Nawigacja

Archiwalia – Poznań

Poznański Czerwiec 1956 na archiwalnych fotografiach

Robotniczy protest zatrzymany w kadrze

  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956
  • Poznański Czerwiec 1956
    Poznański Czerwiec 1956

28 czerwca 1956 roku robotnicy z poznańskich zakładów zbuntowali się przeciwko złym warunkom pracy, nędznym zarobkom i niskiemu poziomowi życia. Wyszli na ulice i manifestowali przeciw komunistycznej dyktaturze oraz policyjnym metodom rządzenia krajem, w którym – według oficjalnej propagandy – miała panować sprawiedliwość społeczna, a rządy sprawowała „ludność pracująca miast i wsi”.

W mieście rozgorzały walki, które stopniowo nabrały charakteru narodowej insurekcji. Podobnie jak powstańcy warszawscy, demonstranci użyli butelek z benzyną i zdobytej broni palnej. Młode dziewczyny z biało-czerwonymi opaskami na rękawach udzielały pomocy rannym, same siebie nazywając powstańczą służbą medyczną.

Gdy nieskuteczne okazały się siły milicji, UB i KBW, władze skierowały na ulice Poznania oddziały regularnego wojska – łącznie 10 tys. żołnierzy oraz ponad 350 czołgów, które w ciągu kilkudziesięciogodzinnej akcji rozprawiły się z grupami słabo uzbrojonych cywilów.

Poznański Czerwiec ’56 był pierwszym wielkim buntem robotniczym w dziejach PRL. Po nim nastąpiły kolejne – w 1970, 1976 i 1980 roku. Niestety, ranga tego wydarzenia jest nadal marginalizowana i sprowadzana do wydarzeń na poziomie regionalnym. Przez wiele lat komunistyczna propaganda pisała o tym proteście jako o „wypadkach poznańskich” lub „wydarzeniach poznańskich”. Określenia te miały umniejszyć rangę Czerwca ’56 i jego znaczenie. Trzeba jednak pamiętać, że protest robotników Poznania był jednym z ważniejszych buntów wolnościowych i antytotalitarnych w Europie Środkowej lat pięćdziesiątych XX wieku. To właśnie robotnicy Poznania utorowali drogę przełomowi politycznemu, który nastąpił w październiku 1956 roku i wpłynął na destalinizację oraz złagodzenie opresyjnych form dyktatury Polski Ludowej.

dr Agnieszka Łuczak

do góry