Co? Gdzie? Kiedy?


Twoje skróty

Dodaj link

Milicja Obywatelska w Sopocie w latach 1945–1949

Miniaturka
Krzysztof Filip, Milicja Obywatelska w Sopocie w latach 1945-1949, Gdańsk 2011, 260 s.

Publikacja jest prawdopodobnie pierwszą w kraju monografią poświęconą dziejom jednostki MO na poziomie pojedynczej miejscowości i należy do nielicznych prac dotyczących historii Milicji Obywatelskiej. Oczywiście pojawiały się dotychczas prace dyplomowe na wspomniane tematy, jednak żadnej z nich dotąd nie opublikowano. Książka Krzysztofa Filipa stanowi także ciekawe źródło informacji na temat powojennych dziejów Sopotu, znanych głównie z publikacji popularnonaukowych.

Praca ta jest owocem kilkuletnich badań autora. Jego zamierzeniem było całościowe opisanie historii i działalności MO w Sopocie w latach 1945–1949. W tym celu autor dokonał rozległej kwerendy archiwalnej. Wykorzystano dokumentację znajdującą się w zasobach Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej (w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Lublinie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie i Warszawie), a także Archiwum Państwowego w Gdańsku i jego oddziale w Gdyni oraz Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie. Braki w dokumentacji uzupełniono dzięki relacjom zebranym od świadków oraz znajdującym się w zasobach archiwalnych. Autor skorzystał także z czasopism milicyjnych i literatury przedmiotu, zgromadzonych w różnych bibliotekach, na czele z Biblioteką Narodową.

Książka podzielona jest na osiem rozdziałów. Niemal każdy z nich dotyczy innego zagadnienia. Na samym początku pracy został opisany proces wyzwalania obszaru przyszłego województwa gdańskiego, a zwłaszcza Sopotu spod okupacji hitlerowskiej przez Armię Czerwoną, a także sytuacja demograficzna i życie społeczno-polityczne tego terenu. Następnie scharakteryzowano proces formowania jednostek Milicji Obywatelskiej na terenie powojennej Polski i województwa gdańskiego oraz Sopotu. Autor przedstawił tutaj specyfikę oraz dyslokację poszczególnych sopockich jednostek MO. W kolejnej części pracy dokonano charakterystyki komendantów i kierowników sopockiej MO oraz przedstawiono ogólny obraz kadr milicyjnych. Rozdział ten zawiera również informacje o umundurowaniu, uzbrojeniu i wyposażeniu funkcjonariuszy. W rozdziale piątym opisano działalność sopockiej MO w omawianym okresie, przedstawiając przy okazji kwestie światopoglądowe. Kolejna część książki została poświęcona zagadnieniu kształcenia milicjantów, nie tylko zawodowego i bojowego, lecz także „polityczno-wychowawczego”. Zarysowano także problem poziomu wykształcenia ogólnego funkcjonariuszy i sposobów na jego uzupełnianie. Zainteresowania autora nie koncentrowały się jedynie na służbie ówczesnego milicjanta, lecz także na jego życiu prywatnym. Kwestie te poruszono w rozdziale siódmym. Znalazły się tam informacje dotyczące m.in. wysokości płac funkcjonariuszy, ich wyżywienia i warunków mieszkaniowych. Niewielu polskich historyków badało służby porządku publicznego pod tym kątem. W ostatnim, ósmym rozdziale przedstawiono pomocniczą formację MO, czyli Ochotniczą Rezerwę Milicji Obywatelskiej. Całość książki uatrakcyjniają archiwalne i współczesne fotografie przedstawiające kierowników sopockiej MO, siedziby jej jednostek oraz dokumenty.

Publikacja jest 12 tomem wydanym w ramach oddziałowej serii wydawniczej gdańskiego oddziału IPN.

SPIS TREŚCI

WSTĘP 

ROZDZIAŁ I. Województwo gdańskie i Sopot w latach 1945–1949

  • Powstanie województwa gdańskiego, jego administracji i struktur partyjnych
  • Zdobycie Sopotu i zorganizowanie jego życia społeczno-politycznego
  • Sytuacja demograficzna województwa gdańskiego i Sopotu w latach 1945–1949 

ROZDZIAł II. Milicja Obywatelska w początkach Polski Ludowej

  • Powstanie MO jako powojennej służby policyjnej
  • Formowanie pierwszych struktur milicji w Polsce
  • Struktury Milicji Obywatelskiej w województwie gdańskim

ROZDZIAł III. Utworzenie i organizacja Milicji Obywatelskiej w Sopocie

  • Organizacja aparatu policyjnego w Sopocie 
  • Komenda Powiatowa MO na powiat gdański z siedzibą w Sopocie
  • Komenda Miejska (pó niejszy Komisariat Miejski) MO
  • Wojewódzka Szkoła Podoficerska MO (Kurs Przeszkolenia Szeregowych)
  • Posterunki i komisariaty podległe Komendzie Miejskiej MO
  • Posterunek kolejowy MO
  • Jednostki MO regulujące ruch drogowy
  • II Komisariat Morski i posterunek ratowniczo-morski/portowy MO

ROZDZIAŁ IV. Kadry sopockiej milicji 

  • Komendanci (kierownicy) miejskiej MO
  • Kierownicy I i II posterunku (komisariatu) MO (kwiecień/maj–wrzesień 1945 r.)
  • Kierownictwo II Komisariatu Morskiego i posterunku ratowniczo-morskiego / portowego w Sopocie
  • Struktura organizacyjna i stan osobowy jednostek sopockiej milicji
  • Kryteria doboru kadr
  • Umundurowanie
  • Uzbrojenie i wyposażenie

ROZDZIAŁ V. Działalność Milicji Obywatelskiej w Sopocie w latach 1945–1949

  • Główne kierunki działań sopockiej MO w latach 1945–1949
  • Działania rutynowe
  • Milicja Obywatelska a organy państwowe i samorządowe
  • Relacje MO z UBP, WOP, Armią Czerwoną i SOK
  • Milicja Obywatelska wobec partii politycznych i praktyk religijnych

ROZDZIAŁ VI. Kształcenie kadr milicyjnych

  • Szkoły milicyjne
  • Szkolenie zawodowe i bojowe
  • Szkolenie polityczno-wychowawcze
  • Wykształcenie ogólne

ROZDZIAŁ VII. Milicjant po służbie

  • Uposażenie
  • Wyżywienie i opieka lekarska
  • Warunki mieszkaniowe
  • Ulgi cenowe
  • Sport
  • Czas wolny i zainteresowania

ROZDZIAŁ VIII. Działalność Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej i pozostałych organów porządkowych w Sopocie

  • ORMO w Sopocie w latach 1946–1949
  • Pozostałe organy porządku publicznego

ZAKOŃCZENIE
WYKAZ SKRÓTÓW
BIBLIOGRAFIA
INDEKS OSÓB
ANEKS ZDJĘCIOWY
 


Publikacje wydane przez Instytut Pamięci Narodowej można kupić:

  • w Centrum Edukacyjnym IPN
    ul. Marszałkowska 21/25, Warszawa
  • punkt czynny:
    poniedziałki i środy 9.00–17.00
    wtorki, czwartki i piątki 10.00–18.00

    tel. 22 576 30 05
    Marcin.Myslinski@ipn.gov.pl

Sprzedaż wysyłkowa publikacji Centrali IPN:

tel./fax 22 431 82 91
Agata.Kraska@ipn.gov.pl
tel. 22 431 82 88
Joanna.Pamula@ipn.gov.pl
tel. 22 431 82 92
Joanna.Pszczola@ipn.gov.pl
tel. 22 431 82 89
Danuta.Wierzman@ipn.gov.pl


Publikacje IPN dostępne są w księgarni internetowej
www.ipn.poczytaj.pl

W USA i Kanadzie książki IPN można kupić za pośrednictwem księgarni internetowej www.ksiazka.us

Informacje na temat zakupu publikacji IPN wydanych w Oddziałach IPN można uzyskać:

  • BIAŁYSTOK
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Białymstoku, ul. Warsztatowa 1A
    pon.–pt. 7:30–15:30
    Kontakt: Magdalena Klimiuk, tel. (85) 66-457-36 Magdalena.Klimiuk@ipn.gov.pl
    Krzysztof Jodczyk, tel. 85 66-457-87, email: Krzysztof.Jodczyk@ipn.gov.pl
  • BYDGOSZCZ
    Punkt sprzedaży publikacji IPN:
    Grażyna Zielińska
    ul. Grudziądzka 9-15, 85-130 Bydgoszcz
    pon. – pt.: 8:00–16:00
    tel. (52) 325-95-13; 795 585 651
    grazyna.zielinska@ipn.gov.pl
  • GDAŃSK
    Punkt sprzedaży publikacji IPN:
    Krzysztof Filip
    ul. Polanki 124, Gdańsk-Oliwa
    (czytelnia archiwum IPN w Gdańsku)
    czwartki: godz. 8.30-18.00
  • Informacje o publikacjach Oddziału IPN w Gdańsku, zamówienia, sprzedaż wysyłkowa:
    Marcin Węgliński
    tel. (58) 668 49 09; 882 080 940
    marcin.weglinski@ipn.gov.pl

  • KATOWICE
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Katowicach, ul. Józefowska 102, 40-145 Katowice
    pon.–pt. 7.30–15.30
    Kontakt: Tomasz Gonet, tel. 32 207 01 27 e-mail: tomasz.gonet@ipn.gov.pl  
    Prowadzimy również sprzedaż wysyłkową (zamówienia telefonicznie oraz drogą elektroniczną).
  • KRAKÓW
    Pełna oferta publikacji IPN Oddział w Krakowie i wszystkich innych oddziałów w punkcie handlowym www.ipn.poczytaj.pl
    ul. Wallek Walewskiego 4, 30-094 Kraków
    książki można także zamawiać telefonicznie: (012) 6363 222 lub za pośrednictwem strony internetowej: www.ipn.poczytaj.pl lub maila prawa@poczytaj.pl
  • LUBLIN
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Lublinie, ul. Staszica 22A
    pon. 10:00–14:00
    Kontakt: Mariusz Sawa, tel. (81) 53 63 480
  • ŁÓDŹ
    Punkt sprzedaży publikacji w Łodzi, ul. E. Orzeszkowej 31/35, 91-479 Łódź
    pn.-pt. 10:00–14:00
    Kontakt: dr Krzysztof Latocha, tel. 42 616-27-56, 
    e-mail: Krzysztof.Latocha@ipn.gov.pl
  • POZNAŃ
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Poznaniu, ul. Rolna 45a
    pon.–pt. 8:00–16:00
    Kontakt: Referat Badań Naukowych, Karolina Bittner, tel. (61) 835 69 58,
    karolina.bittner@ipn.gov.pl
  • RZESZÓW
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Rzeszowie, ul. Słowackiego 18
    pon.–pt. 7:30–15:00
    Kontakt: Andrzej Magoń, tel. (17) 86 06 022
  • SZCZECIN
    * Punkt sprzedaży publikacji IPN w Szczecinie, ul Janickiego 30, 71-470 Szczecin
    pon.–pt. 10:00–14:00
    Kontakt: Referat Prawno-Organizacyjny
    Beata Zarębska tel. 91 48 49 874;
    Monika Fiedorczuk tel. 48 49 852
    * Siedziba IPN przy ul. Piotra Skargi 14
    pon.–pt. 10.00-14.00
    Kontakt: Sekretariat OBEP, Lidia Złota, tel. 91 312 94 00
  • WARSZAWA
    Punkt sprzedaży publikacji IPN w Oddziale IPN w Warszawie, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa (Intraco 10 p.)
    pon.–pt. 9:00–16:00
    Kontakt: Tomasz Czopowicz, tel. (22) 860 70 23, tomasz.czopowicz@ipn.gov.pl
  • WROCŁAW
    Punkt sprzedaży publikacji IPN we Wrocławiu, pl. Strzelecki 25, 50-224 Wrocław
    pon.–pt. 8:00–15:00
    Kontakt: Aleksandra Radziejewska, tel. (71) 326 97 33, aleksandra.radziejewska@ipn.gov.pl