Nawigacja

Aktualności

Przesiedleńcy z Korei Północnej w składzie delegacji odwiedzającej Instytut Pamięci Narodowej

Na zaproszenie prezesa IPN dr. Jarosława Szarka w Instytucie gościła od 7 do 13 sierpnia 2017 delegacja studentów z Korei Południowej, reprezentujących Obywatelski Sojusz Obrony Praw Człowieka w Korei Północnej. Wśród naszych gości było sześciu studentów – „przesiedleńców” z tego kraju.

Delegacji, która odwiedziła Instytut Pamięci Narodowej, przewodniczyli Jaechun Won, profesor prawa międzynarodowego na Handong Global University i były prokurator, oraz dr Joanna Hosaniak, zastępca dyrektora generalnego Sojuszu i honorowa obywatelka Seulu. Program wizyty opracowała Samodzielna Sekcja Kontaktów Międzynarodowych w Biurze Prezesa przy wsparciu pionów merytorycznych IPN. Wizyta to jeden z efektów ubiegłorocznej konferencji w Seulu, w której uczestniczył dr Rafał Leśkiewicz.

Prace na Łączce inspiracją do poszukiwań ofiar totalitarnych reżimów

Wizyta rozpoczęła się na „Łączce” Cmentarza Powązkowskiego, gdzie specjaliści z Instytutu poszukiwali ofiar zbrodni komunistycznych. Znajduje się tam Panteon – Mauzoleum Wyklętych-Niezłomnych upamiętniający ofiary stalinowskich represji, zamordowane lub zamęczone w mokotowskim więzieniu. 

Zastępca dyrektora Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN Anna Szeląg zaprezentowała dzieje tego miejsca oraz skalę przeprowadzonych tam prac. Podkreśliła, że Polska jest pionierem w dziedzinie prac poszukiwawczych w krajach byłego bloku wschodniego. Ostatnio metodyką poszukiwań interesowały się instytucje z Gruzji oraz Czech (Platforma Europejskiej Pamięci i Sumienia).

Prof. Jeachun Won pytał o możliwość wsparcia ze strony IPN, gdy takie poszukiwania będą możliwe w Korei Północnej. Koreańczycy byli poruszeni tragiczną historią żołnierzy polskiego podziemia.

Goście zwiedzili też Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych – dawne więzienie na Rakowieckiej, do którego trafiali więźniowi polityczni. Koreańscy goście usłyszeli m.in. o torturach stosowanych przez komunistycznych oprawców, zobaczyli też ścianę straceń, gdzie dokonywano egzekucji polskich bohaterów.

Goście „odbijają” więźnia – bohatera podziemia niepodległościowego 

Goście Instytutu zwiedzali także Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki „Przystanek Historia” w Warszawie. Obejrzeli m.in. wystawę „Nazajutrz. Losy mieszkańców Warszawy po 1 sierpnia 1944” (The day after. Lives of the citizens of Warsaw after August 1, 1944), przygotowaną przez Fundację Polsko-Niemieckie Pojednanie oraz dyptyk „Wołyń”, autorstwa Moniki Duliasz.

Szczególne emocje wywołała wizyta w tzw. escape roomie, podczas której nasi goście zostali przeniesieni do rzeczywistości Polski drugiej połowy lat 40. i jako grupa Żołnierzy Niezłomnych otrzymali zadanie odbicia więźnia. Podczas zabawy dowiedzieli się, kim byli bohaterowie podziemia niepodległościowego.

Koreańska delegacja odwiedziła również Archiwum IPN. Goście dowiedzieli się wiele o zasobach Instytutu, historii, misji oraz bieżącej działalności IPN.

Goszczący w IPN mają nadzieję, iż wykorzystają polskie doświadczenia w procesie przyszłych przemian na Półwyspie Koreańskim. Dlatego ich zainteresowanie wzbudziła też ustawa o IPN.

Perspektywa ofiar prześladowań – najważniejsza

Koreańczycy, tak jak Polacy, sądzą, że w trudnym procesie rozliczania przeszłości najważniejsza pozostaje perspektywa ofiar. Wielkie zainteresowanie wzbudziły filmy ukazujące realia życia w getcie warszawskim oraz samospalenie Ryszarda Siwca w akcie buntu przeciwko inwazji na Czechosłowację w 1968 r.

Jacek Ryżko, koordynator Centrum Udzielania Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej opowiedział gościom m.in. o dokumentacji dotyczącej represji sowieckich i niemieckich. Wymienił podstawowe bazy danych, którymi dysponuje Centrum, takie jak Indeks Represjonowanych oraz baza International Tracing Service w Bad Arolsen – dopełnienie zasobu IPN.

Koreańczycy poznali również materiały dotyczące obozów na terenie okupowanej Polski, czy tak wstrząsające pamiątki jak list pożegnalny więźnia Kazimierza Lieskego, napisany krwią.

Delegację interesowały oryginalne dokumenty rotmistrza Witolda Pileckiego oraz jego biografia. To wszystko było wprowadzeniem do wizyt w Muzeum Katyńskim i niemieckim obozie Auschwitz-Birkenau. Wstępem do nich był również wykład Tomasza Sudoła z Biura Badań Historycznych IPN dotyczący niemieckich obozów koncentracyjnych na terenie Polski.

Studentom podobał się wideokomparator, umożliwiający odczytanie zniszczonych lub celowo zamazanych treści materiałów archiwalnych. Goście odwiedzili też magazyn z dokumentacją wojskową, gdzie zainteresowali się zniszczoną przez SB dokumentacją.

Odkłamywanie historii na przykładzie Muzeum Katyńskiego

W Muzeum Katyńskim goście mogli obejrzeć m.in. przedmioty wydobyte z dołów śmierci w Katyniu, Charkowie i Miednoje. Byli zdumieni, jak wiele rzeczy osobistych więźniów zachowało się w doskonałym stanie i jest dowodem zbrodni, umożliwiającym odkłamanie historii zbrodni katyńskiej.

Goście złożyli hołd ofiarom mordu NKWD poprzez wpis w księdze pamiątkowej placówki. Zapewnili o modlitwie za poległych, a także wyrazili nadzieję, że rozliczenie przeszłości przyczyni się do zapobieżenia podobnym zbrodniom. Wyrazili też nadzieję, że zło po latach można przekuć w dobro.

Ogromne wrażenie zrobiło także Muzeum Powstania Warszawskiego. Goście byli zaskoczeni propozycją przejścia przez zrekonstruowane kanały, na wzór tych, którymi przedzierali się powstańcy. Koreańczycy obejrzeli także film „Miasto Ruin”, będący cyfrową rekonstrukcją zburzonej Warszawy.

Były niemiecki obóz Auschwitz-Birkenau przypomniał części naszych gości pobyt w więzieniu czy obozie w Korei Północnej…

Członkowie delegacji zwiedzili też Kraków i mieli okazję zobaczyć Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej, gdzie złożyli kwiaty pod tablicą pamiątkową. Kwiaty ofiarowała oprowadzająca grupę Janina Sitnik-Włoch, krakowska przewodniczka, której ojciec, powstaniec warszawski został rozstrzelany, matka zginęła w trakcie wojny, a ona sama wychowała się w domu dziecka.

Zaproszenie na konferencję naukową IPN

10 sierpnia delegacja z Korei spotkała się z zastępcą prezesa IPN dr. Mateuszem Szpytmą. Wiceprezes Instytutu mówił o intensywności polsko-koreańskiej współpracy w ostatnim czasie, m.in. o marcowej  wizycie w Warszawie delegacji z Ministerstwa Zjednoczenia Korei Południowej i lipcowym spotkaniu ambasadora Republiki Korei Sung-joo Choia z prezesem IPN dr. Jarosławem Szarkiem.

Dr Szpytma wyraził uznanie dla prowadzonego w Korei Południowej procesu przygotowującego do przyszłego zjednoczenia z komunistyczną Północą. Podkreślił, jak ważne jest, aby uniknąć błędów naszego kraju, który nie do końca był gotowy na zmiany transformacyjne.

Dr Szpytma poprosił, aby uczestnicy opowiedzieli, w jaki sposób udało im się przedostać do Korei Południowej. Wyraził przekonanie, że totalitarny reżim upadnie także na Półwyspie Koreańskim.

Łukasz Pogoda, reprezentant Biura Edukacji Narodowej, w ramach specjalnych warsztatów zagrał ze studentami w wydaną przez IPN grę  „Znaj Znak”, promującą polskie symbole narodowe. Koreańczycy interesowali się także projektem „Poland in the Heart of Europe”, skierowanym do nauczycieli historii z całego świata.

Marek Hańderek z Biura Badań Historycznych mówił o materiałach fotograficznych dotyczących Korei z zasobu IPN. Wspomniał również o konferencji naukowej Instytutu na temat stosunków krajów bloku komunistycznego z państwami Azji i Afryki, która odbędzie się jesienią 2018 r. Zaprosił gości do popularyzacji wydarzenia i zachęcał do wzięcia udziału w przedsięwzięciu.

Prokurator Bogusław Tomasz Czerwiński z Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu opisał specyfikę prowadzonych przez IPN śledztw. Prokurator opowiadał m.in. o procesie generała Kiszczaka. Podstawy prawne ścigania zbrodniarzy wojennych szczególnie zainteresowały gości.

Profesor Jaechun Won podkreślił znaczenie wizyty w IPN dla młodych ludzi z Korei. Zwłaszcza kiedy uświadomili sobie, jaki ogrom ofiar poniosła Polska, aby stać się suwerennym krajem.

Profesor Won  został zaproszony przez dr. Szpytmę do udziału w „Warszawskim Dialogu na rzecz Demokracji” w listopadzie br.

Media interesowały się gośćmi IPN. Dr Joanna Hosaniak oraz Agnieszka Jędrzak, kierownik Sekcji Kontaktów Międzynarodowych IPN, udzieliły m.in. wywiadu Polskiemu Radiu:

http://www.polskieradio.pl/130/5925/Artykul/1813580,Imigranci-z-Korei-Polnocnej-z-wizyta-w-Polsce 

Poza programem przygotowanym przez IPN Koreańczycy spotkali się ze studentami na Uniwersytecie SWPS, rozmawiali też z przedstawicielami Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Danuta Przywara, prezes Fundacji przedstawiła działalność organizacji, a gości ciekawiło szczególnie to, co powinno leżeć u podstaw przemian demokratycznych. Prezes Fundacji zwróciła uwagę na znaczenie niezawisłego systemu sądowniczego oraz pracę administracji lokalnej. Podkreśliła wagę jak najszybszego ukarania sprawców zbrodni komunistycznych oraz zadośćuczynienia ich ofiarom. Dodała, że wybór drogi przekształceń musi być dostosowany do specyfiki kraju; warto też starać się włączyć możliwie dużą część społeczeństwa w proces przemian. Prezes pokreśliła również rolę edukacji obywatelskiej i wolnych mediów.

do góry