Nawigacja

Zapowiedzi wydawnicze IPN

Do pobrania: Katalog publikacji IPN jesień-zima 2018

Zapowiedzi wydawnicze IPN

Marek Gałęzowski, Jerzy Kirszak, Twórca Niepodległej. Józef Piłsudski 1867–1935, Warszawa 2018, 536 s., ISBN: 978-83-8098-474-5

„Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek”. Słowa wypowiedziane w dniu pogrzebu Józefa Piłsudskiego przez prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego znakomicie oddawały rolę Marszałka w dziejach Polski. Piłsudski sformułował ideę walki zbrojnej o niepodległość w czasie, gdy wiarę w jej spełnienie podzielała znikoma część społeczeństwa polskiego. Mimo to konsekwentnie wcielał ją w życie. Zainicjował stworzenie Związku Walki Czynnej i organizacji strzeleckich przed I wojną światową, a po jej wybuchu – Legionów Polskich. Dowodził I Brygadą Legionów i bił się o niepodległość z Rosją. Później rzucił wyzwanie pozostałym państwom zaborczym – Niemcom i Austro-Węgrom, które uwięziły go w twierdzy w Magdeburgu. W listopadzie 1918 r. z woli narodu został Naczelnikiem Państwa i rozpoczął proces budowy państwowości polskiej oraz Wojska Polskiego. Jako Naczelny Wódz poprowadził wojsko do wojny o granicę wschodnią Rzeczypospolitej. Zwycięstwo w tych zmaganiach, których kulminacyjnym momentem było odparcie najazdu bolszewickiego, zdecydowało o bycie młodego państwa. Bogato ilustrowany album Twórca Niepodległej, przygotowany w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, przedstawia życie Józefa Piłsudskiego, który potrafił nieść „swoją myśl wściekle uporczywą stworzenia tego, co byłoby funkcją siły kraju, kraju, który trwał w ciężkiej niewoli krępującej, łamiącej dusze i charaktery”.

Jolanta Mysiakowska-Muszyńska, Wojciech Jerzy Muszyński, Architekt wielkiej Polski. Roman Dmowski 1864–1939, Warszawa 2018, 400 s., ISBN: 978-83-8098-500-1

Album poświęcony życiu i działalności politycznej Romana Dmowskiego podzieliliśmy na trzy części. Pierwsza Niepodległościowy konspirator obejmuje lata 1864–1905, druga Polityk i dyplomata koncentruje się na okresie aktywności politycznej Romana Dmowskiego w rosyjskiej Dumie Państwowej (od 1906) do 1919 r., czyli działalności dyplomatycznej na rzecz sprawy polskiej na forum konferencji pokojowej w Wersalu. Narracja ostatniej części Myśliciel polityczny rozpoczyna się w 1920 r. i przybliża dorobek intelektualny Dmowskiego do 1939 r., czyli jego śmierci. Każdą z części otwiera tekst monograficzny, którego uzupełnieniem są materiały ikonograficzne i obszerne cytaty zaczerpnięte z pism Romana Dmowskiego oraz osób mu współczesnych – zarówno admiratorów jego idei, jak i politycznych rywali. Album zawiera łącznie ponad 400 zdjęć, rysunków, skanów dokumentów i karykatur z epoki, zaprezentowanych w układzie chronologiczno-rzeczowym.

Niepodległość na Namiestnikowskiej, scenariusz i grafika Tomasz Wilczkiewicz, konsultacja historyczna Marcin Kruszyński, Lublin–Warszawa 2018, 40 s.

Publikacja przygotowana przez Oddział IPN-KŚZpNP w Lublinie.

Komiks dla młodzieży znanego lubelskiego rysownika Tomasza Wilczkiewicza opowiada o wydarzeniach w Lublinie na przełomie października i listopada 1918 r. Bohaterami są młodzi mieszkańcy miasta starający się czynnie uczestniczyć w dziejącej się na ich oczach historii. Po 123 latach zaborów Polska odzyskuje niepodległość. Rozbrajanie Austriaków, ustąpienie generalnego gubernatora, próba utworzenia nowego rządu przez Radę Regencyjną, powstanie Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej. Wartka akcja, ciekawe dialogi w atrakcyjnej dla młodzieży formie komiksu.

Jazzowe dzieje Polaków. Biografia wielogłosowa,  do druku przysposobił, przypisami, fotografiami i filmami opatrzył Andrzej Wasylewski, Warszawa 2018, 336 s. + 4 płyty DVD z filmami i koncertami jazzowymi, ISBN: 978-83-8098-348-9

Wielogłosowa opowieść o polskim jazzie największych twórców tego gatunku, m.in. Jerzego Dudusia Matuszkiewicza, Jana Ptaszyna Wróblewskiego, Michała Urbaniaka, Andrzeja Trzaskowskiego, Zbigniewa Namysłowskiego, Wojciecha Karolaka, Tomasza Stańki, Włodzimierza Nahornego… Z muzykami rozmawiał reżyser i operator filmowy Andrzej Wasylewski, który całość uzupełnił zdjęciami z żartobliwym komentarzem Wojciecha Karolaka oraz czterema krążkami DVD z filmem „Jazzowe dzieje Polski”, koncertem Jarka Śmietany i muzycznym filmem biograficznym – „Andrzejowi Trzaskowskiemu pro memoria”.

Zaduszki Jazzowe w nocy z 1 na 2 listopada 1958 r. w Krakowie przy ulicy Bogatki 3. To nie było niestety wejście smoka, raczej zajączka, wejście małego zajączka, Karolaka. Chociaż nie wiem, jak bym się starał, żeby z tego, co mówię, nie wyzierała nostalgia za tymi czasami, to jednak przebija się ona w sposób nie unikniony. W domu jestem za to bardzo krytykowany i słusznie, bo nie po win no się żyć przeszłością. Ale nic na to nie poradzę, każdy normalny człowiek wspomina z największym sentymentem lata, kiedy miał ich dwadzieścia czy dwadzieścia parę. Są też pewne niezmienne upodobania, można mieć takie. Jestem jednym z tych upartych ludzi, którzy uwielbiają sytuacje z tam tej epoki, np. kocham sposób ubierania się z przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. Nic te go nie przebije. Kobiety były wtedy najpiękniejsze, bo chodziły w szpilkach, w spódnicach na sztywnych halkach, były najbardziej  kobiece.  Do tych  czasów  tęsknię.  Nie  wiem,  czy  to fizjologia, ale już ni gdy potem bez tak nie pachniał jak wtedy. Nie mam żadnych skłonności do pisania wierszy, nie należy mnie podejrzewać, że bym leciał jakąś banalną literaturą. Po prostu pamiętam  zapach  Plant  krakowskich  na wiosnę w tam tych latach. I nigdy już potem nic tak nie pachniało.

(...)

Dobrze mieć przyjaciela, który spoglądając na twoje książki gdzieś pod sufitem, dostrzeże zmęczone pękate tekturowe teczki, i najlepiej gdyby w nich były jakieś notatki, maszynopisy odłożone tam przed laty, po które sięgnie ktoś słusznego wzrostu, jak Mikołaj Ł. Lipowski. – Jazzowe dzieje Polaków. Biografia wielogłosowa?!... Teczki 26 wybitnych artystów, ludzi jazzu, dzieje gotowe... a to stąd, że często przed filmowymi zdjęciami zapisywałem lub nagrywałem rozmowy z nimi – bohaterami moich jazzowych filmów i programów telewizyjnych robionych w latach sześćdziesiątych, siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Zachowane na setkach stron maszynopisu rozmowy po wielu latach leżakowania skupiły moją uwagę. Przeczytane na nowo, najsmaczniejsze, nieco udramatyzowane, ułożone w ciągu historycznym, tylko nieliczne – później uzupełnione, już bez moich pytań i komentarzy jawią się jak monolog jednego wzorcowego polskiego człowieka jazzu. Dziś opatrzyłem je niezbędnymi przypisami i biogramami.

Przy okazji powiem, że fotografie z nocnego jam session krakowskich „Zaduszek jazzowych” '58 przedstawiłem w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi jako jedną z prac na zaliczenie II roku u prof. Zbigniewa Pękosławskiego w Katedrze Fotografii w naszej Szkole (teraz paskudnie przezywanej „Filmówką”).

Trzy płytki DVD to plon mojej pasji... wykopaliska, archiwa i relacje ze świata jazzu. Słuchanie piosenek Ptaszyna, Karolaka, Namysłowskiego i – najważniejsze – spotkania z takimi artystami, jak Duduś Matuszkiewicz, który jest absolutnie główną postacią pięciogodzinnych filmowych „Jazzowych dziejów Polski”. Swego czasu świetny pomysł Jarka Śmietany zaowocował w 2005 r. w Krakowie koncertem pod tytułem „A Story of Polish Jazz”. Jarek zatrudnił do grania... niech już dalej będzie po angielsku: All Stars! Od podawania story byli superraperzy Bzyk i Guzik. Premierę tego eventu – z hypercameramanem Kazikiem Nagórskim – sfilmowaliśmy na pamiątkę dla artystów. Here you are!

I znowu w Krakowie 30 lipca 2013 r. w Piwnicy pod Baranami Ptaszyn Wróblewski wyprawił uroczyste osiemdziesiąte urodziny niezastąpionemu Andrzejowi Trzaskowskiemu, mózgowi polskiego jazzu. Grali znakomici muzycy ze wszystkich pokoleń... Andrzej przy tym był... jest... ze swoją muzyką w filmie: TRZASKOWSKI! BETTER LUCK NEXT TIME! Następnym razem będzie lepiej.

Patroni medialni wydawnictwa: Polskie Radio Dwójka, TVP Historia, Stowarzyszenie Filmowców Polskich, Polskie Stowarzyszenie Jazzowe, Jazz Forum, Muzeum Jazzu, Magazyn Filmowy, Fundacja Jazz Jamboree, RadioJAZZ.FM , JazzPRESS, YMCA Polska 

Pochód zimowy 1918–1920. Epopeja 5. Dywizji Syberyjskiej, scenariusz Sławomir Zajączkowski, rysunki Krzysztof Wyrzykowski, koncepcja, konsultacja i wkładka historyczna historyczna Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Warszawa 2018, 64 s.

Komiks ukazuje losy 5. Dywizji Syberyjskiej – jednej z zapomnianych polskich jednostek tworzonych masowo w latach 1914–1920 na terenie Imperium Rosyjskiego. Formacja ta składała się z ochotników z bardzo różnych środowisk: żołnierzy byłej armii rosyjskiej, jeńców z armii austro-węgierskiej, niemieckiej, potomków zesłańców, rzuconych w wir okrutnej wojny domowej rozpętanej przez bolszewików. Mimo ekstremalnie trudnych warunków syberyjskiej zimy potrafili oni do końca zachować bohaterską postawę, z poświęceniem walcząc z przeważającymi siłami wroga.

Grzegorz Bębnik, Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki, Wojciech Korfanty 1873–1939, Warszawa 2018, 336 s., ISBN: 978-83-8098-443-1

Wojciech Korfanty (1873–1939) to najważniejszy przedstawiciel polskiego ruchu narodowego z Górnego Śląska. Przeciwstawiał się germanizacyjnej polityce władz niemieckich wobec ludności polskiej, walczył o polepszenie sytuacji niższych warstw społecznych. Występował na forum parlamentarnym i na wiecach, był czynny jako dziennikarz i wydawca prasowy, stworzył gazety „Polak” i „Górnoślązak”. W listopadzie 1918 r. został członkiem Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu, kierował jej wydziałem wojskowym w czasie powstania wielkopolskiego. Gdy w traktacie wersalskim zapisano, że los Górnego Śląska ma zostać rozstrzygnięty w plebiscycie, stanął na czele Polskiego Komisariatu Plebiscytowego i kierował jego akcją propagandową. W maju 1921 r. wywołał III powstanie śląskie i został jego dyktatorem, odnosząc sukcesy militarne i polityczne. Wskutek oporu Józefa Piłsudskiego nie objął stanowiska premiera, pozostał jednak wiodącym politykiem w województwie śląskim. Był jednym z twórców i liderów polskiej chadecji, wydawcą i publicystą dziennika „Polonia”. Po zamachu majowym 1926 r. przeciwstawił się sanacji, za co spotkały go szykany, m.in. uwięzienie w Brześciu. W 1938 r. wyemigrował do Czechosłowacji. Powrócił do Polski w kwietniu 1939 r. i został aresztowany. Zmarł tuż po zwolnieniu z więzienia. Na Górnym Śląsku był legendą już za życia. Dziś jego pomnik uświetnia jeden z centralnych placów Katowic.

Przemysław Gasztold, Towarzysze z betonu. Dogmatyzm w PZPR 1980–1990, Warszawa 2018, 832 s., ISBN: 978-83-8098-420-2

Cezura czasowa pracy to lata 1980–1990. W tym okresie na czele partii stało czterech I sekretarzy KC, którzy prowadzili odrębną politykę wewnętrzną. Tendencja zachowawcza cieszyła się wśród członków partii największą popularnością na początku lat osiemdziesiątych, gdyż w momencie politycznego przesilenia władze nie były w stanie zapobiec żywiołowemu tworzeniu nieformalnych grup partyjnych. Pacyfikacja zorganizowanych form dogmatyzmu, przeprowadzona przez gen. Jaruzelskiego w latach 1982–1983, spowodowała zanik instytucjonalnych form marksistowskiej ortodoksji, ale dogmatyzm jako postawa polityczna był obecny w życiu partii aż do XI Zjazdu PZPR w styczniu 1990 r.

Jan Olaszek, Podziemne dziennikarstwo. Funkcjonowanie głównych pism informacyjnych podziemnej „Solidarności” w Warszawie w latach 1981–1989, Warszawa 2018, 792 s + 8 s. wkładka, ISBN: 978-83-8098-396-0

Książka pokazuje historię siedmiu podziemnych pism informacyjno-publicystycznych wychodzących w Warszawie w latach 1981–1989: „CDN – Głosu Wolnego Robotnika”, „KOS-a”, „Przeglądu Wiadomości Agencyjnych”, „Tygodnika Mazowsze”, „Tygodnika Wojennego”, „Wiadomości” i „Woli”. Autor ich dzieje analizuje z różnych perspektyw; opisuje funkcjonowanie podziemnych redakcji, konspiracyjne systemy druku i kolportażu, politykę informacyjną poszczególnych pism, prowadzone na ich łamach dyskusje publicystyczne, działania aparatu bezpieczeństwa skierowane przeciwko ich twórcom oraz środowisko podziemnych dziennikarzy, drukarzy, kolporterów i ich współpracowników. Atutem pracy jest szerokie wykorzystanie dorobku innych nauk humanistycznych i społecznych (m.in. socjologii i medioznawstwa) oraz uwzględnienie w analizach stosowanych w nich kategorii. Dzieje opisywanych w książce środowisk osadzone są na tle historii niezależnego ruchu wydawniczego w PRL oraz dawniejszych tradycji wydawania konspiracyjnej prasy, a także zjawiska samizdatu w innych państwach bloku sowieckiego.

 

 

do góry