Z okazji 70 rocznicy obrony Warszawy Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej zaprasza na historyczną grę miejską pt. „Szlakiem cywilnej obrony Warszawy – wrzesień 1939”. Honorowy Patronat na grą objęła Prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz.
Gra odbędzie się w dniu 26 IX 2009. Regulamin gry oraz formularz zgłoszenia znajdują się na stronie internetowej www.gramiejska.ipn.gov.pl
Wprowadzenie
1 września 1939 roku wojska niemieckie, bez wypowiedzenia wojny, atakują Polskę. Mężnie walczący polscy żołnierze ustępują pola liczniejszemu i nowocześniej wyposażonemu wrogowi. Niemcy w szybkim tempie zmierzają w kierunku Warszawy. Wielka Brytania i Francja stawiają Niemcom ultimatum, a z braku ich reakcji wypowiadają wojnę. Na wieść o tym tłumy warszawiaków, mimo alarmu lotniczego, gromadzą się pod ambasadami tych krajów, wiwatują, śpiewają hymn. Czy mają podstawy do radości i nadziei?
Z powodu złej sytuacji na froncie rząd polski postanawia ewakuować się na wschód. Plotki o szybko zbliżających się oddziałach niemieckich powodują panikę i chaos. Z Warszawy ewakuują się prawie wszystkie urzędy i instytucje państwowe, opuszcza ją również część Policji Państwowej i Straży Ogniowej. Działające ponownie (od 7 września) Polskie Radio nadaje przemówienie płk. Romana Umiastowskiego, który nakazuje opuścić Warszawę tysiącom mężczyzn zdolnym do walki. Czy miasto ogarnie paraliż? Kto zapanuje nad chaosem?
Pomóż Cywilnemu Komisarzowi przy Dowództwie Obrony Warszawy, Stefanowi Starzyńskiemu. Zostań członkiem Straży Obywatelskiej – już dziś wejdź do gry.
Czym jest gra miejska?
Gry miejskie cieszą się coraz większą popularnością, organizowane są przez wiele instytucji i miast. Można powiedzieć, że jest to nowa forma rozrywki, aktywnego spędzenia czasu wolnego. Założeniem jest wykorzystanie przestrzeni miasta jako istotnego elementu gry. Odkrywa się miasto, poznaje je z innej, nieznanej dotąd perspektywy. Dlatego często pojawiają się hasła, np. „miasto jest planszą”, „miasto to gra – wejdź do gry”. Tego typu forma aktywności łączy w sobie wiele elementów: happeningów ulicznych, gier komputerowych, strategicznych gier planszowych, gier RPG czy harcerskich podchodów, opowiadań, spotkań z ciekawymi postaciami. Gry miejskie mogą być organizowane w różnych miejscach i mieć dowolny scenariusz: oparty na faktach lub wymyślony przez autorów. Tematyką mogą być wydarzenia historyczne, literackie, turystyczne, związane z historią regionu. Zdarza się, że gry miejskie rozpoczynają się w internecie, a następnie są kontynuowane w świecie rzeczywistym.
Ta forma aktywności adresowana nie tylko do młodzieży z powodzeniem może być uznana za nową metodę edukacji historycznej. Jej uczestnicy poznają swoje miasto jako przestrzeń historyczną i osoby z nim związane. Dostają impuls do intensywniejszego zainteresowania przeszłością i rozwijania myślenia historycznego.
Szlakiem cywilnej obrony Warszawy
Gra miejska zatytułowana „Szlakiem cywilnej obrony Warszawy” to jeden z wielu projektów edukacyjnych Biura Edukacji Publicznej IPN. Będą w niej brały udział kilkuosobowe zespoły uczestników, którzy wcielą się w rolę członków Straży Obywatelskiej (organizacji działającej w Warszawie od 6 września do 30 października 1939 roku). Gracze będą mieli za zadanie udzielić pomocy w organizacji obrony Warszawy. Zespoły poznają historię cywilnej obrony Warszawy. Zetkną się z materiałami archiwalnymi: gazetami z września, plakatami, audycjami radiowymi, spotkaniami z postaciami historycznymi, niemieckimi zdjęciami lotniczymi itd. Kluczem do zakończenia gry będzie: rozwiązanie zadań w przewidzianym czasie, szybkość działania, kojarzenie faktów i miejsc, orientacja w strukturze miasta zarówno tej dzisiejszej, jak i z okresu obrony Warszawy, skuteczna praca zespołowa i odrobina sprytu.
Co zrobić, aby wziąć udział w grze?
- Zbierz zespół od 2 do 5 osób (niepełnoletni mogą wziąć udział w grze za zgodą rodziców i pod opieką osoby dorosłej);
- Zapoznaj się ze stroną internetową gry, gdzie jest zamieszczona historia cywilnej obrony Warszawy – te informacje mogą się przydać podczas gry i do rozwiązywania zagadek;
- Wykonaj do 20 września zadanie wejściowe – pomóż nam stworzyć mapę miejsc, pomników, tablic, nazw ulic i placów itd., związanych z obroną Warszawy. Wykonaj zdjęcie i krótko je opisz (szczegóły na stronie www.gramiejska.ipn.gov.pl);
- Wypełnij formularz zgłoszeniowy (dostępny na stronie internetowej) i zgłoś się do gry do 20 września 2009 roku;
- Poczekaj na potwierdzenie zgłoszenia udziału w grze – liczba zespołów mogących wziąć udział w grze jest ograniczona;
- Przyjdź 26 września 2009 roku o godz. 10.00 na wyznaczone miejsce startowe; Być może to Twoja drużyna jako pierwsza pozna historię cywilnej obrony Warszawy i rozwiąże wszystkie zagadki.
Nagrody
Na każdego gracza z pięciu najlepszych drużyn czekają nagrody główne:
I miejsce – namiot turystyczny dwuosobowy,
II miejsce – plecak turystyczny,
III miejsce – plecak rowerowy,
IV miejsce – zestaw turystyczny: termos ze stali nierdzewnej
oraz latarka turystyczna,
V miejsce – saszetka biodrowa.
Pozostali uczestnicy otrzymają nagrody pamiątkowe.
Kto może grać?
Do gry zapraszamy osoby w każdym wieku: przyjaciół, rodzinę, kolegów z jednej klasy, członków drużyny harcerskiej, studentów. Uwaga: niepełnoletni mogą wziąć udział w grze za zgodą rodziców i pod opieką dorosłego.
Jak zgłosić się do gry?
Możesz zgłosić się do gry:
- wypełniając formularz zgłoszeniowy na stronie internetowej: www.gramiejska.ipn.gov.pl
- pisząc do Biura Edukacji Publicznej IPN na adres mailowy: gra.miejska@ipn.gov.pl lub adres korespondencyjny Biura Edukacji Publicznej IPN ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa, z dopiskiem „gra miejska”.
Chętnie odpowiemy na wszystkie Twoje pytania!
Zgłoszenia przyjmowane są do 20 września 2009 roku lub do wyczerpania miejsc – informacja ta znajdzie się na stronie internetowej o grze.
Pamiętaj, by koniecznie zapoznać się z regulaminem gry. Jest on dostępny na stronie internetowej: www.gramiejska.ipn.gov.pl oraz w siedzibie organizatora.
Fragment rozmowy z członkiem Straży Obywatelskiej*
Bardzo mnie interesuje historia Straży Obywatelskiej – organizacji działającej w Warszawie podczas oblężenia miasta. Czy mógłby Pan, jako jej członek, nieco o niej opowiedzieć?
Oczywiście. Chętnie opowiem o swoich doświadczeniach. Bardzo mnie też cieszy, że ktoś interesuje się historią cywilnej obrony Warszawy.
Skąd pochodzi określenie „cywilna obrona Warszawy”? Czy to znaczy, że ludność cywilna walczyła z Niemcami?
W zasadzie można powiedzieć, że tylko dzięki postawie ludności Warszawy, wielu organizacji społecznych, władz cywilnych, społeczników oraz prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego miasto mogło bronić się w osamotnieniu tak długo. Nie przesadzę, gdy powiem, że obok wojskowego był też „cywilny front obrony” Warszawy. Nie wiem, czy wiesz, że obrona Warszawy była najdłużej trwającą bitwą wojny obronnej 1939 roku. Ludność cywilna pomagała w budowie rowów przeciwlotniczych, czołgowych, barykad, organizowała kuchnie polowe dla żołnierzy, szpitale, znosiła niedogodności, śmierć bliskich, głód i brak wody do picia, a nawet walczyła z wrogiem. Chęć włączenia się do pomocy była tak duża, że niejednokrotnie czekaliśmy po kilka godzin, aż znajdzie się wolna łopata, szpadel czy coś do roboty. A w późniejszej fazie obrony Warszawy wielu mężczyzn ochotniczo zgłaszało się, by walczyć na froncie. 12 września Starzyński ogłosił przez radio, że dowódca obrony Warszawy gen. Walerian Czuma zezwolił na powstanie pierwszego oddziału Obrony Warszawy i w związku z tym prosi 600 zdolnych, gotowych do boju ludzi, by za pół godziny stawili się przed Pałacem Mostowskich. Nim skończył przemawiać, czekało na niego kilka tysięcy ochotników. Z trudem udało mu się wybrać z tego tłumu tylko 600 osób.I ciekawe, że gdy zostali, by ich umundurować i wyposażyć w broń, to okazało się, że jest ich 800!
Ciąg dalszy wywiadu oraz więcej materiałów historycznych o cywilnej obronie Warszawy na internetowej stronie gry:
www.gramiejska.ipn.gov.pl
* Fabularyzowana rozmowa przeprowadzony przez młodego człowieka ze świadkiem historii.
Rafał Pękała
Biuro Edukacji Publicznej IPN, ul. Hrubieszowska 6a; Warszawa;
tel. 022 431 83 38; mail: gra.miejska@ipn.gov.pl
