Co? Gdzie? Kiedy?


Twoje skróty

Dodaj link

Milicja Obywatelska w Sopocie w latach 1945–1949

Miniaturka
Krzysztof Filip, Milicja Obywatelska w Sopocie w latach 1945-1949, Gdańsk 2011, 260 s.

Publikacja jest prawdopodobnie pierwszą w kraju monografią poświęconą dziejom jednostki MO na poziomie pojedynczej miejscowości i należy do nielicznych prac dotyczących historii Milicji Obywatelskiej. Oczywiście pojawiały się dotychczas prace dyplomowe na wspomniane tematy, jednak żadnej z nich dotąd nie opublikowano. Książka Krzysztofa Filipa stanowi także ciekawe źródło informacji na temat powojennych dziejów Sopotu, znanych głównie z publikacji popularnonaukowych.

Praca ta jest owocem kilkuletnich badań autora. Jego zamierzeniem było całościowe opisanie historii i działalności MO w Sopocie w latach 1945–1949. W tym celu autor dokonał rozległej kwerendy archiwalnej. Wykorzystano dokumentację znajdującą się w zasobach Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej (w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Lublinie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie i Warszawie), a także Archiwum Państwowego w Gdańsku i jego oddziale w Gdyni oraz Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie. Braki w dokumentacji uzupełniono dzięki relacjom zebranym od świadków oraz znajdującym się w zasobach archiwalnych. Autor skorzystał także z czasopism milicyjnych i literatury przedmiotu, zgromadzonych w różnych bibliotekach, na czele z Biblioteką Narodową.

Książka podzielona jest na osiem rozdziałów. Niemal każdy z nich dotyczy innego zagadnienia. Na samym początku pracy został opisany proces wyzwalania obszaru przyszłego województwa gdańskiego, a zwłaszcza Sopotu spod okupacji hitlerowskiej przez Armię Czerwoną, a także sytuacja demograficzna i życie społeczno-polityczne tego terenu. Następnie scharakteryzowano proces formowania jednostek Milicji Obywatelskiej na terenie powojennej Polski i województwa gdańskiego oraz Sopotu. Autor przedstawił tutaj specyfikę oraz dyslokację poszczególnych sopockich jednostek MO. W kolejnej części pracy dokonano charakterystyki komendantów i kierowników sopockiej MO oraz przedstawiono ogólny obraz kadr milicyjnych. Rozdział ten zawiera również informacje o umundurowaniu, uzbrojeniu i wyposażeniu funkcjonariuszy. W rozdziale piątym opisano działalność sopockiej MO w omawianym okresie, przedstawiając przy okazji kwestie światopoglądowe. Kolejna część książki została poświęcona zagadnieniu kształcenia milicjantów, nie tylko zawodowego i bojowego, lecz także „polityczno-wychowawczego”. Zarysowano także problem poziomu wykształcenia ogólnego funkcjonariuszy i sposobów na jego uzupełnianie. Zainteresowania autora nie koncentrowały się jedynie na służbie ówczesnego milicjanta, lecz także na jego życiu prywatnym. Kwestie te poruszono w rozdziale siódmym. Znalazły się tam informacje dotyczące m.in. wysokości płac funkcjonariuszy, ich wyżywienia i warunków mieszkaniowych. Niewielu polskich historyków badało służby porządku publicznego pod tym kątem. W ostatnim, ósmym rozdziale przedstawiono pomocniczą formację MO, czyli Ochotniczą Rezerwę Milicji Obywatelskiej. Całość książki uatrakcyjniają archiwalne i współczesne fotografie przedstawiające kierowników sopockiej MO, siedziby jej jednostek oraz dokumenty.

Publikacja jest 12 tomem wydanym w ramach oddziałowej serii wydawniczej gdańskiego oddziału IPN.

SPIS TREŚCI

WSTĘP 

ROZDZIAŁ I. Województwo gdańskie i Sopot w latach 1945–1949

  • Powstanie województwa gdańskiego, jego administracji i struktur partyjnych
  • Zdobycie Sopotu i zorganizowanie jego życia społeczno-politycznego
  • Sytuacja demograficzna województwa gdańskiego i Sopotu w latach 1945–1949 

ROZDZIAł II. Milicja Obywatelska w początkach Polski Ludowej

  • Powstanie MO jako powojennej służby policyjnej
  • Formowanie pierwszych struktur milicji w Polsce
  • Struktury Milicji Obywatelskiej w województwie gdańskim

ROZDZIAł III. Utworzenie i organizacja Milicji Obywatelskiej w Sopocie

  • Organizacja aparatu policyjnego w Sopocie 
  • Komenda Powiatowa MO na powiat gdański z siedzibą w Sopocie
  • Komenda Miejska (pó niejszy Komisariat Miejski) MO
  • Wojewódzka Szkoła Podoficerska MO (Kurs Przeszkolenia Szeregowych)
  • Posterunki i komisariaty podległe Komendzie Miejskiej MO
  • Posterunek kolejowy MO
  • Jednostki MO regulujące ruch drogowy
  • II Komisariat Morski i posterunek ratowniczo-morski/portowy MO

ROZDZIAŁ IV. Kadry sopockiej milicji 

  • Komendanci (kierownicy) miejskiej MO
  • Kierownicy I i II posterunku (komisariatu) MO (kwiecień/maj–wrzesień 1945 r.)
  • Kierownictwo II Komisariatu Morskiego i posterunku ratowniczo-morskiego / portowego w Sopocie
  • Struktura organizacyjna i stan osobowy jednostek sopockiej milicji
  • Kryteria doboru kadr
  • Umundurowanie
  • Uzbrojenie i wyposażenie

ROZDZIAŁ V. Działalność Milicji Obywatelskiej w Sopocie w latach 1945–1949

  • Główne kierunki działań sopockiej MO w latach 1945–1949
  • Działania rutynowe
  • Milicja Obywatelska a organy państwowe i samorządowe
  • Relacje MO z UBP, WOP, Armią Czerwoną i SOK
  • Milicja Obywatelska wobec partii politycznych i praktyk religijnych

ROZDZIAŁ VI. Kształcenie kadr milicyjnych

  • Szkoły milicyjne
  • Szkolenie zawodowe i bojowe
  • Szkolenie polityczno-wychowawcze
  • Wykształcenie ogólne

ROZDZIAŁ VII. Milicjant po służbie

  • Uposażenie
  • Wyżywienie i opieka lekarska
  • Warunki mieszkaniowe
  • Ulgi cenowe
  • Sport
  • Czas wolny i zainteresowania

ROZDZIAŁ VIII. Działalność Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej i pozostałych organów porządkowych w Sopocie

  • ORMO w Sopocie w latach 1946–1949
  • Pozostałe organy porządku publicznego

ZAKOŃCZENIE
WYKAZ SKRÓTÓW
BIBLIOGRAFIA
INDEKS OSÓB
ANEKS ZDJĘCIOWY
 


Księgarnie internetowe:

Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25, Warszawa 

Księgarnia czynna:
poniedziałki i środy 9.00–17.00
wtorki, czwartki i piątki 10.00–18.00
Katarzyna Maciak-Żulewska
tel. 22 576 30 05, [email protected]

Księgarnia IPN, ul. Wołoska 7 (budynek Mars), Warszawa

Księgarnia czynna:
poniedziałek–piątek 8.30–16.00
tel. 22 581 86 78
fax 22 581 89 77 

Sprzedaż wysyłkowa książek i gier oraz prenumerata czasopisma: 

Joanna Pamuła
tel. 22 581 86 78, [email protected]
Joanna Pszczoła
tel. 22 581 86 79, [email protected]

Sprzedaż hurtowa gier: 

Danuta Wierzman
tel. 22 581 86 96, [email protected]

Promocja:

Maciej Steppa
tel. (22) 581-86-97 [email protected]

Informacje na temat zakupu publikacji IPN wydanych w Oddziałach IPN można uzyskać:

Instytut Pamięci Narodowej | Zapraszamy do księgarń, w których dostępne są wydawnictwa IPN

Lista księgarń,  w których dostępne są wydawnictwa IPN:

  • Sieć księgarni „Dom Książki”
  • Sieć księgarska Matras
  • Sieć księgarni „Gazety Polskiej”
  • AUGUSTÓW: Księgarnia Atena, ul. Rynek Zygmunta Augusta 26
  • BIAŁYSTOK: Księgarnia św. Jerzego, ul.  Kościelna 1
  • BIAŁYSTOK: Księgarnia „Edukacyjna”, ul. Sienkiewicza 18
  • BIAŁYSTOK: Książnica Podlaska, ul. Kilińskiego 16
  • BIAŁYSTOK: Muzeum Podlaskie, ul. Rynek Kościuszki 10
  • GDAŃSK: Gdańska Księgarnia Naukowa, Łagiewniki 56
  • GDAŃSK: Punkt Sprzedaży Fundacji Promocji Solidarności, Sala BHP, Doki 1, Gdańsk
  • GRAJEWO: Księgarnia Grajewo, ul. Wojska Polskiego 32
  • JAROCIN: Stara Szuflada
  • KATOWICE: Księgarnia Liber 
  • KATOWICE: Księgarnia Wolne Słowo
  • KRAKÓW: S.C. Dante, G. Baran, G. Fugiel, Wallek-Wallewskiego 4 (http://www.ipn.poczytaj.pl/ )
  • KRAKÓW: Główna Księgarnia Naukowa
  • KRAKÓW: Księgarnia Akademicka
  • KRAKÓW: Księgarnia Muza 
  • KRAKÓW: Ateneum
  • KRAKÓW: Księgarnia „Naszego Dziennika” 
  • KRAKÓW: Wydawnictwo Avalon Sp. z o.o., ul. Fiołkowa 4/13
  • KROSNO: Antykwariat i Księgarnia Zbigniew Oprządek
  • LEŻAJSK: Księgarnia Nova
  • LUBLIN: Księgarnia Uniwersytecka
  • ŁÓDŹ: Księgarnia Odkrywcy, ul. Narutowicza 46
  • POZNAŃ: Księgarnia Powszechna Poznań
  • PRZEMYŚL: Księgarnia BOSZ
  • PRZEWORSK: Księgarnia AKS Kazimierz Szczygielski
  • RADOM: Księgarnia Atena, ul. Traugutta 35 
  • RADOM: Sonet. Księgarnia. Świątek B.M., ul. Stefana Żeromskiego 27
  • RADOM: Księgarnia Literacka im. W. Gombrowicza, ul Stefana Żeromskiego 83
  • RADOM: Centrum Informacji Turystycznej przy Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w Radomiu, ul. Traugutta 3
  • RADOM: Księgarnia św. Kazimierza, ul. J. Malczewskiego 1
  • RZESZÓW: Księgarnia BOSZ
  • RZESZÓW: Księgarnia Libra
  • RZESZÓW: Księgarnia Nova
  • SIEMIATYCZE: Księgarnia „pod Kasztanem”, ul. Pałacowa 14
  • SOSNOWIEC: Księgarnia Akademicka Żak
  • SZCZECIN: Księgarnia „Atut”, ul. Bogusława 13
  • SZCZECIN: Księgarnia „Sedina”, al. Wyzwolenia 97
  • TORUŃ: Księgarnia UMK, Gagarina 11
  • TORUŃ:  Księgarnia „Centrum”, Chełmińska 4
  • TORUŃ: Księgarnia Studencka
  • TORUŃ: Księgarnia Centrum 
  • WARSZAWA: Księgarnia PWN, Gottlieba Daimlera 2
  • WARSZAWA: „Lexicon”, Dereniowa 2/96, Warszawa
  • WARSZAWA: Główna Księgarnia Naukowa im. Bolesława Prusa, ul. Krakowskie Przedmieście 7
  • WARSZAWA: „REJTAN” ul. Świętokrzyska 16
  • WARSZAWA: Księgarnia LIBER 
  • WARSZAWA: Księgarnia Historyczna 
  • WARSZAWA: Księgarnia Historyczna – Piotr Maroński
  • WARSZAWA: Księgarnia „Naszego Dziennika” 
  • WROCŁAW: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Szewska 37
  • ZAMOŚĆ: Dom Książki, ul. Żeromskiego

Hurtownie:

  • OSDW Azymut,
  • Firma Księgarska Olesiejuk,
  • ABC Władysław Kondej Poznań,
  • Kodeks 2002 Bydgoszcz – Białe Błota