowej. To wówczas Polacy zdobyli się na nieznany w dziejach Polski wysiłek i poświęcenie, które niosły za sobą również niespotykane wcześniej nieodwracalne straty w elicie narodowej. Walkę tę kontynuowali także po wojnie, której zakończenie nie przyniosło oczekiwanej niepodległości. Trzecim z przełomowych wydarzeń polskiego wieku XX był opór przeciw komunistycznemu totalitaryzmowi zwieńczony zwycięskimi strajkami z sierpnia 1980 r., powstaniem „Solidarności” i jej długoletnią walką zakończoną odzyskaniem niepodległości w 1989 r. Przyniosło ono upragnioną wolność nie tylko Polsce, ale i całej Europie Środkowo-Wschodniej. Dziś świat stoi przed nami otworem, każdy z nas może dowolnie kształtować swoją przyszłość. Warto pamiętać, komu tę wolność zawdzięczamy.

Książka stanowi jeden z wielu projektów związanych z badaniami i popularyzacją najnowszej historii Polski zainicjowanych przez Janusza Kurtykę – wybitnego historyka i Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – naszego Szefa, który zginął wraz z Prezydentem Rzeczypospolitej Lechem Kaczyńskim i wieloma znakomitościami polskiego życia publicznego, gdy zdążał złożyć hołd oficerom Wojska Polskiego zamordowanym siedemdziesiąt lat temu w Katyńskim Lesie.

Janusz Kurtyka był jednym z najwybitniejszych współczesnych badaczy średniowiecza. Równolegle badał dzieje najnowsze, szczególnie historię powojennego podziemia niepodległościowego. Od 1994 r. był redaktorem naczelnym „Zeszytów Historycznych WiN-u”, z których uczynił znakomite, profesjonalne pismo naukowe. Był jednym z twórców Instytutu Pamięci Narodowej – w latach 2000–2005 dyrektorem Oddziału Instytutu w Krakowie, a w latach 2005–2010 – Prezesem IPN.

Przywrócenie pamięci społecznej żołnierzy i działaczy powojennego podziemia niepodległościowego było w jego przekonaniu sprawą fundamentalną. Żywił przekonanie, że bez świadomości o patriotycznym zrywie okresu wojennego i powojennego nie sposób zbudować suwerennego państwa i wolnego społeczeństwa. Bezkompromisowo poszukiwał prawdy historycznej – nie był zdolny do pomijania faktów czy analizy źródeł „z intencją”, nie umiał pogodzić się z tym, że można z przyczyn politycznych przeczyć historycznym faktom, a w powojennym zniewoleniu Polski doszukiwać się jakichkolwiek pozytywnych przesłanek. Nie godził się na to, że – jak stwierdzał wybitny politolog francuski Alain Besançon – zbrodniczy komunizm „cieszy się niepamięcią i korzysta z amnestii ku powszechnej niemal zgodzie”. W swych działaniach kierował się dobrem państwa, wytrwale dążył do wyrwania go z krępujących je pozostałości po komunizmie.

Marzeniem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej było podarowanie młodzieży polskiej przystępującej do matury popularnego wykładu najnowszej historii Polski, w którym ujęto by szerzej niż w szkolnych podręcznikach zagadnienia szczególnie ważne dla narodowej pamięci. Wybrani przez Niego do realizacji tego zamierzenia historycy przedstawili osiągnięcia i niepowodzenia niepodległego państwa polskiego, odbudowanego w 1918 r. po ponadwiekowej niewoli, zmagania obywateli Rzeczypospolitej z niemieckim nazizmem i sowieckim komunizmem, a później społeczeństwa polskiego z powojennym zniewoleniem komunistycznym. Janusz Kurtyka uważał, że książkę tę powinni napisać młodzi historycy, którzy urodzili się w latach siedemdziesiątych i w dorosłość wkroczyli już w niepodległej Rzeczypospolitej, w których jednak problematyka najnowszej historii Polski budzi emocje, wrażliwość i przekonanie o konieczności upamiętnienia ludzi walczących o niepodległość przeciw totalitarnemu zniewoleniu. Wymagał jednak, by potrafili również spojrzeć na nią krytycznie. Janusz Kurtyka był wnikliwym i krytycznym recenzentem naszej pracy, a swoje uwagi przekazał nam krótko przed tragedią smoleńską. Wierzymy, że spełniliśmy jego oczekiwania.

Adam Dziurok
Marek Gałęzowski
Łukasz Kamiński
Filip Musiał

ze wstępu do książki

Załączniki do strony

Rozmiar pliku: 47.3 KB


Publikacje wydane przez Instytut Pamięci Narodowej można kupić:

  • w Centrum Edukacyjnym IPN
    ul. Marszałkowska 21/25, Warszawa
  • punkt czynny:
    poniedziałki i środy 9.00–17.00
    wtorki, czwartki i piątki 10.00–18.00

    tel. 22 576 30 05
    Marcin.Myslinski@ipn.gov.pl

Sprzedaż wysyłkowa publikacji Centrali IPN:

tel./fax 22 431 82 91
Agata.Kraska@ipn.gov.pl
tel. 22 431 82 88
Joanna.Pamula@ipn.gov.pl
tel. 22 431 82 92
Joanna.Pszczola@ipn.gov.pl
tel. 22 431 82 89
Danuta.Wierzman@ipn.gov.pl


Publikacje IPN dostępne są w księgarni internetowej
www.ipn.poczytaj.pl

W USA i Kanadzie książki IPN można kupić za pośrednictwem księgarni internetowej www.ksiazka.us

Informacje na temat zakupu publikacji IPN wydanych w Oddziałach IPN można uzyskać:

  • BIAŁYSTOK
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Białymstoku, ul. Warsztatowa 1A
    pon.–pt. 7:30–15:30
    Kontakt: Magdalena Klimiuk, tel. (85) 66-457-36 Magdalena.Klimiuk@ipn.gov.pl
    Krzysztof Jodczyk, tel. 85 66-457-87, email: Krzysztof.Jodczyk@ipn.gov.pl
  • BYDGOSZCZ
    Punkt sprzedaży publikacji IPN:
    Grażyna Zielińska
    ul. Grudziądzka 9-15, 85-130 Bydgoszcz
    pon. – pt.: 8:00–16:00
    tel. (52) 325-95-13; 795 585 651
    grazyna.zielinska@ipn.gov.pl
  • GDAŃSK
    Punkt sprzedaży publikacji IPN:
    Krzysztof Filip
    ul. Polanki 124, Gdańsk-Oliwa
    (czytelnia archiwum IPN w Gdańsku)
    czwartki: godz. 8.30-18.00
  • Informacje o publikacjach Oddziału IPN w Gdańsku, zamówienia, sprzedaż wysyłkowa:
    Marcin Węgliński
    tel. (58) 668 49 09; 882 080 940
    marcin.weglinski@ipn.gov.pl

  • KATOWICE
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Katowicach, ul. Józefowska 102, 40-145 Katowice
    pon.–pt. 7.30–15.30
    Kontakt: Tomasz Gonet, tel. 32 207 01 27 e-mail: tomasz.gonet@ipn.gov.pl  
    Prowadzimy również sprzedaż wysyłkową (zamówienia telefonicznie oraz drogą elektroniczną).
  • KRAKÓW
    Pełna oferta publikacji IPN Oddział w Krakowie i wszystkich innych oddziałów w punkcie handlowym www.ipn.poczytaj.pl
    ul. Wallek Walewskiego 4, 30-094 Kraków
    książki można także zamawiać telefonicznie: (012) 6363 222 lub za pośrednictwem strony internetowej: www.ipn.poczytaj.pl lub maila prawa@poczytaj.pl
  • LUBLIN
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Lublinie, ul. Staszica 22A
    pon. 10:00–14:00
    Kontakt: Mariusz Sawa, tel. (81) 53 63 480
  • ŁÓDŹ
    Punkt sprzedaży publikacji w Łodzi, ul. E. Orzeszkowej 31/35, 91-479 Łódź
    pn.-pt. 10:00–14:00
    Kontakt: dr Krzysztof Latocha, tel. 42 616-27-56, 
    e-mail: Krzysztof.Latocha@ipn.gov.pl
  • POZNAŃ
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Poznaniu, ul. Rolna 45a
    pon.–pt. 8:00–16:00
    Kontakt: Referat Badań Naukowych, Karolina Bittner, tel. (61) 835 69 58,
    karolina.bittner@ipn.gov.pl
  • RZESZÓW
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Rzeszowie, ul. Słowackiego 18
    pon.–pt. 7:30–15:00
    Kontakt: Andrzej Magoń, tel. (17) 86 06 022
  • SZCZECIN
    * Punkt sprzedaży publikacji IPN w Szczecinie, ul Janickiego 30, 71-470 Szczecin
    pon.–pt. 10:00–14:00
    Kontakt: Referat Prawno-Organizacyjny
    Beata Zarębska tel. 91 48 49 874;
    Monika Fiedorczuk tel. 48 49 852
    * Siedziba IPN przy ul. Piotra Skargi 14
    pon.–pt. 10.00-14.00
    Kontakt: Sekretariat OBEP, Lidia Złota, tel. 91 312 94 00
  • WARSZAWA
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Oddziale IPN w Warszawie, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa (Intraco 10 p.)
    pon.–pt. 9:00–16:00
    Kontakt: Tomasz Czopowicz, tel. (22) 860 70 23, tomasz.czopowicz@ipn.gov.pl
  • WROCŁAW
    Punkt sprzedaży publikacji IPN we Wrocławiu, pl. Strzelecki 25, 50-224 Wrocław
    pon.–pt. 8:00–15:00
    Kontakt: Aleksandra Radziejewska, tel. (71) 326 97 33, aleksandra.radziejewska@ipn.gov.pl