Konferencja naukowa „Dokumenty zniszczyć…!” – Wrocław, 1 grudnia 2008 r.

W dniu 1 grudnia br. w Audytorium Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego (ul. Szewska 49) odbyła się konferencja naukowa „»Dokumenty zniszczyć !« Proces niszczenia dokumentacji Służby Bezpieczeństwa PRL w latach 1989–1990”. Organizatorem konferencji jest Oddziałowe Biuro Archiwizacji i Udostępniania Dokumentów IPN we Wrocławiu.

Podczas spotkania naukowcy z różnych ośrodków badawczych zaprezentowali proces oraz zakres niszczenia dokumentów Służby Bezpieczeństwa PRL w latach 1989–1990. Problematyka ta została ukazana na szerszym tle historycznym: decyzji politycznych zapadłych w Moskwie i Warszawie, ewolucji organizacyjnej struktur komunistycznej bezpieki oraz dostosowywania zadań SB do nowej sytuacji w kraju.

Głównym celem sesji było rozpoznanie mechanizmów i procesów zacierania śladów działalności operacyjnej (w tym ukrywania zbrodni komunistycznych) funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa PRL poprzez niszczenie dokumentacji (np. agenturalnej, sprawozdawczej, finansowej, środków ewidencyjnych), a także podsumowanie efektów tej operacji w oparciu o przejęty przez Instytut Pamięci Narodowej zasób archiwalny.

Najważniejsze zagadnienia dotyczyły:

- decyzji politycznych oraz instrukcji wykonawczych (centralnych, regionalnych);
- funkcjonariuszy KC/KW PZPR oraz SB MSW/WUSW odpowiedzialnych za operację;
- technologii samego niszczenia (mielenie; palenie);
- miejsc zniszczeń (fabryki papieru, dziedzińce komend, obrzeża miast);
- metodyki i skali zniszczeń środków ewidencyjnych (kartoteki, dzienniki);
- funkcjonariuszy biorących udział w niszczeniu (pion „C” MSW/WUSW oraz piony operacyjne w centrali i jednostkach terenowych);
- skali zniszczeń (ile i co zniszczono; jaka część ocalała);
- „prywatyzacji” i kopiowania akt przez funkcjonariuszy SB.

Program:

Otwarcie: prof. dr hab. Włodzimierz Suleja

Część I: Wprowadzenie
Prowadzenie: prof. dr hab. Rościsław Żerelik

• prof. dr hab. Włodzimierz Suleja, Polska rewolucja lat 1989–1990
• Paweł Piotrowski, Przekształcenia organizacyjne SB w latach 1989–1990
• dr Stanisław Koller, Niszczenie dokumentacji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych (zarządzenia i instrukcje wykonawcze 1956–1990)

Część II: Centrala Służby Bezpieczeństwa PRL
Prowadzenie: dr hab. Krzysztof Szwagrzyk

• dr Wojciech Sawicki, Niszczenie akt pionu SB do walki z „Solidarnością” (ze względu na nieobecność prelegenta referat odczytał dr Mariusz Żuławnik)
• dr Stanisław Koller, Niszczenie akt pionu SB do walki z Kościołem
• dr Wojciech Sawicki, Niszczenie akt wywiadu cywilnego PRL (ze względu na nieobecność prelegenta, referat odczytała Katarzyna Ostrowska)
• Katarzyna Ostrowska, dr Mariusz Żuławnik, Niszczenie kartotek Biura „C” MSW w latach 1989–1990

Część III: Jednostki wojewódzkie Służby Bezpieczeństwa PRL:
Prowadzenie: dr Tomasz Balbus

• dr Rafał Leśkiewicz, dr Rafał Kościański, Poznań
• Stefan Białek, dr Piotr Dyba, Wrocław
• Rafał Dyrcz, Kraków
• Radosław Peterman, Łódź
• Marzena Kruk, Gdańsk
• dr Dariusz Byszuk, Rzeszów

Podsumowanie: prof. dr hab. Włodzimierz Suleja