Nawigacja

Aktualności

III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 17–19 października 2018

Podczas zjazdu w Markowej otwarto Sad Pamięci – miejsce poświęcone Polakom ratującym Żydów podczas Holokaustu

  • Msza św. w intencji Polaków ratujących Żydów – Rzeszów, 17 października 2018 Msza św. w intencji Polaków ratujących Żydów – Rzeszów, 17 października 2018
  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Zjazdowi towarzyszy wystawa „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”, współorganizowana przez rzeszowski oddział IPN. Fot. Sławomir Kasper (IPN) Zjazdowi towarzyszy wystawa „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”, współorganizowana przez rzeszowski oddział IPN. Fot. Sławomir Kasper (IPN)
  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Zjazd Polaków Ratujących Żydów jest współorganizowany przez wojewodę podkarpacką Ewę Leniart. Fot. Sławek Kasper (IPN) Zjazd Polaków Ratujących Żydów jest współorganizowany przez wojewodę podkarpacką Ewę Leniart. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Zjazdowi towarzyszy wystawa „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”, współorganizowana przez rzeszowski oddział IPN. Fot. Sławomir Kasper (IPN) Zjazdowi towarzyszy wystawa „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”, współorganizowana przez rzeszowski oddział IPN. Fot. Sławomir Kasper (IPN)
  • Zjazdowi towarzyszy wystawa „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”, współorganizowana przez rzeszowski oddział IPN. Fot. Sławomir Kasper (IPN) Zjazdowi towarzyszy wystawa „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”, współorganizowana przez rzeszowski oddział IPN. Fot. Sławomir Kasper (IPN)
  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Po części oficjalnej uczestnicy zjazdu złożyli wieniec przy pomniku Ofiar Katastrofy Smoleńskiej przed Urzędem Marszałkowskim w Rzeszowie – 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN). Po części oficjalnej uczestnicy zjazdu złożyli wieniec przy pomniku Ofiar Katastrofy Smoleńskiej przed Urzędem Marszałkowskim w Rzeszowie – 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN).
  • Po części oficjalnej uczestnicy zjazdu złożyli wieniec przy pomniku Ofiar Katastrofy Smoleńskiej przed Urzędem Marszałkowskim w Rzeszowie – 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN). Po części oficjalnej uczestnicy zjazdu złożyli wieniec przy pomniku Ofiar Katastrofy Smoleńskiej przed Urzędem Marszałkowskim w Rzeszowie – 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN).
  • Na zakończenie pierwszego dnia zjazdu uczestnicy obejrzeli sztukę pt. „Sprawiedliwi. Historia Rodziny Ulmów” w wykonaniu aktorów teatru W. Siemaszkowej w Rzeszowie. Fot. Sławek Kasper (IPN) Na zakończenie pierwszego dnia zjazdu uczestnicy obejrzeli sztukę pt. „Sprawiedliwi. Historia Rodziny Ulmów” w wykonaniu aktorów teatru W. Siemaszkowej w Rzeszowie. Fot. Sławek Kasper (IPN)

W dniach 17–19 października 2018 r. w Rzeszowie i Markowej gościli Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata i przedstawiciele rodzin, które w okresie II wojny światowej brały udział w ratowaniu ludności żydowskiej.

Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów pod Patronatem Narodowym Prezydenta RP odbył się po raz trzeci, po raz pierwszy zaś na Podkarpaciu. Poprzednie dwa zjazdy miały miejsce w Warszawie w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

W tym roku udział wzięło ponad sto osób, w większości są to bliscy Sprawiedliwych. 

Ideą Zjazdów „Sprawiedliwych” jest przywracanie pamięci o Polakach, którzy z narażeniem własnego życia ratowali Żydów, a szczególnie tych, którzy w odwecie za udzieloną pomoc zginęli z rąk niemieckiego okupanta. Zjazdy zostały zainicjowane w 2016 roku przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W tym roku współorganizowany jest on przez wojewodę podkarpacką, marszałka województwa podkarpackiego oraz Muzeum Polaków Ratujących Żydów w czasie II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Zjazdowi towarzyszyła wystawa „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”, zorganizowana przy współpracy Oddziału IPN w Rzeszowie, który był partnerem wydarzenia.

17 października w rzeszowskim kościele farnym odprawiona została msza św. w intencji Polaków ratujących Żydów.

W pierwszym dniu Zjazdu, w czwartek (18 października) odbyła się ceremonia wręczenia Sprawiedliwym odznaczeń państwowych. Kilkadziesiąt osób odznaczono medalami Pro Bono Poloniae oraz Pro Patria. Medal Pro Bono Poloniae otrzymała m.in. Anna Stupnicka-Bando, prezes Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma, współtwórca i pierwszy szef Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej, od lat mocno związany z Podkarpaciem, oraz dr hab. Elżbieta Rączy z oddziału rzeszowskiego IPN zostali uhonorowani odznaką Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego, nadaną przez Sejmik Województwa Podkarpackiego. Trzecie wyróżnienie otrzymał pośmiertnie ks. Stanisław Leja, proboszcz parafii Markowa w latach 1993–2008, gorący orędownik wyniesienia na ołtarze bohaterskiej rodziny Ulmów. Uroczystość wręczenia odznaczeń odbyła się w auli Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego.

  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie dla dr. Mateusza Szpytmy, wiceprezesa IPN – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie dla dr. Mateusza Szpytmy, wiceprezesa IPN – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie dla dr. Mateusza Szpytmy, wiceprezesa IPN – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie dla dr hab. Elżbiety Rączy – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie dla dr hab. Elżbiety Rączy – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie dla dr hab. Elżbiety Rączy – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie przyznane ks. Stanisławowi Lei odebrał przedstawiciel rodziny Tadeusz Leja – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie przyznane ks. Stanisławowi Lei odebrał przedstawiciel rodziny Tadeusz Leja – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów. Odznaczenie przyznane ks. Stanisławowi Lei odebrał przedstawiciel rodziny Tadeusz Leja – Rzeszów, 18 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)

Na zakończenie pierwszego dnia zjazdu uczestnicy obejrzeli sztukę pt. „Sprawiedliwi. Historia Rodziny Ulmów” w wykonaniu aktorów Teatru im Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie.

W piątek 19 października uczestnicy Zjazdu przybyli do Markowej, gdzie znajduje się Muzeum Polaków Ratujących Żydów w czasie II wojny światowej im. Rodziny Ulmów. Na miejscowym cmentarzu modlili się i złożyli kwiaty na grobie zamordowanej za pomoc Żydom rodziny. Następnie na terenie muzeum delegacja Sprawiedliwych złożyła kwiaty przy pamiątkowej tablicy.

Punktem kulminacyjnym uroczystości było otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci, zapoczątkowanego w roku 2016 wraz z otwarciem muzeum. Prezydent Andrzej Duda posadził tu wówczas pierwsze drzewko. – Czy można wyobrazić sobie lepszy moment na otwarcie tego upamiętnienia niż Zjazd Polaków ratujących Żydów: otwarcie sadu w obecności tych, którym ten sad jest dedykowany – mówiła dyrektor muzeum Anna Stróż-Pawłowska podczas piątkowej uroczystości.

Wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej oraz pierwszy dyrektor muzeum Ulmów dr Mateusz Szpytma przypomniał, że heroiczne działanie Sprawiedliwych w czasie II wojny światowej pomogło przeżyć kilkudzisięciu tysiącom Żydów. – I to był ten pierwszy owoc. Ale tak jak te drzewa wydają owoce, tak państwa zaangażowanie i postawa będą wydawać owoce każdego roku, bo każdego roku na świat przychodzą potomkowie tych, których uratowaliście – powiedział do zebranych Mateusz Szpytma. Podkreślił, że wielu potomków uratowanych przyjażdza do Markowej, są wśród licznych grup młodzieży odwiedzających muzeum. Wiceprezes IPN przekazał uczestnikom uroczystości pozdrowienia od jednego z ocalonych – Abrahama Izaaka Segala, który mieszka dziś w Izraelu i wraz ze swoją liczną rodziną pielęgnuje pamięć o Sprawiedliwych. 

 

  • Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN) Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Przy grobie Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2019. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
  • Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN) Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)
    Otwarcie i poświęcenie Sadu Pamięci na terenie Muzeum Rodziny Ulmów w Markowej – 19 października 2018. Fot. Sławek Kasper (IPN)

 

do góry