Nawigacja

Aktualności

Dyskusja w 40. rocznicę powstania ROPCiO – Warszawa, 25 kwietnia 2017

Byliście łącznikami, dzięki którym ciągłość marzeń o niepodległości nie została przerwana – mówił do byłych działaczy Ruchu Ochrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) prezes IPN Jarosław Szarek, rozpoczynając debatę o roli tej antykomunistycznej organizacji.

Jak przypomniał szef Instytutu podczas spotkania na „Przystanku Historia”, w drugiej połowie lat 70., kiedy tworzyły się zalążki opozycji antykomunistycznej, „myślenie o niepodległości było największym marzeniem”. – To był czas największej ekspansji Związku Sowieckiego – przypomniał Jarosław Szarek, akcentując niepodległościowy charakter ROPCiO, powstałego wiosną 1977 roku. Uczestnicy tego ruchu – podkreślił prezes IPN – nie mieli złudzeń co do charakteru władzy sprawowanej przez komunistów i nie brali pod uwagę kompromisu z totalitarnym ustrojem.

– Przeciwnikiem była wówczas nie tylko Służba Bezpieczeństwa, ale i strach przed podjęciem opozycyjnej aktywności – mówił prezes IPN. Przywołał słowa Andrzeja Gwiazdy, który – charakteryzując wszechobecną inwigilację komunistycznych służb – mówił, że PRL to kraj, „w którym jedność wmusza się pałką policyjną”.

ROPCiO, podobnie jak utworzony we wrześniu 1976 roku Komitet Obrony Robotników (KOR), był ważny etapem na polskiej drodze do wolności, a działacze obu organizacji aktywnie udzielali się później w „Solidarności”. – Chcemy iść po tych śladach, dziękujemy za odwagę. (…) IPN zrobi wszystko, aby wiedza o Państwa poświęceniu została przekazana młodemu pokoleniu, które nie zna historii PRL – obiecał Jarosław Szarek.

Gościem specjalnym konferencji był Bronisław Komorowski, który aktywnie pomagał w funkcjonowaniu ROPCiO. W 40. rocznicę powstania Ruchu były prezydent zaapelował o refleksję nad spuścizną zwycięskiej walki o wolność w czasach komunizmu. – Wolność rozumianą zarówno jako suwerenność państwa, niepodległość narodu, ale także jako położenie szczególnego akcentu na prawa człowieka, obywatela, na potrzebę budowy państwa prawa, zakorzenienia Polski w świecie zachodnim, który te prawa zdefiniował i respektował – mówił Komorowski. Dodał, że w latach 70. i 80. opozycjoniści „potrafili udźwignąć brzemię różnorodności” – mimo dzielących ich poglądów działali razem w imię wspólnych celów.

Dyskusję na temat programu ROPCiO zainicjował jeden z jego założycieli – Andrzej Czuma, który odczytał nazwiska nieżyjących już działaczy organizacji. Ich pamięć uczczono symboliczną minutą ciszy.

Jak podkreślił Czuma, ROPCiO był nosicielem idei niepodległości Polski. – Deklaracja Ruchu Obrony z września 1977 roku proklamowała szczególne przywiązanie naszego Ruchu do zasady samostanowienia narodu. Debaty na temat tego, czy PRL była suwerenna, ale bez niepodległości, bądź niepodległa, ale bez suwerenności są dla mnie niezrozumiałe – zaznaczył. Podkreślił, że jedną z podstawowych broni przeciw komunizmowi było głoszenie prawdy. – Panowała powszechność kłamstwa podnoszonego do rangi doktryny i uprawianego przez pryncypałów komunistycznych poprzez całkowicie podporządkowane im wszystkie środki przekazu – tłumaczył działacz opozycji w PRL.

O walce z komunizmem opowiadali także m.in. Emil Morgiewicz, Maciej Grzywaczewski, Jan Dworak, Marian Piłka oraz brat Andrzeja Czumy – Benedykt. Podczas konferencji zaprezentowano w formie multimedialnej materiały archiwalne dotyczące działalności ROPCiO.

Przystanek Historia
Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki
Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25
25 kwietnia 2017 (wtorek), godz 11:00

 

do góry