Nawigacja

Media o IPN

PRZEGLĄD MEDIÓW – 13 września 2017

KRÓTKO

  • Sejm: W latach 2013-16 IPN prowadził 158 postępowań ws. zbrodni na mniejszościach narodowych Sejmowa Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych rozpatrywała informację IPN dotyczącą problematyki mniejszości narodowych i etnicznych podejmowanej w ramach działalności IPN w latach 2013-16. Wiceprezes IPN dr Mateusz Szpytma powiedział, że Instytut prowadzi przede wszystkim działalność o charakterze edukacyjnym, popularyzatorskim, naukowym, badawczym, śledczym oraz upamiętniającym. Jak dodał, „aktywność IPN w tej dziedzinie skupia się wokół problematyki Holokaustu, stosunków polsko-żydowskich oraz stosunków polsko-ukraińskich”. Zaznaczył, że Instytut prowadził również działania dotyczące innych mniejszości, w tym mniejszości niemieckiej. Szef pionu śledczego IPN Andrzej Pozorski powiedział, że w ramach ścigania zbrodni prowadzone są postępowania dotyczące przede wszystkim czynów popełnionych w czasie II wojny światowej. – Są to sprawy o bardzo poważnym ciężarze gatunkowym, bo w zasadzie są to sprawy dotyczące zabójstw różnych osób – stwierdził. Z przekazanych informacji wynika, że w latach 2013-16 w Oddziałowych Komisjach Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu prowadzonych było 158 postępowań dotyczących zbrodni popełnianych na szkodę mniejszości narodowych i etnicznych. Dyrektor Biura Edukacji Narodowej IPN Justyna Skowronek przedstawiając informację nt. działalności IPN w zakresie działalności edukacyjnej, zaznaczyła że obecne Biuro kontynuuje działalność Biura Edukacji Publicznej IPN z lat 2013-16. – Prowadzone są działania edukacyjne, wystawiennicze, warsztatowe, lekcyjne w obrębie przede wszystkim tematyki żydowskiej i polsko-ukraińskiej. Sporadycznie w działaniach IPN pojawiały się tematy związane z mniejszością: niemiecką, białoruską, tatarską i kaszubską – powiedziała Skowronek. P.o. Naczelnika Wydziału Badań Archiwalnych i Edycji Źródeł dr Marcin Majewski powiedział, że wśród zgromadzonych i udostępnianych przez Archiwum dokumentów organów bezpieczeństwa państwa z okresu 1944-1990 znajdują się także dokumenty dotyczące inwigilacji mniejszości narodowych. – W okresie 2013-2016 realizowaliśmy liczne kwerendy, przede wszystkim dla badaczy - zarówno z Instytutu, jak i z poza Instytutu, ale także dla dziennikarzy, podmiotów zewnętrznych dot. problematyki mniejszości – wyjaśnił Majewski. Dodał też, że na stronie IPN zamieszczone są dwa inwentarze elektroniczne pt. "Żydzi polscy i Żydzi w Polsce" oraz "Ukraińcy w Polsce w latach 1941-56". Natomiast dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Adam Siwek powiedział, że od 1 sierpnia 2016 r. IPN częściowo realizuje zadania będące dotychczas w kompetencji zlikwidowanej Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Podkreślił, że podstawowym zadaniem Biura jest opieka nad miejscami pamięci na terenie Polski oraz polskimi miejscami pamięci poza granicami naszego kraju. Komisja przyjęła informację przedstawioną przez IPN. PAP, dzieje.pl, 12 września 2017.
  • Sejm: posłowie upamiętnili abp. Antoniego Baraniaka w środę  posłowie przyjęli w uchwałę w sprawie upamiętnienia w 40. rocznicy śmierci abp. Antoniego Baraniaka, nazwanego „żołnierzem niezłomnym” Kościoła. Wydarzeniu towarzyszyło uroczyste otwarcie wystawy poświęconej postaci abp. Baraniaka w sejmowym holu przed salą im. Jacka Kuronia. Ekspozycja została przygotowana przez poznański oddział IPN we współpracy z Muzeum i Archiwum Archidiecezjalnym w Poznaniu, pod honorowym patronatem marszałka Sejmu. Składa się z 16 plansz, na których przedstawione zostało życie i działalność abp. Baraniaka. Uwypuklona została jego aktywność w sekretariacie prymasa Stefana Wyszyńskiego, a także jego posługa jako arcybiskupa metropolity poznańskiego w latach 1957-1977. Ukazana została również inwigilacja kapłana przez aparat represji PRL. Po otwarciu wystawy odbył się pokaz filmu „Żołnierz niezłomny Kościoła” według scenariusza i w reżyserii Jolanty Hajdasz. Pełnometrażowy dokument to zapis rozmów z ostatnimi żyjącymi świadkami życia abp. Baraniaka. W filmie swoje świadectwo o nim dają m.in. abp Marek Jędraszewski, który w 2009 r., pierwszy opublikował materiały z archiwów IPN na temat prześladowania abp. Baraniaka, kard. Zenon  Grocholewski, kard. Stanisława Dziwisz i inni duchowni.  IPN wznowiło w czerwcu br. postępowanie w sprawie uwięzienia przez władze komunistyczne abp. Antoniego Baraniaka. W czerwcu 2011 śledztwo przeciwko oprawcom biskupa zostało bowiem umorzone. Prokurator uznał wówczas, że brak dowodów wskazujących na stosowanie wobec duchownego niedozwolonych metod śledczych. Teraz, w ramach śledztwa przedłużonego do 19 września, planowane są m.in. przesłuchania sześciu świadków, którzy nie składali jeszcze wyjaśnień w tej sprawie. Andrzej Pozorski, szef pionu śledczego IPN, powiedział KAI, że pojawiły się nowe dowody, której mogą wpłynąć na zmianę dotychczasowych ustaleń w sprawie abp. Baraniaka. - Pojawiły się nowe nowe dowody, w związku z tym należy te czynności przeprowadzić na nowo. Bez wątpienia należy w tej sprawie przesłuchać sześciu świadków, których nazwiska zostały ustalone na podstawie analizy dotychczasowego materiału dowodowego i różnych publikacji prasowych, telewizyjnych, które ukazały się między 2010 a 2017 rokiem, przeanalizować dokumenty, których dotychczas nie znaliśmy – poinformował Pozorski. KAI, idziemy.pl, niedziela.pl, opoka.news, 12 i 13 września 2017; ekai.pl, archpoznan.pl, „Nasz Dziennik”, 13 września 2017.
  • Oświadczenie MKiDN w sprawie demontażu mauzoleum żołnierzy Armii Czerwonej w Trzciance 8 września 2017 r. władze miasta Trzcianka poinformowały o rozpoczęciu prac związanych z rewitalizacją Placu Pocztowego. Wiązało się to z koniecznością demontażu usytuowanego na nim pomnika – mauzoleum poświęconego żołnierzom Armii Czerwonej. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformowało, że prace te zostały poprzedzone dokładnymi badaniami georadarowymi i elektrooporowymi a także odwiertami, przeprowadzonymi na terenie mauzoleum przez władze miejskie, pod ścisłym nadzorem konserwatorskim. Nie stwierdziły one obecności żadnych ludzkich szczątków na tym obszarze. Rozbiórka pomnika była konsultowana z uprawnionym w sprawach zarządzania ekshumacji z grobów wojennych organem – Instytutem Pamięci Narodowej, który w konsekwencji wyników badań i wobec stwierdzenia braku szczątków ludzkich na terenie mauzoleum, wystąpił w styczniu 2017 r. do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o wykreślenie obiektu z ewidencji cmentarzy i grobów wojennych województwa wielkopolskiego. Wówczas organem w pełni uprawnionym do podejmowania decyzji dotyczących ww. obiektu, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dn. 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, stały się władze samorządowe. Minister KiDN mając powyższe na uwadze, uznał, iż zagadnienie nie dotyczy przypisanych mu kompetencji w zakresie wykonywania umowy polsko-rosyjskiej z 1994 r., a władze Trzcianki są w pełni uprawnione do rozpoczęcia prac inwestycyjnych i demontażu mauzoleum, będącego de facto i de iure jedynie upamiętnieniem symbolicznym. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformowało o powyższym stanie rzeczy Ambasadę Federacji Rosyjskiej w RP. wprost.pl, kresy24.pl, niezalezna.pl, polityce.pl, polsatnews.pl, tvn24.pl, polityce.pl, 12 września 2017.
do góry